Ψήφος στα 17 και δίπλωμα στα 17. Σε ρόλο λαγού της συμμαχίας των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ ο μικρός κυβερνητικός εταίρος βάζει μπροστά την επιχείρηση εκμαυλισμού καμιάς κατοσταριάς χιλιάδας ψηφοφόρων. Κι επειδή το δικαίωμα της ψήφου δεν συγκινεί πλέον και τόσο πολύ (ειδικά τη νέα γενιά, που της έχουν σκοτώσει την ελπίδα), ρίχνουν στην πιάτσα το… δικαίωμα στο δίπλωμα, μπας και τσιμπήσουν τίποτα πιτσιρικάδες.
Μπορεί να ισχυριστεί κάποιος ότι και το «δίπλωμα στα 17» είναι μία από τις γνωστές «καμμενίες», για τις οποίες δεν πρέπει να χρεώνουμε τον Τσίπρα. Το «ψήφος στα 17», πάντως, το είπε πρώτος ο Κουρουμπλής (ΣΥΡΙΖΑ είν' αυτός, όχι ΑΝΕΛ) και το «δίπλωμα στα 17» το είπε ο Καμμένος μετά τη συνάντησή του με τον Τσίπρα. Οπότε δε θα ψάξουμε εμείς τι αποτελεί αυτοτελή σκέψη του Καμμένου και τι αποτελεί προϊόν σχεδιασμού του Μαξίμου, που συχνά-πυκνά αναθέτει στον Καμμένο ειδικές αποστολές «λαγού». Αλλωστε, η ίδια η συνάντηση Τσίπρα-Καμμένου με αντικείμενο το νέο εκλογικό νόμο ανήκει στις… πρωτοτυπίες τούτης της συγκυβέρνησης. Ο πρωθυπουργός συναντιέται με τον επί της Αμυνας υπουργό του για να συζητήσουν για την πρόταση που θα κάνει η κυβέρνηση για αλλαγή του εκλογικού νόμου, όχι όμως ως μέλη της ίδιας κυβέρνησης, αλλά ως αρχηγοί δύο διαφορετικών κομμάτων! Κοντολογίς, μας δουλεύουν (ή νομίζουν ότι μπορούν να μας δουλέψουν).
Η πλάκα είναι πως ο Καμμένος είπε ότι συμφωνεί με τον Τσίπρα, δεν μας αποκάλυψε όμως ποια είναι η κυβερνητική πρόταση για αλλαγή του εκλογικού νόμου. Το μόνο που φρόντισε να ξεκαθαρίσει (πριν ακόμα συναντηθεί με τον Τσίπρα) είναι ότι για τους ΑΝΕΛ το όριο του 3% είναι κόκκινη γραμμή. Βλέπετε, το όριο αυτό μπήκε για να εμποδίσει την είσοδο στη Βουλή κόμματος της τουρκικής μεινότητας της Θράκης και ο Καμμένος είναι πάνω απ' όλα εθνικιστής. Μπορεί το 3% να εμποδίσει το κόμμα του να μπει στη Βουλή την επόμενη φορά, θα είναι ικανοποιημένος όμως αν εξακολουθεί να δρα αποτρεπτικά στη δημιουργία μειονοτικού κόμματος.
Αυτό το σημείωμα γράφεται την ώρα που ο Τσίπρας μόλις έχει ολοκληρώσει τις συναντήσεις του με Κουτσούμπα, Γεννηματά και Μητσοτάκη.
Ο Κουτσούμπας ξεκαθάρισε πως δεν υπάρχει έδαφος για συναίνεση με την κυβέρνηση, σε ό,τι δε αφορά τον εκλογικό νόμο δήλωσε πως επιμένει στην «πάγια θέση» του κόμματός του «για απλή αναλογική, ανόθευτη, άδολη, χωρίς μπόνους, χωρίς πλαφόν και χωρίς άλλα ζητήματα τα οποία θα οδηγούν σε παραβίαση της θέλησης του ελληνικού λαού, όπως αυτή αποτυπώνεται στην εκάστοτε εκλογική αναμέτρηση». Οπως είπε, δεν υπήρξε καμιά συμφωνία, καθώς ο πρωθυπουργός αυτή τη στιγμή ακούει τις απόψεις των κομμάτων, ενώ έχει την εντύπωση (ο Κουτσούμπας) ότι δεν έχει καταλήξει η κυβέρνηση και προσωπικά ο Τσίπρας σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο και σε συγκεκριμένες θέσεις.
