Ο Βαγγέλης Πισσίας, μάρτυρας υπεράσπισης του Χρ. Τσιγαρίδα, αναφέρθηκε αρχικά στο φαινόμενο της πολιτικής βίας γενικά και της ένοπλης επαναστατικής βίας στην Ελλάδα της μεταπολίτευσης ειδικότερα. Η οργάνωση του ΕΛΑ, είπε, είναι γέννημα της εποχής. Στις συνθήκες της μεταπολίτευσης ιδρύονται ιδεολογικά και πολιτικά ρεύματα που επιδιώκουν τη συσπείρωση σε μια μαχητική βάση, την προετοιμασία για μια νικηφόρα μελλοντική σύγκρουση, έχοντας όχι μόνο την εμπειρία παλιότερων ρευμάτων και την εμπειρία της δικτατορίας, αλλά και επιρροές από την ανάπτυξη των κινημάτων σε όλο τον κόσμο και κυρίως τη Λατινική Αμερική.
Για τις συνθήκες του ελληνικού αντάρτικου πόλεων, ο ΕΛΑ υπήρξε μια μαζική οργάνωση, στην οποία συμμετείχαν δεκάδες μέλη. Οργανωτικά συγκροτούνταν στη βάση αυτόνομων ομάδων. Ο ιστός που ένωνε αυτές τις ομάδες ήταν πολιτικοϊδεολογικός και όχι οργανωτικός. Απαντώντας σε ερώτηση της προέδρου για το ρόλο που είχε ο Χρ. Τσιγαρίδας, ο μάρτυρας απάντησε ότι αυτό μόνο ο ίδιος ο Χρ. Τσιγαρίδας μπορεί να το πει. Κανένας δεν μπορεί να περιγράψει αυτό το ρόλο με βάση εικασίες. Εκείνο που μπορεί να ειπωθεί είναι ότι κάθε άνθρωπος, με βάση τα προσωπικά του χαρακτηριστικά και τους περιορισμούς του, προσωπικούς, επαγγελματικούς κ.λπ., αναλαμβάνει μια ορισμένη δράση στο πλαίσιο της οργάνωσης. Το «όλοι τα κάνουν όλα» ισχύει σαν γενική ιδέα, σαν αναίρεση της ιεραρχικής δομής, όχι σαν δόγμα για τη δράση του καθένα, γιατί απλούστατα υπάρχουν οι περιορισμοί που προαναφέρθηκαν.
Ο Β. Πισσίας προσπαθούσε να εξηγήσει κάποια πράγματα αναλυτικά, περιγράφοντας τις διαλεκτικές σχέσεις που προσδιορίζουν πολιτικές στάσεις και συμπεριφορές, η πρόεδρος όμως ήθελε απαντήσεις μονοσήμαντες, του τύπου «πότε αποχωρεί ένα μέλος;», «γνωρίζετε πότε αποχώρησε ο Χρ. Τσιγαρίδας;» κ.λπ. Δεν την αδικούμε. Αυτό είναι το αποτέλεσμα της μετατροπής ενός φαινόμενου της Ιστορίας σε ποινικό φαινόμενο. Πώς να κατανοήσει ένας δικαστής ένα πολιτικό φαινόμενο στην εξέλιξή του και τον τρόπο με τον οποίο οι μετέχοντες σ’ αυτό το πολιτικό φαινόμενο το βιώνουν; Δεν έχει το βασικό μπαγκράουντ για να προσεγγίσει το φαινόμενο στην ιστορική του διάσταση. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι η πρόεδρος έφτασε στο σημείο να υποβάλει φρονηματικού τύπου ερωτήσεις στον μάρτυρα, ρωτώντας τον αν εγκρίνει τις ενέργειες του ΕΛΑ! Δεν κάνω αξιολογικές κρίσεις σ’ ένα δικαστήριο, απάντησε αυτός, θα προσπαθήσω να εξηγήσω τις ενέργειες. Αυτό και έκανε, καταλήγοντας πως εκείνο που είναι πέραν κάθε αμφιβολίας είναι πως ουδέποτε υπήρξε το παραμικρό ιδιοτελές κίνητρο σ’ αυτή τη μορφή πολιτικής δράσης. Ο εισαγγελέας