Ας το ξεκαθαρίσουμε από την αρχή. Οι αποκαλύψεις για τις αλλαξοκωλιές και τα όργια των δεσποτάδων και της ακολουθίας τους είναι το πιο ασήμαντο από τα όσα αποκαλύπτονται τις τελευταίες μέρες. Αυτά που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, κασέτες, φωτογραφίες, καταθέσεις, ένορκες βεβαιώσεις κ.λπ. είναι ελάχιστα μπροστά σ’ αυτά που κυκλοφορούν στους διαδρόμους των δημοσιογραφικών και των δικηγορικών γραφείων για τις ιστορίες με τις «Μπέμπες Μπλανς», τις «Αλίκες», τις «Φούλες», τις «Κούλες» και τ’ άλλα «κορίτσια». Και δεν κυκλοφορούν μόνο τώρα, αλλά εδώ και πολύ καιρό. Τώρα, απλά κάποια απ’ αυτά βλέπουν το φως της δημοσιότητας. Μήπως δεν τα ήξερε όλος ο κόσμος;
Μήπως δεν τα ξέρουν και δεν τα σχολιάζουν οι κάτοικοι στην περιφέρεια; Μήπως οι μπάτσοι που έκαναν τσακωτούς τους δεσποτοπαπάδες στο κωλόμπαρο των Τρικάλων δεν το είπαν στους συναδέλφους τους κι αυτοί στους φίλους, τους γείτονες κ.λπ. και δεν έγινε βούκινο στην πόλη; Απλά, κανένας δεν μιλάει, γιατί όλοι ξέρουν και όλοι έχουν μάθει να ζουν μ’ αυτή την πραγματικότητα. Αλλωστε, τα ανέκδοτα για τους βίους των καλογέρων έχουν διαχρονική αξία στη χώρα μας.
Εκείνο που μπορείς να κάνεις σ’ αυτή την περίπτωση είναι να στηλιτεύσεις την υποκρισία του παπαδαριού, που ζει την τρυφηλή ζωή του την ίδια ώρα που γεμίζει τον κόσμο ενοχές όχι μόνο για την ερωτική συμπεριφορά του, αλλά για κάθε πτυχή της ζωής του. Ενοχές τις οποίες η Εκκλησία διαχειρίζεται εδώ και αιώνες, με τρόπο που από τη μια ισχυροποιεί τη δική της θέση στο σύστημα εξουσίας και από την άλλη δημιουργεί ανθρώπους φοβισμένους και υποταγμένους.
Τους βλέπετε πώς συμπεριφέρονται μεταξύ τους. Σαν λύκοι έτοιμοι να κατασπαράξουν ο ένας τον άλλο. Ολα αυτά που κηρύσσουν από άμβωνος περί αγάπης και συγχώρεσης διαψεύδονται από τη συμπεριφορά τους. Οι συμμορίες των γκάνγκστερ μοιάζουν αθώα αγγελούδια μπροστά τους. Φτιάχνουν κλίκες, παρακολουθούν ο ένας τον άλλο, μαζεύουν στοιχεία, εκβιάζουν, κλείνουν συμφωνίες, μοιράζουν επικράτειες και πασαλίκια.
Το μείζον σε όλη αυτή την ιστορία είναι ο ρόλος της Εκκλησίας και η σκανδαλώδης μεταχείρισή της από το ελληνικό κράτος. Ο αστικός εκσυγχρονισμός, αυτός που ήρθε σαν απόρροια των αστικών επαναστάσεων, ριζοσπαστικών και μη, ουδέποτε βρήκε έδαφος στην ελληνική επικράτεια. Το στοιχειώδες, ο διαχωρισμός της Εκκλησίας από το κράτος, ουδέποτε υλοποιήθηκε. Η Εκκλησία έγινε κομμάτι του κρατικού μηχανισμού και απέκτησε δοτές εξουσίες. Κάποιοι επιμέρους εκσυγχρονισμοί που επιχειρήθηκαν συνάντησαν λυσσαλέα αντίσταση. Οι παλαιότεροι θυμούνται σίγουρα ότι μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ‘80 ένα ζευγάρι δεν μπορούσε να πάρει διαζύγιο χωρίς την έγκριση του δεσπότη.
