«Κατά τη συνεδρίαση της Ευρωομάδας, ο έλληνας υπηρεσιακός υπουργός οικονομικών Γιώργος Ζανιάς εξέφρασε την αποφασιστικότητα του έλληνα πρωθυπουργού και του νέου κυβερνητικού συνασπισμού να τιμήσουν τις δεσμεύσεις της Ελλάδας έναντι της Ευρωπαϊκής Ενωσης και της ευρωζώνης. Η ελληνική κυβέρνηση αναμένεται να καλέσει την τρόϊκα (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) στην Αθήνα την επόμενη Δευτέρα για μια ανασκόπηση της κατάστασης. Βάσει αυτής της κατευθυντήριας γραμμής, “μια πλήρης αποστολή της τρόϊκας θα μεταβεί στην Αθήνα με στόχο την επίτευξη συμφωνίας ως προς τους όρους που πρέπει να προβλεφθούν σε ένα επικαιροποιημένο Μνημόνιο“, δήλωσε ο Πρόεδρος της Ευρωομάδας κ. Ζαν Κλοντ Γιούνκερ».
Τα παραπάνω αποτελούν ανακοίνωση μετά τη συνεδρίαση του Eurogroup στις 21 Ιούνη και φιλοξενούνται στην επίσημη ιστοσελίδα του Ευρωπαϊκού Συμβούλιου (https://www.consilium.europa.eu/homepage/highlights/eurogroup-overview-of-the-situation-in-the-eurozone?lang=el). Εχει κανένα νόημα, μετά από τα παραπάνω, να εμμείνει κανείς αναλυτικά στα όσα περιλαμβάνονται στα περιβόητα «Σημεία προγραμματικής σύγκλισης» που συνυπέγραψαν οι ηγέτες της νέας τρικομματικής συγκυβέρνησης;
Η τοποθέτηση Ζανιά στο Eurogroup δεν ήταν προσωπική τοποθέτηση. Είχε προηγηθεί σύσκεψη των Σαμαρά, Βενιζέλου, Κουβέλη, Ράπανου και Ζανιά, προκειμένου να δοθούν οδηγίες στον τελευταίο για την τοποθέτηση που θα έκανε ενώπιον των αδημονούντων Γιούνκερ και σία. Αλλωστε, ανάλογου περιεχόμενου είναι και η επιστολή Σαμαρά προς τους ηγέτες της ΕΕ, που μετέφερε σε ρόλο γραμματοκιομιστή ο Παπούλιας στη σύνοδο κορυφής στις 28-29 Ιούνη. Σ’ αυτή δεν χρησιμοποιείται πουθενά ο όρος «επαναδιαπραγμάτευση» του Μνημόνιου. Αντίθετα, επαναλαμβάνεται η δωσιλογική δήλωση νομιμοφροσύνης: «Η νέα κυβέρνηση της Ελλάδας αποδέχεται την ιδιοκτησία του προγράμματος σταθεροποίησης και είναι πλήρως δεσμευμένη στους στόχους, στους αντικειμενικούς σκοπούς και σε όλες τις βασικές πολιτικές του Προγράμματος. Θα επιταχύνω την εφαρμογή του Προγράμματος με έμφαση στον τομέα των Ιδιωτικοποιήσεων». Και στο τέλος, σε στιλ αιτήματος υποτελούς προς τον πολυχρονεμένο σουλτάνο, ο Σαμαράς κάνει λόγο για «το ζήτημα ορισμένων αναγκαίων τροποποιήσεων του Προγράμματος, ώστε να ελεγχθεί η άνευ προηγουμένου ανεργία και να ανασχεθεί η καταστρεπτική ύφεση». «Επικαιροποίηση» ο Γιούνκερ, «τροποποιήσεις» ο Σαμαράς. Τυχαίο; Δε νομίζουμε. Η ελληνική τρόικα (Σαμαράς-Βενιζέλος-Κουβέλης) πήρε τα μηνύματα που ήρθαν σε αυστηρό ύφος από Βερολίνο και Βρυξέλλες και έσπευσε να προσαρμοστεί. Οι ιμπεριαλιστές δεν επαναδιαπραγματεύονται με τους υποτελείς τα συμφωνημένα. Και μάλιστα κατ’ απαίτηση των υποτελών. Είναι πάντα ανοιχτοί σε αλλαγές και προσαρμογές, όταν πειστούν ότι αυτές είναι απαραίτητες. Και το ‘χουν αποδείξει με την πρώτη δανειακή σύμβαση, της οποίας άλλαξαν και το χρόνο αποπληρωμής και το επιτόκιο, όταν είδαν ότι δεν βγαίνει με τίποτα. Η όποια αλλαγή, όμως, θα γίνει με τη συμφωνημένη μνημονιακή διαδικασία. Θα έρθει η τρόικα, θα εκτιμήσει την κατάσταση (υπουργοί και κρατικές υπηρεσίες θα ξεβρακωθούν δίνοντας όλα τα στοιχεία που θα ζητήσουν οι ομάδες εργασίας της τρόικας) και θα συντάξει έκθεση για την πρόοδο στην εφαρμογή του «προγράμματος». Η έκθεση θα συζητηθεί σε πολιτικό επίπεδο στο Eurogroup, θα παρθούν κάποιες αποφάσεις (η επιμήκυνση, δηλαδή, για να μην κρυβόμαστε) και θα ανατεθεί στην τρόικα να εκπονήσει τα μέτρα και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους, σε συνεργασία (πείτε το και παζάρι, αν θέλετε) με την κυβέρνηση. Ετσι δεν έγινε όλες τις προηγούμενες φορές; Ετσι θα γίνει και τώρα.
