Χαράς ευαγγέλια για τους Μίχαλους. Ο ίδιος ο Καραμανλής, μιλώντας στις Βρυξέλλες, τους έδωσε το ελεύθερο να μεταχειρίζονται την εργατική δύναμη λες και πρόκειται για πρώτη ύλη. «Η δική μου θέση, είναι υπέρ των σταθερών θέσεων εργασίας», είπε ο Καραμανλής παριστάνοντας τον Πόντιο Πιλάτο, αλλά «καταλαβαίνω ότι, υπό συνθήκες κρίσης, αναζητούνται ενίοτε και λύσεις ανάγκης, κατά περίπτωση. Αυτό δεν περιλαμβάνεται στις δικές μου αρχές, αλλά έχω την άποψη ότι, εάν πρόκειται για κάτι το οποίο είναι μέσα στο πλαίσιο των νόμων που ισχύουν, γίνεται με διαβούλευση και συμφωνία με τους εργαζόμενους και, κυρίως, έχει προσωρινό χαρακτήρα, όσο και αν δεν είναι ευχάριστο, είναι καλύτερο από το να κλείσει μία επιχείρηση και να βγουν όλοι οι άνθρωποι στην ανεργία». Και για να μας πείσει ότι… πονάει, επανέλαβε με το γνωστό του στόμφο: «Επαναλαμβάνω όμως, ότι θα μπορού-σα να το δεχτώ, χωρίς να αποτελεί θέση μου, μόνο με προσωρινό και σύντομο χαρακτήρα».
Τα περί «διαβούλευσης και συμφωνίας» με τους εργαζόμενους δεν χρειάζεται να τα συζητήσουμε. Οσα έγιναν στη βιομηχανία του Μυλωνά και σε πολλές άλλες βιομηχανίες ανά τη χώρα «μιλούν» για την «ελευθερία» με την οποία καλούνται να αποφασίσουν οι εργαζόμενοι: ή δέχεστε ή απολύεστε! Οσο για το «προσωρινό» του μέτρου, μόνο ως ανέκδοτο α-κούγεται. Το μόνιμο ή προσωρινό ενός μέτρου εξαρτάται απόλυτα από τις ανάγκες της καπιταλιστικής παραγωγής. Ο καπιταλιστής δεν θέλει να «αργεί» το σταθερό κεφάλαιο που έχει επενδύσει (κτίρια, μηχανήματα, πρώτες ύλες κ.λπ.). Θέλει να «κινείται» και μόνο η ζωντανή εργασία μπορεί να το «κινήσει». Αλλωστε, η ζωντανή εργασία είναι αυτή που αφήνει υπεραξία, η οποία μετατρέπεται σε κέρδος. Οταν, λοιπόν, δημιουργηθούν συνθήκες που απαιτούν την πλήρη «κίνηση» του σταθερού κεφάλαιου, είναι σίγουρο ότι θα χρησιμοποιηθεί μεγαλύτερη μάζα ζωντανής εργασίας. Με τι ό-ρους, όμως;
Οταν οι καπιταλιστές λένε ότι η κρίση είναι ταυτόχρονα και μια πρόκληση που δημιουργεί νέες ευκαιρίες (δηλώσεις Δασκαλόπουλου, Μίχαλου και άλλων) έχουν κατά νου την αποσάθρωση των εργασιακών σχέσεων, που μπορούν να κατακτήσουν στις συνθήκες της κρίσης, με το πιστόλι της ανεργίας στον κρόταφο των εργατών, για να την κληρονομήσουν σαν προίκα και στην περίοδο της αναζωογόνησης, όταν αυτή ξεκινήσει (προς το παρόν, κανένας δεν γνωρίζει πότε). Οι σημερινές αντεργατικές αλλαγές θα τους δώσουν τη δυνατότητα να πετύχουν μια στρατηγικής σημασίας επικράτηση πάνω στην εργατική τάξη. Να μπορέσουν να κάνουν πράξη την πλήρη κατάργηση κάθε κανονικότητας στους όρους εργασίας, να κατακτήσουν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν την εργατική δύναμη όποτε θέλουν, για όσο θέλουν και υπό όποιες συνθήκες θέλουν. Να μπορούν να γεμίζουν κάθε πόρο του χρόνου εργασίας, να οδηγούν το εντατικό μέγεθος της εργασίας στα ψηλότερα δυνατά επίπεδα και έτσι να μεγιστοποιούν το βαθμό εκμετάλλευσης. Ταυτόχρονα δε, να μπορούν να καθηλώσουν τους εργαζόμενους σε μια εντελώς μειονεκτική θέση, τσακίζοντας τη διάθεσή τους για συλλογική διεκδίκηση και αντίσταση στην αυθαιρεσία. Το ότι ο εργάτης μ’ αυτό τον τρόπο δε θα μπορεί να εξασφαλίσει ούτε τα έξοδα επιβίωσης δεν τους απασχολεί. Ας αναζητήσει και άλλη δουλειά.
