Δε νομίζουμε ότι υπάρχει Ελληνας ή Ελληνίδα, που παρακολουθεί στοιχειωδώς τις πολιτικές εξελίξεις, και να μη θυμάται το βασικό επιχείρημα των συριζαίων, όταν βρίσκονταν ακόμη στη φάση των διαπραγματεύσεων με τους ιμπεριαλιστές δανειστές. Κουνούσαν το περιβόητο «μέιλ Χαρδούβελη» σαν μπαμπούλα και έλεγαν στον ελληνικό λαό: αυτά θα μας έφερναν ο Σαμαράς με τον Βενιζέλο, αν είχαν κερδίσει τις εκλογές του Γενάρη του 2015. Ποιος δε θυμάται ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έδωσε την εκλογική μάχη τον περασμένο Γενάρη με βασικό εργαλείο το «μέιλ Χαρδούβελη»; Ο Τσίπρας, μάλιστα, καλούσε τους Σαμαροβενιζέλους να το δώσουν επίσημα στη δημοσιότητα για να ξέρει ο ελληνικός λαός τι τον περιμένει.
Είτε απλώς δημαγωγούσαν είτε φαντάζονταν ότι μπορεί οι ιμπεριαλιστές δανειστές να τους επιφυλάξουν καλύτερη μεταχείριση και να μην τα ζητήσουν «όλα εδώ και τώρα», το γεγονός είναι ότι κατέστησαν το «μέιλ Χαρδούβελη» σημείο αναφοράς και σύγκρισης. Μέχρι που ήρθε η στιγμή να υπογράψουν μια συμφωνία και να φέρουν ένα Μνημόνιο μπροστά στο οποίο το «μέιλ Χαρδούβελη» είναι χάδι. Τότε αναθάρρησαν ΝΔ και ΠΑΣΟΚ και γύρισαν την πλάκα. Εκεί που προσπαθούσαν ν’ αποφύγουν κάθε συζήτηση για το «μέιλ Χαρδούβελη» και το παρουσίαζαν σαν ένα ανεπίσημο κείμενο, με το περιεχόμενο του οποίου ποτέ δε συμφώνησαν ο Σαμαράς με τον Βενιζέλο, γι’ αυτό και δεν έκλεισε η πέμπτη αξιολόγηση, ξαφνικά άρχισαν να υπερασπίζονται το «μέιλ Χαρδούβελη» και να το συγκρίνουν με το Μνημόνιο που συμφώνησε ο Τσίπρας. Εκεί που ντρέπονταν και προσπαθούσαν να κρύψουν το «μέιλ Χαρδούβελη», ξαφνικά αυτό έγινε παράγοντας υπερηφάνειας.
Την ανάποδη κωλοτούμπα έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ. Εκεί που δακτυλοδεικτούσε το «μέιλ Χαρδούβελη» σαν στοιχείο ενοχής για τους Σαμαροβενιζέλους, μόλις υπέγραψε το δικό του Μνημόνιο γύρισε την πλάκα: ποιο «μέιλ Χαρδούβελη»; Αυτό ήταν απλά μια πρόταση που έκανε η τότε κυβέρνηση, αλλά δεν έγινε δεκτή από τους δανειστές. Ξέρετε πόσες τέτοιες προτάσεις κάναμε εμείς; Δεν έγιναν όμως κι αυτές δεκτές. Τι κοκορεύεται, λοιπόν, η ΝΔ για το… άκυρο «μέιλ Χαρδούβελη»;
Δεν τα βγάζουμε από τη φαντασία μας. Ετσι ακριβώς τα είπε ο Τσίπρας στη συνέντευξη Τύπου της ΔΕΘ, απαντώντας σε σχετική ερώτηση: «Συγκρίνουν τώρα το e-mail Χαρδούβελη. Μα το e-mail Χαρδούβελη ήταν μια πρόταση προς τους δανειστές. Να σας δώσω εγώ δέκα προτάσεις που κάναμε εμείς, να τις συγκρίνουμε με το e-mail Χαρδούβελη, που κατά καιρούς είχε καταθέσει ο Βαρουφάκης, να δούμε ποια είναι καλύτερη; Με επικοινωνιακά κόλπα δεν γίνεται να κάνουμε δουλειά»!