Γι’ αυτό και ο Σαμαράς προτίμησε να «επιδιορθώσει» τώρα το μάτι του. Για να μην είναι αυτός που θα φάει την κρυάδα στις Βρυξέλλες. Ενώ ο Παπούλιας δεν είναι παρά ένας γηραιός και σεβάσμιος γραμματοκομιστής, που θα πει δυο-τρεις κουβέντες στο πόδι με τους ιμπεριαλιστές ηγέτες και θα τους εγχειρίσει την επιστολή, για να τη δώσουν αυτοί με τη σειρά τους στους συνεργάτες τους και ν’ ασχοληθούν με τα πραγματικά φλέγοντα ζητήματα του άγριου μεταξύ τους ανταγωνισμού, που δεν αφορά το ελληνικό «πρόγραμμα». Αν ο Σαμαράς πήγαινε στις Βρυξέλλες, δε θα μπορούσε ν’ αρθρώσει λέξη. Αν δοκίμαζε να πει κάτι, θα του έλεγαν «πάρε, αγόρι μου, τα κουβαδάκια σου και πήγαινε να παίξεις παρακάτω, γιατί οι μεγάλοι έχουν δουλειά». Γυρνώντας στην Ελλάδα, όμως, θα ‘πρεπε να φέρει κάτι. Επειδή η Ελλάδα είναι αρμοδιότητας της τρόικας και όχι της Μέρκελ, του Ολάντ και των υπόλοιπων, ενδεχομένως να εισέπρατε και καμιά δήλωση ότι «η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να συνεργαστεί με την τρόικα». Αυτό είπε ο Γιούνκερ μετά το Eurogroup, όμως είναι άλλο να το ακούει ο Ζανιάς και άλλο να το ακούει ο πρωθυπουργός μιας συγκυβέρνησης που στηρίζεται σε 179 βουλευτές, άρτι εκλεγέντες, με νωπή τη λαϊκή εντολή, όπως συνηθίζουν να λένε. Μη πηγαίνοντας στις Βρυξέλλες απέφυγε την ξεφτίλα, κέρδισε χρόνο και άφησε τα υπόλοιπα για τους υπουργούς του που θα συνεργαστούν με την τρόικα (από βδομάδα μάλλον).
Για να έχει ελπίδες, όμως, να κερδίσει έστω και την παράταση του χρόνου εφαρμογής του «προγράμματος» (που σημαίνει νέο δάνειο και νέο Μνημόνιο), η συγκυβέρνηση θα πρέπει να «τρέξει» το Μνημόνιο. Θα πρέπει να δείξει πως όταν λέει ότι θα σεβαστεί τις δεσμεύσεις της, το εννοεί και το εφαρμόζει στην πράξη. Γι’ αυτό και οι υπουργοί της συγκυβέρνησης δεν κάθονται με σταυρωμένα χέρια. Εβαλαν μπροστά την επιχείρηση αποδόμησης της «προγραμματικής συμφωνίας» που υπέγραψαν τα τρία κόμματα.