Θυμούνται πως πήρε πόδι από την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ ο μακαρίτης ο Τρίτσης, που επιχείρησε να ρυθμίσει τα της εκκλησιαστικής περιουσίας. «Εγραψες ιστορία», του είπε ο Α. Παπανδρέου αποπέμποντάς τον. Βλέπετε, ήθελε να κερδίσει τις εκλογές και ο παμπόνηρος Σεραφείμ, ο προκάτοχος του Χριστόδουλου στον αρχιεπισκοπικό θρόνο, τον εκβίασε ωμά.
Πού έχει καταντήσει σήμερα ο πολιτικός γάμος, ένα από τα μικρά δημοκρατικά αιτήματα της μεταπολίτευσης; Να ψάχνει ένα ζευγάρι δημαρχείο για να παντρευτεί με την επισημότητα που απαιτεί η τελετή και να μη βρίσκει. Γεμάτα αντίθετα κάθε Σαββατόβραδο τα μαγαζιά των παπάδων, που εκβίασαν την τότε κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ και πέτυχαν την ισοκυρία. Να έχουν, δηλαδή, και αυτοί το δικαίωμα να επικυρώνουν αστικές πράξεις, όπως είναι ο γάμος.
Εκμεταλλευόμενη την εξουσιαστική της θέση, η Εκκλησία αναδείχτηκε σε έναν από τους μεγαλύτερους οικονομικούς παράγοντες. Οχι μόνο χάρη στην αφέλεια των πιστών, που καταθέτουν τον οβολό τους στα παγκάρια των ναών, αλλά και χάρη στην προστασία του κράτους μέσα από ειδικούς νόμους, αλλά και τη διαπλοκή με διάφορους μηχανισμούς, όπως η δικαιοσύνη, ο στρατός, η αστυνομία, το κοινοβούλιο.
Η κρίση που έχει ξεσπάσει τώρα είναι αποτέλεσμα της άγριας σύγκρουσης για την εξουσία μέσα στην Εκκλησία. Ο Χριστόδουλος κατάφερε να αρπάξει το θρόνο, στριμώχνοντας τον Ιερώνυμο (Θηβών) με την απειλή του οικονομικού σκανδάλου στο οποίο εφέρετο αναμεμιγμένος. Δεν περιορίστηκε, όμως, στα του οίκου του, αλλά θέλησε να επιβάλει την εξουσία του παντού. Με νοοτροπία καθαρά δικτατορική, αδίστακτος, φιλόδοξος (η φιλοδοξία του έχει και πολιτική κατεύθυνση), στρίμωξε στη γωνία τους αντιπάλους του, ενώ δεν δίστασε να αναμιχθεί στα μικρότερα πατριαρχεία (χαρακτηριστικά τα όσα αποκαλύπτονται για την αποστολή συμμορίας που στήριξε την εκλογή του Ειρηναίου στην Ιερουσαλήμ) και να έρθει σε σύγκρουση με το Φανάρι. Τα έβαλε και με το μεγαλύτερο κομμάτι του πολιτικού κόσμου, συμπεριφερόμενος όπως συμπεριφέρθηκε στην ιστορία με τις ταυτότητες, που δεν ήταν παρά μια προσπάθεια εξευρωπαϊσμού σε ένα μικρής σημασίας ζήτημα.
Τώρα, οι αντίπαλοί του βρήκαν την ευκαιρία να του επιτεθούν με σκοπό, αν όχι να τον ξηλώσουν, τουλάχιστον να τον μαζέψουν και να του πάρουν ένα κομμάτι από την εξουσία που έχει συγκεντρώσει. Δεν είναι τυχαίο ότι στην πλειονότητα των σκανδάλων που αποκαλύπτονται πρωταγωνιστούν «πνευματικά τέκνα» του Χριστόδουλου. Και βέβαια, αυτός βρίσκεται σε μια κατάσταση άμυνας. Δεν ξέρει από πού να φυλαχτεί, βάζει τους συνεργάτες του να απολογούνται για λογαριασμό του και δεν δοκιμάζει να αντεπιτεθεί. Γιατί ξέρει πολύ καλά πως θα του έρθουν και άλλα στοιχεία. Από την άλλη είναι και πολυμέτωπη η επίθεση που δέχεται. Τον χτυπούν οι αντίπαλοί του στο δεσποταριό, τον χτυπούν πολιτικοί, τον χτυπά ο Τύπος, ακόμα και ο δεξιός.