Κι ενώ, όπως κομψά αποκάλυψε ο Κουτσούμπας, ο Τσίπρας δεν καταθέτει στη συζήτηση καμιά πρόταση, ο ίδιος ο Τσίπρας δημαγωγούσε μέσω twitter: «Επιδιώκουμε οι αλλαγές στον εκλογικό νόμο και το Σύνταγμα να στηρίζονται στις ευρύτερες δυνατές συναινέσεις»! Σαν να είναι πρόεδρος γενικής συνέλευσης σωματείου, που καλείται στο τέλος να συστηματοποιήσει τις προτάσεις των παρατάξεων και να τις συνθέσει έτσι που να μπορούν να τεθούν σε ψηφοφορία, κι όχι ο αρχηγός του μεγαλύτερου κόμματος και πρωθυπουργός!
Ο Μητσοτάκης στάθηκε στο ύψος των απαιτήσεων του… πολιτικού πολιτισμού. Δήλωσε ότι «συμμετέχει με μεγάλο ενδιαφέρον στη συζήτηση για τη θεσμική αναβάθμιση του πολιτικού βίου», σημειώνοντας πως υπάρχουν και άλλα ζητήματα, όπως αυτά που ανέδειξε με την επιστολή που έστειλε στον Βούτση, όσον αφορά τη λειτουργία του κοινοβουλίου. «Νομίζω ότι τα ζητήματα της θεσμικής αναβάθμισης της πολιτικής ζωής πρέπει να είναι στο επίκεντρο του πολιτικού διαλόγου», είπε ο Μητσοτάκης θυμίζοντας πως στο θέμα της αναθεώρησης του Συντάγματος η ΝΔ έχει ήδη καταθέσει τις προτάσεις της.
Σε ό,τι αφορά, όμως, τον εκλογικό νόμο, ο Μητσοτάκης υπήρξε κατηγορηματικός: η ΝΔ μπορεί να συζητήσει μόνο τα θέματα που αφορούν την ψήφο των ομογενών και την κατάτμηση των μεγάλων περιφερειών. Διότι θεωρεί ότι «ο υφιστάμενος νόμος υπηρετεί την ανάγκη για σταθερή κυβέρνηση». Εμφανίστηκε αρνητικός ακόμα και στο να ανοίξει τώρα συζήτηση για τον εκλογικό νόμο. Οπως είπε, ο Τσίπρας «Δεν έχει την απαραίτητη ουδετερότητα να συζητήσουμε τέτοιο θέμα. Για εμάς πρέπει αυτή η συζήτηση να μετατεθεί χρονικά και να συνδεθεί με τη συνταγματική αναθεώρηση». Πέταξε και τη μπηχτή του: «Οι κανόνες του παιχνιδιού δεν μπορούν να αλλάζουν εν κινήσει και να υπακούουν σε τακτικές επιλογές της κυβέρνησης».
Ηταν, βέβαια, αναμενόμενο ότι Κουτσούμπας και Μητσοτάκης θα κρατούσαν αυτή τη στάση. Γι' αυτό και η προσοχή εστιάστηκε στη Γεννηματά, που τις προηγούμενες μέρες είχε αφήσει να εννοηθεί ότι το ΠΑΣΟΚ θα μπορούσε να συζητήσει ακόμα και τη διατήρηση ενός μικρού μπόνους, στην περίπτωση όμως που το πρώτο κόμμα συγκεντρώνει ένα ποσοστό πάνω από 40%, ίσως και πάνω από 42%. Βγαίνοντας από τη συνάντηση με τον Τσίπρα, η Γεννηματά άφησε σαφώς να εννοηθεί πως η στάση του ΠΑΣΟΚ θα είναι αρνητική. Εκείνο που τόνισε είναι πως από πλευράς Τσίπρα δεν άκουσε συγκεκριμένη πρόταση. Και βέβαια, στο ΠΑΣΟΚ δεν υπάρχουν χαζοί που να χάψουν το δόλωμα και να βγουν να κάνουν προτάσεις, χωρίς ο Τσίπρας να πει με σαφήνεια τις δικές του. Πέραν όλων των άλλων, δεν του έχουν καμιά εμπιστοσύνη. Ακόμα θυμούνται το γεύμα στου Πάκη πέρσι τον Ιούλη, όταν ο Τσίπρας τους διαβεβαίωνε ότι δεν πρόκειται να πάει σε εκλογές και μόλις τον βοήθησαν να ψηφίσει το Μνημόνιο, τους τράβηξε έναν αιφνιδιασμό που ήταν όλος δικός τους.