«Να ξεκαθαρίσουμε, όμως, κάτι: Η συμφωνία των τριών αφορά τους στόχους τετραετίας. Δεν θα τεθούν όλα αυτά τα ζητήματα ταυτόχρονα σε διαβούλευση με τους εταίρους μας. Θα είναι μια διαβούλευση εν εξελίξει και σε συνάρτηση με την πορεία της οικονομίας. Για παράδειγμα, άμεσα μπορούμε να θέσουμε το θέμα της επιμήκυνσης. Είναι ώριμο, γιατί το συζητούν και οι εταίροι μας. Επίσης, μπορεί να τεθεί το ζήτημα του ΦΠΑ στην εστίαση». Αυτά έλεγε το πρωί της περασμένης Δευτέρας, στον Flash, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Σ. Κεδίκογλου. Σε άλλη εμφάνισή του, την ίδια μέρα, στο πρωινάδικο του Παπαδάκη στον ΑΝΤ1, έλεγε: «Αυτό που θέλω να υπογραμμίσω είναι ότι η συμφωνία των τριών –και αυτό ίσως να μην κατάλαβαν οι εταίροι μας– αφορά ορίζοντα τετραετίας. Είναι οι στόχοι αυτής της κυβέρνησης. Δεν θα τεθούν μαζί όλα τα ζητήματα προς διαπραγμάτευση. Θα τα παρουσιάζουμε και θα τα θέτουμε σε διαβούλευση, ανάλογα και με την εξέλιξη της οικονομίας μας». Το βράδυ της ίδιας μέρας, στην εκπομπή του Πρετεντέρη στο Mega, ο Κ. Χατζηδάκης, το έκανε πιο λιανά, εξηγώντας πως το Μνημόνιο θα εφαρμόζεται κανονικά και στο πλαίσιο των συνεχών επικαιροποιήσεων θα συζητιούνται με την τρόικα διάφορα ζητήματα, χωρίς να υπάρχει κανένα προαπαιτούμενο. Το ίδιο αποκαλυπτικός ο Μεϊμαράκης εξηγούσε την επόμενη μέρα στον Real fm, ότι από το κοινό πλαίσιο των τριών κομμάτων της συγκυβέρνησης «θα αξιολογήσουμε ένα-δύο ζητήματα τα οποία μπορούμε άμεσα να διεκδικήσουμε, όπως είναι η απεμπλοκή των κονδυλίων του ΕΣΠΑ, ή επίσης αν μπορέσουμε τη μείωση του ΦΠΑ εστίασης επειδή έρχεται το καλοκαίρι». Οπως εξηγούσε ο Βαγγέλας, σκοπός της συγκυβέρνησης είναι «να πάρουμε μια πρώτη ανάσα, να μπορέσουμε να έχουμε ρευστότητα στην αγορά, να καλλιεργήσουμε μια αισιοδοξία, να κινηθεί κάπως η αγορά, για να μπορέσουμε μετά με τις μεταρρυθμίσεις που θα κάνουμε, τις συγχωνεύσεις οργανισμών, τις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται, να επαναδιαπραγματευτούμε το σύνολο των σημείων που έχουμε θέσει, όπως σας είπα σταδιακά και βήμα βήμα». Κι επειδή ο Βαγγέλας είναι καλός στην εκλαΐκευση της προπαγάνδας, εξήγησε πως όλα τα προεκλογικά πρέπει τώρα να εκλείψουν, γιατί «όταν οι Βρυξέλλες δουν το προγραμματικό πλαίσιο και τις διεκδικήσεις και θεωρήσουν ότι πάμε να τις διεκδικήσουμε όλες μαζί, είμαι σίγουρος δεν θα μας δουν με την πρέπουσα σοβαρότητα και με καλό μάτι»! Καταλήγοντας, εισηγήθηκε «να προσαρμοστούμε όλοι στη νέα αυτή κουλτούρα και τη ρητορική … Οι μεγάλες εκφράσεις, η συνθηματολογία, “εγώ θα καταργήσω τα προηγούμενα” και αυτά πρέπει από το λεξικό μας σταδιακά να βγούνε»!
«Μετά την εφαρμογή και την ολοκλήρωση του μεσοπρόθεσμου, εμείς θα προχωρήσουμε στη σταδιακή αποκατάσταση των μισθών και των συντάξεων» δήλωσε ο υφυπουργός Εργασίας και μέχρι πρότινος αρμόδιος τομεάρχης της ΝΔ Ν. Νικολόπουλος. Δηλαδή, μετά το 2016, αν υπολογίσουμε την παράταση που θα ζητηθεί και μάλλον θα δοθεί. Στην ίδια ραδιοφωνική συνέντευξή του ο Νικολόπουλος είπε ότι «δεν θα επιτρέψουμε άλλες μειώσεις σε μισθούς και συντάξεις», έσπευσε όμως αμέσως να συμπληρώσει με νόημα: «Κι αυτό πάλι δεν είναι πολύ εύκολο. Θα έλεγα το αντίθετο, ότι είναι αρκετά δύσκολο κι αυτό. Γιατί θέλει την τεκμηρίωσή του, επιχειρήματα που θα εδράζονται σε στοιχεία τα οποία δύσκολα κάποιος θα τα αμφισβητήσει».
