Κάθε φορά που γίνεται ένας κυβερνητικός ανασχηματισμός η ίδια φιλολογία. Σελίδες επί σελίδων στις εφημερίδες με παραπολιτικά σχόλια και κουτσομπολιά, ώρες επί ωρών τα ίδια στις ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές. Μια διαδικασία ρουτίνας μετατρέπεται σε ύψιστη πολιτική πράξη. Λες και έχει καμιά ιδιαίτερη σημασία η τοποθέτηση του Πολύδωρα αντί του Βουλγαράκη στο υπουργείο μπάτσων και καταστολής ή η τοποθέτηση του υφυπουργού Νεράντζη στη θέση του υφυπουργού Σαλαγκούδη.
Στη σύγχρονη πολιτική μας ιστορία δεν θυμόμαστε περίπτωση που ένας ανασχηματισμός να σηματοδότησε αλλαγή πολιτικής. Διορθώσεις και συμπληρώσεις σε επιμέρους τομείς ναι, προσπάθεια να διεκπεραιωθούν συγκεκριμένες αποστολές ναι, αλλαγή πολιτικής ποτέ. Οι ανασχηματισμοί πάνω απ’ όλα αντανακλούν εσωκομματικές ισορροπίες, ισορροπίες ανάμεσα στα διάφορα «λόμπι» που επηρεάζουν τις κυβερνήσεις και ψηφοθηρικές ανάγκες με την ικανοποίηση τοπικών και άλλων παρεμφερών κριτηρίων. Από την άποψη αυτή, οι αλλαγές που γίνονται σε μια κυβέρνηση δεν είναι χωρίς σημασία, όμως αυτή η σημασία δεν είναι πρωτεύουσα. Προσφέρεται περισσότερο για παραπολιτικό και λιγότερο για πολιτικό σχολιασμό.
Και ο πρώτος ανασχηματισμός του Καραμανλή, αναμενόμενος εδώ και μήνες, δεν ξέφυγε από την πεπατημένη των προηγούμενων. Ο δάμαλος προσπάθησε να ρυθμίσει τις εσωκομματικές ισορροπίες και ταυτόχρονα να εντυπωσιάσει επικοινωνιακά, καλλιεργώντας για την αφεντιά του την εικόνα του παντοδύναμου πρωθυπουργού, που σε κανένα δε δίνει λογαριασμό και κανένας δεν τολμά να τον αμφισβητήσει. Αυτόν τον τελευταίο σκοπό υπηρετεί η μη υφυπουργοποίηση της νέας γενιάς των νεοδημοκρατών πολιτικών, που το ίδιο το Μαξίμου εδώ και μήνες «διέρρεε» ότι θα προωθηθούν στην κυβέρνηση. Ε, όλα τα άλλα ήταν αναμενόμενα, κάτι έπρεπε να κάνει για να εντυπωσιάσει.
Ποιο ήταν το σημαντικότερο από πολιτική άποψη στοιχείο του ανασχηματισμού; Η καρατόμηση του Παναγιωτόπουλου, ο οποίος άλλωστε ήταν και ο μόνος που εξέφρασε δημόσια την πικρία του, διοχετεύοντας σε δημοσιογράφους ακόμα και τηλεφωνικούς διαλόγους του με τον Καραμανλή, στους οποίους έθαβε το Ρουσόπουλο, αλλά και μπηχτές για τον Αλογοσκούφη, μαζί με συγκαλυμμένους φόβους, ότι η ΝΔ μπορεί να διολισθήσει προς την πολιτική Μητσοτάκη, οπότε θα χάσει την κυβερνητική εξουσία.
Από τη μεριά του ο Παναγιωτόπουλος έχει δίκιο να εκφράζει πικρία, διότι δεν είπε όχι σε οτιδήποτε διατάχθηκε από το Μαξίμου να διεκπεραιώσει. Λίγο πριν τον ανασχηματίσει ο Καραμανλής, ο Παναγιωτόπουλος είχε εκφράσει δημόσια την άποψή του ότι θα έπρεπε να παραμείνει στο πόστο του, διότι ήταν αυτός που προώθησε μια σειρά κρίσιμες «μεταρρυθμίσεις», όπως ο νόμος για τις εργασιακές σχέσεις και το Ασφαλιστικό των τραπεζοϋπαλλήλων. Τον έφαγε, όμως, η πολυπραγμοσύνη του, το τουπέ που κράτησε έναντι του Αλογοσκούφη και το πολιτικό προφίλ του «κόκκινου Πάνου», που φρόντιζε να προβάλλει προς τα έξω. Ενα προφίλ που είναι καλό για την προσωπική του στρατηγική (το παιδί του λαού με τις κοινωνικές ευαισθησίες και την πίστη στις αρχές της παλιάς καλής λαϊκής δεξιάς), δεν ταιριάζει όμως στο στυγνό τεχνοκρατικό προφίλ των οικονομικών υπουργείων, που εκφράζεται από πολιτικούς σαν τον Αλογοσκούφη, τον Σιούφα, τον Παπαθανασίου, τον Δούκα, τον Φώλια.