Τι έχουμε εδώ; Εχουμε, καταρχάς, την παραδοχή ότι το «μέιλ Χαρδούβελη» είναι καλύτερο από το Μνημόνιο-3. Και την έμμεση παραδοχή πως όταν ο ΣΥΡΙΖΑ έδειχνε το «μέιλ Χαρδούβελη» ως στοιχείο ενοχής της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, εξαπατούσε τον ελληνικό λαό. Ποια είναι η αλήθεια; Οτι συγκρίνουν ανόμοια πράγματα. Το «μέιλ Χαρδούβελη» δεν είναι συγκρίσιμο με το Μνημόνιο-3, αλλά με τους δυο προκαταρκτικούς νόμους του Ιούλη. Γιατί το «μέιλ Χαρδούβελη» αφορούσε το κλείσιμο της πέμπτης αξιολόγησης, όχι τη νέα δανειακή σύμβαση, που θα υπέγραφαν οι Σαμαροβενιζέλοι αν κατάφερναν ν’ αποφύγουν τις εκλογές και να παραμείνουν στην κυβέρνηση. Επομένως, το «μέιλ Χαρδούβελη» πρέπει να συγκριθεί με τους δύο προκαταρκτικούς νόμους του Ιούλη, με τους οποίους άτυπα έκλεισε η πέμπτη αξιολόγηση. Λέμε άτυπα, γιατί η πέμπτη αξιολόγηση τυπικά δεν έκλεισε ποτέ. Ο χρόνος του δεύτερου Μνημόνιου έληξε, όμως οι δανειστές απαίτησαν, πριν μπουν σε οποιαδήποτε συζήτηση για το νέο δάνειο, να ψηφιστούν αυτοί οι δύο νόμοι.
Κάνοντας τη σύγκριση ανάμεσα στο «μέιλ Χαρδούβελη» και τους δύο προκαταρκτικούς νόμους, θα βρούμε στους δυο νόμους αρκετές διαφορές προς το χειρότερο. Κυρίως στο δημοσιονομικό σκέλος, όπου το βάρος έπεσε στο εφιαλτικό μοντέλο αύξησης του ΦΠΑ. Αυτή υπήρξε λογική εξέλιξη, διότι από την εποχή του «μέιλ Χαρδούβελη» είχε μεσολαβήσει ένα εξάμηνο, στη διάρκεια του οποίου όλα τα οικονομικά μεγέθη χειροτέρευσαν. Επομένως, η δημοσιονομική «διόρθωση», σύμφωνα με τη λογική των Μνημονίων, έπρεπε να είναι μεγαλύτερη απ’ αυτή που προέβλεπε το «μέιλ Χαρδούβελη».
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι με τους ερασιτεχνισμούς τους και την προσπάθειά τους να λύσουν το εσωκομματικό πρόβλημα και να δικαιολογήσουν στον ελληνικό λαό την κωλοτούμπα τους, οι τσιπραίοι δεν έχασαν μόνο χρόνο, αλλά κατάφεραν να «παγώσουν» τον ελληνικό καπιταλισμό. Η παρατεταμένη αβεβαιότητα επέδρασε αρνητικά και στην οικονομική δραστηριότητα και στα δημόσια έσοδα. Οχι, όμως, και να βγαίνουν οι Σαμαροβενιζέλοι και να λένε ότι μ’ αυτούς στο τιμόνι όλα θα πήγαιναν καλά. Θα έκλειναν την πέμπτη αξιολόγηση με κάτι χειρότερο από το «μέιλ Χαρδούβελη» (διότι η τρόικα θα πρόσθετε κι άλλα μέτρα για να δεχτεί να κλείσει την αξιολόγηση, όπως συνέβαινε πάντοτε), στη συνέχεια όμως θα είχαν πάλι δημοσιονομικά προβλήματα, τα οποία θα ήταν αναγκασμένοι να κλείσουν με νέα μέτρα. Σε ποια έκταση θα απλώνονταν αυτά τα μέτρα δεν μπορούμε να πούμε, βέβαια, γιατί δεν ξέρουμε ποιες θα ήταν οι οικονομικές εξελίξεις, όχι όμως να μας λένε οι Σαμαροβενιζέλοι πως με μια συμφωνία πάνω στο «μέιλ Χαρδούβελη» θα είχαν λήξει όλα και θα είχε τελειώσει το Μνημόνιο.
