Το ΑΠΕ απέλυσε τον ανταποκριτή του στην Τουρκία, Αρη Αμπατζή, κάνοντας λόγο για «τραγικό σφάλμα», όμως ο Τσίπρας δεν απέλυσε τον επί των Εξωτερικών υπουργό του, Νίκο Κοτζιά, που έβγαλε επίσημη κρατική ανακοίνωση στηριγμένος στο τηλεγράφημα του ΑΠΕ. Βέβαια, τρεις μέρες μετά τη μνημειώδη γκάφα, ο Κοτζιάς εμφανίστηκε στο ραδιοσταθμό του ΣΥΡΙΖΑ για να πει ότι το ΥΠΕΞ είναι πολύ προσεκτικό και μελετά τις επίσημες τουρκικές ιστοσελίδες, χαρακτηρίζοντας γελοιότητες τον ισχυρισμό ότι η ελληνική διπλωματία παρασύρθηκε από το τηλεγράφημα του ΑΠΕ. Ετσι, όμως, χειρότερα έκανε τα πράγματα παρά καλύτερα.
Είναι πραγματικά πρωτοφανές, το υπουργείο Εξωτερικών μιας χώρας να εκδίδει πύρινες ανακοινώσεις στηριζόμενο στην ανταπόκριση ενός πρακτορείου ειδήσεων, έστω κι αν αυτό είναι το κρατικό. Λες και δεν έχει πρεσβεία στην άλλη χώρα, η οποία μπορεί να το ενημερώσει με ακρίβεια και υπευθυνότητα για το τι ακριβώς ειπώθηκε. Προσέξτε την προκλητική δήλωση του Κοτζιά στο κομματικό ραδιόφωνο. Ενημερώνεται, λέει, από τις επίσημες ιστοσελίδες. Η ελληνική πρεσβεία στην Αγκυρα σαν να μην υπάρχει!
Το όλο περιστατικό, που παραλίγο να προκαλέσει ελληνοτουρκικό διπλωματικό επεισόδιο, θα ήταν γελοίο, αν δεν υπήρχε ο εθνικιστικός ανταγωνισμός που πάντα δημιουργεί γενικότερους κινδύνους. Εχει καταστεί φανερό ότι ο Ερντογάν, που τα προηγούμενα χρόνια απέφευγε τις οξύνσεις στα ελληνοτουρκικά (γιατί παραδοσιακά αυτές ευνοούσαν τους στρατηγούς και το κεμαλικό πολιτικό κατεστημένο), παίζει πλέον έντονα το χαρτί των διεκδικήσεων στο Αιγαίο, σε μια προσπάθεια να καλύψει την αποτυχία του στις μεσανατολικές εξορμήσεις της Τουρκίας. Ειδικά μετά το πραξικόπημα-οπερέτα και τις εκκαθαρίσεις στο στρατό και τον κρατικό μηχανισμό, ο Ερντογάν έχει επιλέξει να αναφέρεται απαξιωτικά στις Συνθήκες μέσω των οποίων διαμορφώθηκαν τα σύνορα του σύγχρονου τουρκικού κράτους από τον Μουσταφά Κεμάλ (Ατατούρκ) και να χρησιμοποιεί τον νεο-οθωμανισμό ως ιδεολογία της εξουσίας του (μολονότι έχει απομακρύνει από την εξουσία τον πνευματικό πατέρα του νεο-οθωμανισμού, Αχμέτ Νταβούτογλου).
Η ομιλία του Ερντογάν στη γενέτειρά του Ρίζα, όπου έχτισε πανεπιστήμιο με τ' όνομά του, ήταν ενταγμένη σ' αυτό το πλαίσιο. Ηταν όμως προσεγμένη για να μην εγείρει ζητήματα αλλαγής συνόρων. Οπως ακριβώς οι «δικοί μας» εθνικιστές μιλούν για ομογένεια, ελληνισμό και αλησμόνητες πατρίδες, έτσι και ο Ερντογάν έκανε διάκριση ανάμεσα «στα θεσμοθετημένα σύνορα και στα σύνορα της καρδιάς», για το «αποτύπωμα των προγόνων μας σε κάθε βήμα σου στη γεωγραφική περιοχή που εκτείνεται από τη Θράκη στην ανατολική Ευρώπη», για «αδελφούς μας που ζουν εκεί» κτλ. Διευκρίνισε, όμως, ότι «προφανώς και σεβόμαστε τα υπάρχοντα σύνορα», για να μην τον κατηγορήσει κανείς ότι αμφισβητεί το Διεθνές Δίκαιο και τις Συνθήκες.