Ρεπορτάζ για τη συνάντηση του Τσίπρα με τον Θεοδωράκη δεν έχουμε (είχαμε φύγει για το τυπογραφείο), όμως και ο Θεοδωράκης -όπως η Γεννηματά- είχε αφήσει να διαφανεί ότι θα συζητούσε ακόμα και ένα μικρότερο μπόνους (15-25 έδρες, έναντι των 50), το οποίο να δίνεται ανάλογα με το ποσοστό του πρώτου κόμματος: 20 έδρες αν πιάσει ποσοστό 40%, 15 έδρες αν πιά-σει 30%. Και το Ποτάμι -όπως το ΠΑΣΟΚ- τάχθηκε υπέρ της διατήρησης του «κατωφλίου» του 3% για είσοδο στη Βουλή (ο εθνικισμός ενώνει), ενώ ο Θεοδωράκης δεν παρέλειψε να δηλώσει καχύποπτος για τις προθέσεις του Τσίπρα.
Αν ο Τσίπρας ενδιαφέρεται πραγματικά για αλλαγή του εκλογικού νόμου επί το αναλογικότερο, θα πρέπει να καταθέσει συγκεκριμένη άποψη, με την ελπίδα ότι μπορεί να συμφωνήσει με ΠΑΣΟΚ και Ποτάμι. Μπορεί, όμως, να πιάσει τις 200 ψήφους, ώστε ο νέος εκλογικός νόμος να ισχύσει από τις επόμενες εκλογές; Κι αν ακόμα πάρει τις ψήφους του ΠΑΣΟΚ, του Ποταμιού και του Λεβέντη, άντε και των τεσσάρων ανεξάρτητων, χωρίς τη ΝΔ και τον Περισσό η πρόσθεση βγάζει 192. Χρειάζεται τις ψήφους των νεοναζί για να πιάσει τις 200. Κι αν ακόμα υποθέταμε ότι οι νεοναζί δίνουν τις ψήφους τους (χλομό το κόβουμε, πάντως), θα τολμούσαν οι ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ να πάνε σε μια τέτοια ψηφοφορία; Δεν το νομίζουμε.
Υπάρχει, βέβαια, η απλή και άδολη αναλογική που ζητάει ο Περισσός. Αυτή, όμως, προϋποθέτει κατάργηση του 3%, που είναι «κόκκινη γραμμή» για τον Καμμένο, ενδεχομένως και για το ΠΑΣΟΚ και για το Ποτάμι. Πιο πολύ, όμως, είναι κόκκινη γραμμή για το ίδιο το αστικό σύστημα εξουσίας, για τους λόγους που εξηγήσαμε. Δεν είναι τυχαίο ότι όσοι από τους συριζαίους απορρίπτουν την πρόταση Κουρουμπλή για διατήρηση του μπόνους και απλώς μείωσή του (Βούτσης, Τσακαλώτος κ.ά.) δεν παραλείπουν να ταχθούν υπέρ του «κατωφλίου». Το πολύ που συζητούν είναι μια μικρή μείωσή του, π.χ. στο 2,5%. Κάποιοι σαν τον Βούτση επιστρατεύουν ακόμα και προκλητική επιχειρηματολογία: να μην μπαίνουν στη Βουλή προσωποπαγή κόμματα – να μη φτάσουμε να έχουμε Βουλή με δώδεκα κόμματα, ήδη τα οχτώ είναι πολλά!
Αν οι Τσιπραίοι ήθελαν πραγματικά να βρουν μια συναινετική λύση και να ψηφίσουν εκλογικό νόμο άμεσης εφαρμογής, θα κινούνταν στο παρασκήνιο, θα έκαναν επαφές με τα άλλα κόμματα μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, θα κατέγραφαν τις απόψεις τους, θα μετρούσαν τα «κουκιά» και θα κατέθεταν ή δε θα κατέθεταν πρόταση. Τώρα έχει καταστεί ηλίου φαεινότερον ότι επιδιώκουν απλώς ν' αλλάξουν την ατζέντα -έστω και πρόσκαιρα- σε μια περίοδο που θ' αρχίσουν να έρχονται τα χαράτσια (φόρος εισοδήματος από 31 Ιούλη και μετά ΕΝΦΙΑ και μετά τέλη κυκλοφορίας) και που πολλά νοικοκυριά θα κηρύξουν στάση πληρωμών, με αποτέλεσμα η συγκυβέρνηση να πρέπει να κόψει συντάξεις και μισθούς για να μη φτάσει στο σημείο να ενεργοποιηθεί ο «κόφτης» την ερχόμενη άνοιξη.
Το οικονομικό και κοινωνικό τοπίο είναι μαύρο. Κατάμαυρο. Πάνω στο φόντο του οι Τσιπραίοι προσπαθούν να κάνουν πιρουέτες, θυμίζοντας χορευτές στη δύση της καριέ-ρας τους που δεν μπορούν να πάρουν τα πόδια τους. Θα βγάλουν το καλοκαίρι, αλλά το φθινόπωρο δεν είναι μακριά.