ακόμα χειρότερα: «ποιος γράφει την προκήρυξη;». Αντε να του εξηγήσεις πως η διαδικασία συγγραφής μιας προκήρυξης είναι μια συλλογική υπόθεση, πως δεν υπάρχουν «συγγραφείς» και «μη συγγραφείς», πως η κίνηση των ιδεών και των απόψεων σε μια οργάνωση είναι μια ζωντανή διαδικασία και δεν προσιδιάζει με τον ιεραρχικό τρόπο οργάνωσης μιας επιχείρησης, πως ακόμη και η κατανομή ρόλων είναι μια μεταβλητή διαδικασία, που υπάγεται στην πολιτική και ιδεολογική κίνηση μέσα στην οργάνωση και στην προσαρμογή της στη μεταβαλλόμενη κοινωνική και πολιτική συγκυρία. Ελεγε, έλεγε ο Πισσίας, προσπαθούσε να εξηγήσει, αναφερόταν σε μελέτες και συγγραφείς και στο τέλος ο εισαγγελέας ξαναρώταγε: «Δηλαδή, ποιος την έγραφε την προκήρυξη;»!!! Αναφερόταν ο Πισσίας στο ρόλο που παίζουν οι σύνδεσμοι σε μια παράνομη δομή και ο εισαγγελέας ρωτούσε: «Ητο ο κομιστής;» (στο μυαλό του ήταν η ιστορία με το DVD Ζαχόπουλου)!
Η σκυτάλη ξανά στην πρόεδρο: «Κύριε μάρτυρα, γνωρίζετε αν ο ΕΛΑ είχε περιφερειακά μέλη;». Μπορείτε να μου εξηγήσετε τι εννοείτε με τον όρο περιφερειακά μέλη; ρώτησε ο Β. Πισσίας. Γιατί αν εσείς δίνετε το βάρος στα «μέλη» και εγώ στην «περιφέρεια», δεν θα μπορέσουμε να συνεννοηθούμε. «Γυναίκες υπήρχαν στον ΕΛΑ;». Πού να το ξέρει ο μάρτυρας; Προσπάθησε να αναφερθεί στο ρόλο της γυναίκας στο κίνημα, η πρόεδρος όμως ήθελε συγκεκριμένη απάντηση. Δηλαδή, αυτό που δε μπορούσε να απαντήσει συγκεκριμένα ο μάρτυρας.
Ο εισαγγελέας, με ύφος χιλίων Κλουζό και νομίζοντας πως έπιασε λαβράκι, βρήκε από τα πρακτικά μια αναφορά του Β. Πισσία σε προηγούμενη δίκη, ότι ο Χρ. Τσιγαρίδας έχει την ικανότητα εκφοράς πολιτικού λόγου και ζήτησε επιβεβαίωση. Με στωικότητα ο μάρτυρας εξήγησε το αυτονόητο: φυσικά και εκφέρει πολιτικό λόγο ο Τσιγαρίδας. Τον ακούσατε και θα τον ξανακούσετε. Ο εισαγγελέας, όμως, ήθελε άλλο. Ηθελε σώνει και καλά να του πει ο Πισσίας πως μόνο οι διανοούμενοι έχουν την ικανότητα εκφοράς πολιτικού λόγου και όχι «εκείνος που χτυπάει το σφυρί»! Εξηγούσε υπομονετικά ο Πισσίας, με αναφορές στο ΚΚΕ και το ΚΚΕ εσ., για ν’ ακούσουμε εμβρόντητοι τον εισαγγελέα να αντιτείνει: «Δηλαδή, θα συγκρίνουμε τα νόμιμα κόμματα του κράτους (sic!) με τις τρομοκρατικές οργανώσεις;»! Μάταια προσπαθούσε ο μάρτυρας να εξηγήσει ότι πολλές φορές υπάρχει επιφύλαξη για τους διανοούμενους, για τους «φωτισμένους» όπως έλεγε ο εισαγγελέας, και ότι την πρωτοκαθεδρία έχει η ιδεολογία, η οποία λέει ότι την επανάσταση θα την κάνει μια τάξη, η εργατική, και όχι μια ομάδα φωτισμένων. Ο εισαγγελέας το βιολί του: «Δεν παραδέχεται ο απλός εργάτης ότι αυτός (σ.σ. ο διανοούμενος) έχει πιο πολύ μυαλό από μένα;»!