Ο ανταποκριτής του ΑΠΕ, αντί ν' ανατρέξει στην ομιλία του Ερντογάν, ανέτρεξε σε εθνικιστικά σχόλια της εφημερίδας «Σαμπάχ», που εκτός των άλλων μιλούσαν και για δημοψήφισμα που θα καθορίσει το νομικό καθεστώς της Δυτικής Θράκης, ενώ αναφέρονταν σε ιστορικούς που «θεωρούν πως τα σύνορα του εθνικού συμβολαίου περιλαμβάνουν επίσης την Κύπρο, το Χαλέπι, τη Μοσούλη, το Αρμπίλ, το Κιρκούκ, το Μπατούμι, τη Θεσσαλονίκη, το Κίρτζαλι, τη Βάρνα, και τα νησιά του Αιγαίου». Είναι το γνωστό παιχνίδι: ο πρόεδρος δηλώνει σεβασμό στα θεσμοθετημένα διεθνή σύνορα, όμως η προπαγάνδα εγείρει διεκδικήσεις που θέλουν να επεκτείνουν τα σύνορα της Τουρκίας ως τα σύνορα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Το ελληνικό ΥΠΕΞ, χωρίς να κοιτάξει τι ακριβώς είπε ο Ερντογάν, χωρίς -όπως είπαμε- να συμβουλευτεί την πρεσβεία του στην Αγκυρα, εξέδωσε ανακοίνωση βάσει του τηλεγραφήματος του ΑΠΕ, που είχε αποδώσει στον Ερντογάν τα σχόλια της «Σαμπάχ». Και κατάφερε να… εγείρει μόνο του ζήτημα Θράκης, κλείνοντας την ανακοίνωσή του με την… εθνική κραυγή: «Η Θράκη είναι ελληνική, δημοκρατική και ευρωπαϊκή. Οποιαδήποτε άλλη σκέψη είναι αδιανόητη και επικίνδυνη»! Ακολούθησαν όλα τα αστικά κόμματα, που εξέδωσαν ανακοινώσεις στο ίδιο μήκος κύματος, ενώ δηλώσεις έκαναν ηγετικά τους στελέχη. «Ο τούρκος πρόεδρος οφείλει να μη συγχέει το αξίωμά του και τον πολιτικό του λόγο, με την ιδιότητα ενός νέο-οθωμανού ιστορικού που παραγνωρίζει πλήρως το διεθνές δίκαιο και τις διεθνείς συνθήκες ειρήνης» δήλωσε η Μπακογιάννη. «Οι δηλώσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν περί αμφισβήτησης των συνόρων πληρούν όλους τους όρους της απόδειξης, ότι βρίσκεται σε εθνικιστικό παραλήρημα. Απαιτείται επαγρύπνηση» δήλωσε ο Λοβέρδος. Για «νέο παραλήρημα και συνεχείς αμφισβητήσεις των συνόρων στην περιοχή, από τον πρόεδρο της Τουρκίας Ερντογάν» μίλησε ο Περισσός. «Ο πρόεδρος της Τουρκίας συνεχίζει τις σπασμωδικές του κινήσεις, που μέρα με την ημέρα γίνονται και πιο επικίνδυνες» ανακοίνωσε το Ποτάμι που δεν παρέλειψε να καλέσει την ΕΕ «να επαναφέρει στην τάξη τον κ. Ερντογάν». Δε θα μπορούσαν, φυσικά, να λείψουν οι ΑΝΕΛ που είπαν για τον Ερντογάν ότι «με τις σημερινές απαράδεκτες δηλώσεις του, με τις οποίες αμφισβήτησε το ισχύον διεθνές καθεστώς των συνόρων, ξεπέρασε κάθε όριο προκλητικότητας»!
Στο τέλος, έγιναν όλοι ρόμπες. Και βέβαια, αν το ελληνικό ΥΠΕΞ στηριζόταν στο τι πραγματικά είπε ο Ερντογάν, δε θ' απαντούσε με την κραυγή «η Θράκη είναι ελληνική, δημοκρατική και ευρωπαϊκή» και δε θα παρέσυρε τα υπόλοιπα αστικά κόμματα σε ανάλογου περιεχόμενου ανακοινώσεις και δηλώσεις.
Από την απέναντι πλευρά του Αιγαίου έχουμε μια πολιτική ηγεσία που προσπαθεί μ' έναν επιθετικό εθνικιστικό λόγο να κατοχυρώσει την παντοκρατορία της στη χώρα, ενώ από τη δική μας πλευρά έχουμε έναν αμυντικοφανή εθνικισμό έτοιμο να συρθεί πίσω ακόμα και από ανακριβή δημοσιεύματα. Δε θέλει πολύ, σε συνθήκες κρίσης, αυτό που φαίνεται εθνικιστική γελοιότητα να τροφοδοτήσει επικίνδυνα πολιτικά παιχνίδια. Ακόμα και τέτοιο «ατύχημα» να μη συμβεί, όμως, το σίγουρο είναι πως το ανέβασμα της εθνικιστικής έντασης ανάμεσα σε Τουρκία και Ελλάδα αποτελεί βούτυρο στο ψωμί των αμερικανονατοϊκών ιμπεριαλιστών, καθώς δυναμώνει το μεσολαβητικό τους ρόλο και την επικυριαρχία τους στο Αιγαίο και την ευρύτερη περιοχή. Αυτό θα φανεί πιο καθαρά όταν σε κάνα μήνα καταφθάσει στην Αθήνα ο Ομπάμα.