Ο Καραμανλής από τη μεριά του μάλλον πρέπει να κατάλαβε τώρα πόσο λάθος έκανε που αγκαλιάστηκε με τον Χριστόδουλο. Οχι μόνο την εποχή των ταυτοτήτων, αλλά και μετεκλογικά, μέχρι και πρόσφατα που τον τραπέζωσε στο σπίτι του, δείχνοντας ότι δεν έχουν μόνο θεσμική, αλλά και προσωπική σχέση. Τώρα, προσπαθεί να κρατηθεί μακριά, για να μη γίνει και αυτός μέρος του προβλήματος. Καλεί τον Χριστόδουλο να κάνει «αυτοκάθαρση», αλλά δεν τολμά να αναλάβει ο ίδιος καμιά πρωτοβουλία. Ταυτόχρονα, αρνείται κάθε συζήτηση για διαχωρισμό κράτους και Εκκλησίας, που τον προτείνουν ακόμα και παραδοσιακά στελέχη της Δεξιάς, όπως ο Βαρβιτσιώτης.
Ισως ήταν μια ευκαιρία για τον αστικό πολιτικό κόσμο να βάλει στη μπάντα το δεσποταριό. Αυτή δεν θα ήταν καμιά επαναστατική πράξη. Ενας στοιχειώδης αστικός εκσυγχρονισμός θα ήταν, απόλυτα συμβατός με το πνεύμα που επικρατεί στην ΕΕ. Δεν θα το κάνει, για πολλούς λόγους. Επειδή υπάρχει μεγάλη διαπλοκή του αστικού πολιτικού κόσμου με τους μηχανισμούς των δεσποτάδων. Μηχανισμούς οικονομικής στήριξης, αλλά και άντλησης πολιτικής βοήθειας. Επειδή και οι δεσποτάδες κρατούν στοιχεία για πολιτικούς. Επειδή, τέλος, το ελληνικό κράτος χρειάζεται την Εκκλησία ως μηχανισμό χειραγώγησης και παραγωγής υποταγμένων συνειδήσεων.
Δεν ξέρουμε πόσο θα τραβήξει αυτή η ιστορία. Στην αρχή βρισκόμαστε ακόμα. Κασέτες, φωτογραφίες και βιντεοκασέτες κυκλοφορούν παντού. Ο ένας «άγιος» θάβει τον άλλο. Ο Χριστόδουλος και οι συνεργάτες του είναι πανικόβλητοι και με τις κινήσεις που κάνουν επιβεβαιώνουν ότι έχουν λερωμένη τη φωλιά τους. Για παράδειγμα, επέβαλαν 6μηνη αργία στον Αττικής για τις κασέτες που οι ίδιοι τις είχαν στα χέρια τους εδώ και τρία χρόνια και τις είχαν βάλει στην άκρη. Αποφάσισε να επιβάλει απαγόρευση εμφάνισης των κληρικών στις τηλεοράσεις και τον πήρε στο ψιλό ο Ζακύνθου. Βάζει τους συνεργάτες του να παρεμβαίνουν τηλεφωνικά στις εκπομπές του Τριανταφυλλόπουλου. Και αρνείται πεισματικά να συγκαλέσει τη σύνοδο όλων των δεσποτάδων. Δεν μπορεί, όμως, κάποια στιγμή θα τη συγκαλέσει. Στο μεταξύ, ελπίζει ότι μπορεί να τα έχει βρει με τους αντιπάλους του. Γιατί δεν μπορεί, κάποια στιγμή θα βρουν ένα νέο επίπεδο ισορροπίας, με τον Χριστόδουλο κάπως ψαλιδισμένο και τους αντιπάλους του αναβαθμισμένους. Οσο για τον Καραμανλή, προσπαθεί να βγάλει την ουρά του απέξω, επαναλαμβάνοντας συνεχώς την κορόνα περί «μηδενικής ανοχής στη διαφθορά».
Και οι δεσποτάδες και οι πολιτικοί ξέρουν πολύ καλά ότι αυτά τα πράγματα ξεχνιούνται, επειδή δεν κεφαλαιοποιούνται πολιτικά, αλλά μένουν στο ρηχό επίπεδο της σκανδαλολογίας.