Το κυριότερο, αυτό που κρύβουν, είναι πως θα έκλειναν μεν την πέμπτη αξιολόγηση με τα μέτρα που περιλάμβανε το «μέιλ Χαρδούβελη», όμως θα έμπαιναν αμέσως σε συζήτηση για νέο δάνειο. Εστω κι αν η επιλογή ήταν η λεγόμενη «προληπτική πιστωτική γραμμή», αυτή θα συνοδευόταν από νέο Μνημόνιο, όπως ρητά προβλέπεται. Ομως, η λεγόμενη «προληπτική πιστωτική γραμμή» δε θα κάλυπτε το περιβόητο «χρηματοδοτικό κενό». Το ελληνικό κράτος θα χρειαζόταν νέα δανεικά προκειμένου να αποπληρώσει τα ομόλογα του ΔΝΤ και της ΕΚΤ που λήγουν μέχρι το 2018. Η «προληπτική πιστωτική γραμμή» θα ήταν, υποτίθεται, ένα βοηθητικό χρηματοδοτικό εργαλείο, προκειμένου η χώρα «να βγει στις αγορές» και να δανειστεί απ’ αυτές.
Τι είχε γίνει μέχρι τότε; Τον Απρίλη του 2014, προκειμένου οι Σαμαροβενιζέλοι να εξυπηρετήσουν την καμπάνια τους για τις ευρωεκλογές, έγινε η περιβόητη «έξοδος στις αγορές», για ένα αστείο (σε σχέση με τις ανάγκες) ποσό και με τσουχτερό επιτόκιο. Βλέποντας την άνετη επικράτηση του ΣΥΡΙΖΑ στις ευρωεκλογές, οι Σαμαροβενιζέλοι διακήρυξαν το «τέλος του Μνημονίου». Το Σεπτέμβρη-Οκτώβρη του 2014 δέχτηκαν την ψυχρολουσία από τις «αγορές», με την εκτίναξη των spread των ελληνικών ομολόγων, το «τελευταίο ταγκό με την τρόικα» στο Παρίσι δεν αναθέρμανε το κλίμα και ο Σαμαράς έβαλε την ουρά στα σκέλια και προσέτρεξε στο Βερολίνο για βοήθεια, όπου άκουσε τη Μέρκελ να του λέει ψυχρά, μπροστά στις κάμερες, ότι αυτή δεν έχει καμιά αρμοδιότητα και πρέπει να τα βρει με την τρόικα. Ετσι, άρχισε η φιλολογία για την «προληπτική πιστωτική γραμμή», που αμφιβάλλουμε αν θα ήταν τέτοια και δε θα ήταν ένα νέο δάνειο, σαν αυτό που συμφώνησε ο Τσίπρας. Ο Σόιμπλε το είχε πει από το 2013, ότι το 2015 η Ελλάδα θα χρειαστεί ένα νέο «πακέτο». Γύρω στα 10 με 20 δισ. το υπολόγιζαν τότε, στα 86 δισ. έφτασε τελικά, αφού προέκυψε επιπλέον η ανάγκη για νέα ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών.
Ολα όσα εντελώς περιληπτικά αναφέραμε παραπάνω, δείχνουν πως η αλήθεια βρίσκεται σε εντελώς αντίθετη κατεύθυνση από τους προεκλογικούς σκυλοκαυγάδες του ΣΥΡΙΖΑ με τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ για το ποιος μπορεί να εφαρμόσει πιο σωστά τη μνημονιακή πολιτική. Τα Μνημόνια είναι σαν κινούμενη άμμος, χαρακτηρισμό που εμείς δώσαμε από το Μάη του 2010, όταν υπογράφηκε το πρώτο Μνημόνιο. Το κλειδί είναι το χρέος. Ενα εργαλείο που χρησιμοποιείται για να βαθύνει και να κατοχυρώσει την κινεζοποίηση και για ν’ απομυζά, για λογαριασμό του διεθνούς χρηματιστικού κεφάλαιου, μεγάλο μέρος των αξιών που παράγονται στη χώρα. Το χρέος δεν μειώνεται, επομένως η μνημονιακή πολιτική θα συνεχιστεί.