Και ο Μάκαρος ο Γιακουμάτος; Αυτός που ξημεροβραδιάζεται στα «παράθυρα» και σκυλοβρίζεται με τους Πασόκους; Γιατί παρέμεινε; Ε, όλο και κάποιος πρέπει να μείνει, για να υποδέχεται τις καραβιές των απολυμένων στο υπουργείο και να τους παραμυθιάζει με παπαριές σε άπταιστη λαϊκή αργκό. Και για να μαγειρεύει ασύστολα τα στοιχεία της καταγεγραμμένης ανεργίας, παρέα με τον εξπέρ του είδους Γ. Βερναδάκη (διοικητή του ΟΑΕΔ).
Η τοποθέτηση του άχρωμου και άοσμου Τσιτουρίδη στη θέση του «αεικίνητου» και ιδιαίτερα φιλόδοξου Παναγιωτόπουλου, σε συνδυασμό με την κατάργηση του υφυπουργείου για τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις δείχνει ότι το Ασφαλιστικό περνάει πια αποκλειστικά στα χέρια του Αλογοσκούφη. Ο Τσιτουρίδης τύποις θα ονομάζεται υπουργός Απασχόλησης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης. Ουσία θα είναι υφυπουργός Οικονομίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Ο ίδιος φρόντισε να το καταστήσει σαφές λίγες ώρες μετά την ορκωμοσία του, όταν προσήλθε ως προσκυνητής στο υπουργείο Οικονομίας για να συναντηθεί με τον πολιτικό του προϊστάμενο. Ακόμα και οι φωτογραφίες που στάλθηκαν στον Τύπο εκπέμπουν αυτή τη σημειολογία: ένας Αλογοσκούφης με χαμόγελο α’λα Μπιλ Κλίντον και δίπλα του ένας αμήχανος και εμφανώς τρακαρισμένος Τσιτουρίδης. Δυστυχώς δεν έχουμε χώρο για να δημοσιεύσουμε το σύνολο των δηλώσεών τους. Ξεκίνησε ο Αλογοσκούφης, που είπε τις καθιερωμένες σ’ αυτές τις περιστάσεις μπούρδες, ακολούθησε ο Τσιτουρίδης που έριξε ένα πατόκορφο γλύψιμο στον Αλογοσκούφη με έμμεσες μπηχτές στον Παναγιωτόπουλο και έκλεισε με δεύτερη τοποθέτηση του Αλογοσκούφη, που αναφέρθηκε αποκλειστικά στο Ασφαλιστικό.
Κατά τα άλλα, δεν είχαμε καμιά ιδιαίτερη έκπληξη. Ο Βουλγαράκης πήγε στο Πολιτισμού, όπως ζήτησε, για να αναστηλώσει το τρωθέν πολιτικό του γόητρο και στη θέση του πήγε ο Πολύδωρας, που εισέπραξε την αμοιβή για την υπακοή και την ταπεινοφροσύνη που επέδειξε όταν τιμωρήθηκε με αποκλεισμό από την πρώτη κυβέρνηση. Η Ντόρα πήγε στο Εξωτερικών σε ικανοποίηση συμφωνίας που είχε εδώ και καιρό γίνει με την οικογένεια Μητσοτάκη και ο Μολυβιάτης πήγε στο σπιτάκι του, αρνούμενος να γίνει αυλοκόλακας του Κωστάκη (μπούχτισε τόσες δεκαετίες αυλοκόλακας και παρακοιμώμενος του θείου του). Ο Σπηλιωτόπουλος πήρε πόδι γιατί τα ‘χε κάνει μπάχαλο και ήρθε σε σύγκρουση με τα ΜΜΕ και στη θέση του πήγε ο απόλυτα έμπιστος και «μιντιακότατος» Μεϊμαράκης. Ο Κακλαμάνης έβαλε πλώρη για δήμαρχος και στη θέση του στάλθηκε ο Αβραμόπουλος, για να τσουρουφλιστεί λίγο σ’ ένα παραγωγικό υπουργείο, αντί να κάνει δημόσιες σχέσεις με έξοδα του ελληνικού δημοσίου.
Τι μας έμεινε; Το «κόλπο γκρόσο» του Καραμανλή. Η τοποθέτηση του Γιάννη Κεφαλογιάννη σε θέση ειδικού συμβούλου του πρωθυπουργού! Κανονικά εδώ θα έπρεπε να γελάσει κάθε πικραμένος, όμως το Μαξίμου ζήτησε να περάσει αυτή η αλλαγή στο ντούκου και τα ΜΜΕ του έκαναν τη χάρη. Ο Καραμανλής που έβαλε τους «βαρόνους» στο ψυγείο και αρνήθηκε να υπουργοποιήσει οποιονδήποτε απ’ αυτούς, παίρνει τον Κεφαλογιάννη και τον βάζει σύμβουλό του. Σε τι να τον συμβουλέψει, ειδικά ο κυρ-Γιάννης; Μόνο ως κίνηση-καρφί στον Εβερτ θα μπορούσε να «διαβαστεί» αυτό το καλαμπούρι. Ομως ο «μπουλντόζας» δεν καταλαβαίνει από τέτοια. Θα εξακολουθήσει να συμπεριφέρεται ως ελεύθερος σκοπευτής, όμως δεν αποτελεί σοβαρή ανησυχία για τον Καραμανλή.