Ο Σημίτης είναι εκείνος που εισήγαγε στο λεξιλόγιό μας την έννοια του «απασχολήσιμου», ο Καραμανλής είναι αυτός που την κάνει πράξη, ανάβοντας στους καπιταλιστές το πράσινο φως να πάνε και πέρα από το νομικό πλαίσιο που έχει δημιουργηθεί ως τώρα, με ρυθμίσεις του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ.
Η συνδικαλιστική γραφειοκρατία έχει τη δική της συνεισφορά σ’ αυτή την εξέλιξη, καθώς όχι μόνο έχει αποδεχτεί όλες τις σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις του παρελθόντος, αλλά ακόμη και σήμερα, ενώ είναι προφανείς οι ενέργειες των καπιταλιστών, αυτή συναγελάζεται μαζί τους και αναζητούν «από κοινού λύσεις στα προβλήματα που δημιουργεί η κρίση». Ετσι, η εργατική τάξη οδηγείται σαν πρόβατο στη σφαγή και ως «διέξοδος» της προτείνονται κάποιες εκτονωτικές 24ωρες απεργίες, χωρίς καμιά δυναμική, χωρίς καμιά προοπτική, οι οποίες περισσότερο παίζουν το ρόλο στήριξης του ΠΑΣΟΚ που ξαναβλέπει εξουσία.
Το εργατικό κίνημα είναι βαριά πληγωμένο. Ποιος μπορεί να μεμφθεί τους εργάτες του Μυλωνά που υπέγραψαν τις ατομικές συμβάσεις με το πιστόλι στον κρόταφο; Το ερώτημα είναι τι έκανε η συνδικαλιστική γραφειοκρατία. Δελτία Τύπου και δηλώσεις είναι ο φερετζές του ξεπουλήματος. Η ιστορία του εργατικού κινήματος, στην Ελλάδα και διεθνώς, έχει να επιδείξει πριν πολλές δεκαετίες συνδικαλιστικά στελέχη που αναλάμβαναν τα ίδια ακτιβιστική δράση εκεί που βασίλευε η τρομοκρατία των αφεντικών και οι εργάτες φοβούνταν να δράσουν μόνοι τους. Μόνο όταν δουν στήριξη «απέξω» θα πάρουν θάρρος και οι εργάτες μιας επιχείρησης και οι πιο πρωτοπόροι απ’ αυ- τούς θ’ αρχίσουν να κινούνται και να προσπαθούν να παρασύρουν και τους συναδέλφους τους. Οταν λείπει αυτή η στήριξη, όταν αισθάνονται ότι είναι μόνοι αυτοί και τ’ αφεντικό, τότε διστάζουν να κινη- θούν, τότε ο φόβος παραλύει τα πάντα.
Να γιατί είναι μείζον ζητούμενο της σημερινής περιόδου η ανάληψη δράσης έξω από τα πλαίσια του αστικού γραφειοκρατικού συστήματος, ως όρος για την ανάπτυξη ταξικών αντιστάσεων.