Τι είναι, λοιπόν, αυτή η περιβόητη «προγραμματική συμφωνία», την οποία επεξεργάστηκαν διμελείς αντιπροσωπείες των τριών κομμάτων της συγκυβέρνησης; Ενα κωλόχαρτο, στο οποίο μάζεψαν τις «επιθυμίες» των τριών κομμάτων, όπως αυτές εκφράστηκαν προεκλογικά με τα «18 σημεία» της ΝΔ, τα «8 σημεία» του ΠΑΣΟΚ και τα «7 σημεία» της ΔΗΜΑΡ. Τα έγραψαν σ’ ένα χαρτί για να υπάρχουν και να κοροϊδεύουν όποιον μπορούν, ενώ στην πράξη θα κινηθούν στη σφαίρα του «εφικτού», δηλαδή βάσει των προδιαγραφών του Μνημόνιου.
Και να πει κανείς ότι η «προγραμματική συμφωνία» περιλαμβάνει τίποτα σπουδαίες μεταρρυθμίσεις υπέρ του λαού. Ενα φλύαρο κείμενο είναι που στα οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα είναι εντελώς οριακό. Στο ζήτημα των συλλογικών συμβάσεων και του κατώτερου μισθού, για παράδειγμα, αναφέρει γενικόλογα: «Η συλλογική αυτονομία και η ισχύς των συλλογικών συμβάσεων εργασίας επανέρχεται στο επίπεδο που προσδιορίζουν το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Δίκαιο και το ευρωπαϊκό κεκτημένο, σύμφωνα με το οποίο το ύψος του μισθού στον ιδιωτικό τομέα συμφωνείται μεταξύ των κοινωνικών εταίρων. Αυτό περιλαμβάνει και την ρύθμιση του κατώτατου μισθού που προβλέπεται στη ρύθμιση της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας». Το βασικό μισθό, τον έριξαν με κυβερνητική απόφαση και τώρα παραπέμπουν τη διαμόρφωσή του σε διαπραγματεύσεις μεταξύ ΓΣΕΕ και καπιταλιστικών οργανώσεων, οι οποίες βέβαια θα ξεκινήσουν από τα σημερινά εξευτελιστικά επίπεδα. Το επίδομα ανεργίας, επίσης, παραμένει μειωμένο κατά 22%. Απλά μιλούν για επέκταση του χρόνου επιδότησης στα δυο χρόνια, μόνο αν υπάρξει η σύμφωνη γνώμη της τρόικας.
Γίνεται λόγος για «αποκατάσταση αδικιών (χαμηλοσυνταξιούχοι, πολυτεκνικά επιδόματα κλπ.) με άμεσα δημοσιονομικά ισοδύναμα». Δεν μας λένε, όμως, πότε θα γίνει αυτό και κυρίως δεν μας λένε ποια θα είναι τα άμεσα δημοσιονομικά ισοδύναμα. Πού θα βρουν τα λεφτά, δηλαδή, όταν η ύφεση κινείται στα περσινά επίπεδα και μέχρι το τέλος του χρόνου ενδέχεται να τα ξεπεράσει; Αναφέρουν ακόμη: «Σταδιακή αύξηση του αφορολόγητου ορίου στους ευρωπαϊκούς μέσους όρους στα πλαίσια του Εθνικού Φορολογικού Συστήματος με κριτήρια κοινωνικής δικαιοσύνης, ιδιαίτερα για τους μισθωτούς (συμπεριλαμβανομένων και των συμβάσεων έργου που υποκρύπτουν συμβάσεις εργασίας) και τους συνταξιούχους». Το Μνημόνιο, όμως, προβλέπει κατάργηση και των υπόλοιπων φοροαπαλλαγών, για να αυξηθεί η φορολογική επιβάρυνση. Πώς αυτοί θ’ αυξήσουν το αφορολόγητο; Είναι φανερό πως και αυτό θα παραπεμφθεί στις ελληνικές καλένδες.
Αναφέρουν «όχι απολύσεις στο δημόσιο». Και τι θα γίνει με τους καταργούμενους φορείς; Επ’ αυτού δεν μας λένε τίποτα. Επίσης αναφέρουν: «Αντικατάσταση του Ειδικού Τέλους Ακινήτων και όλων των φόρων επί της Ακίνητης Περιουσίας με ενιαίο προοδευτικό φόρο». Εχει καμιά σημασία αν τα πολλά χαράτσια θα γίνουν ένα; Σημασία έχει το σύνολό τους και όχι οι μορφές με τις οποίες εμφανίζονται και εισπράττονται.
Τέλος, για να τονιστεί η προπαγανδιστική διάσταση του κειμένου, το κεφάλαιο αυτό κλείνει με τη φράση: «Γενική επιδίωξη, όχι άλλες μειώσεις μισθών και συντάξεων, όχι άλλοι φόροι». Αλλο επιδίωξη, όμως, και άλλο πρακτική πολιτική. Γι’ αυτό και άρχισαν ήδη τις κωλοτούμπες, πριν καλά-καλά αναλάβουν τη διοίκηση.