Ο Β. Πισσίας εξήγησε, επίσης, ότι δεν δέχεται επουδενί το σενάριο του «κεντρικού τρομοκρατικού οργάνου», διότι οι οργανώσεις του ένοπλου, είτε έδρασαν λίγο είτε έδρασαν πολύ, είχαν διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες και διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις.
Ο αναπληρωτής εισαγγελέας, που όπως γνωρίζουν οι συστηματικοί αναγνώστες της στήλης νομίζει ότι μπορεί να συζητήσει και πολιτικοϊδεολογικά θέματα, πήγε τη συζήτηση ακόμα και στην εξέγερση του περασμένου Δεκέμβρη, επιδιώκοντας με τη γνωστή, φτηνιάρικη επιχειρηματολογία περί κακομοίρηδων που έχασαν τις περιουσίες τους και εργαζόμενων που έχασαν τις δουλειές τους, να αποσπάσει από τον Β. Πισσία δήλωση αποκήρυξης της βίας. Πήρε την πρέπουσα απάντηση και ευτυχώς που παρενέβη η πρόεδρος να τον σώσει, σταματώντας την παραπέρα συζήτηση. Αυτά τα παιδιά –είπε ο Πισσίας- έσωσαν την τιμή της κοινωνίας, αντιδρώντας στη δολοφονία του συμμαθητή τους από έναν δολοφόνο υπάλληλο του κράτους. Αυτό το κράτος, των λαμογίων, της σπατάλης –όπως λένε- και της διαφθοράς, ας βρει μερικές χιλιάδες ευρώ ν’ αποζημιώσει αυτούς τους ανθρώπους.
Ο αναπληρωτής πρόεδρος προσπάθησε να παγιδέψει τον μάρτυρα, ρωτώντας αν όποιος ήταν μέλος του ΕΛΑ συνέβαλε, έστω και με ψυχική συνδρομή, στην επιτυχία των ενεργειών. Ο Β. Πισσίας απάντησε ότι η έννοια της συμβολής είναι τόσο γενική και κρύβει τόση αυθαιρεσία, ειδικά όταν δικάζονται άνθρωποι, που και η δική του παρουσία στη δίκη και οι απόψεις που εκφράζει, θα μπορούσαν κάλλιστα να θεωρηθούν ψυχική συνδρομή.
Απαντώντας αναγκαστικά και στις «στενές» ερωτήσεις, ο Β. Πισσίας δήλωσε πως δεν έχει λόγο να αμφιβάλλει για την ειλικρίνεια των όσων έχει δηλώσει ο Χρ. Τσιγαρίδας. Η ανάληψη της ευθύνης από τη μεριά του ήταν η κορυφαία πράξη που τον έφερε στο δικαστήριο. Δεν είχε κανένα λόγο να κάνει κατασκευές στη συνέχεια. Αλλωστε, έναν άνθρωπο τον βλέπεις και συνάγεις και απ’ αυτό συμπεράσματα. Πρέπει να κατανοήσεις το νόημα που υπάρχει πίσω από επιλογές ζωής. Ερχεται ο Τσιγαρίδας και λέει «εγώ συμμετείχα» και εδώ καταβάλλεται προσπάθεια να κοπεί σε κομματάκια αυτή η βαθύτατου και ευρύτατου νοήματος ανάληψη ευθύνης. Ακόμη και η έννοια της βίας έχει διαφορετικό περιεχόμενο στο στόμα διαφορετικών ανθρώπων. Φτάνοντας στον πυρήνα, θα δούμε πως υπάρχει από τη μια η προσπάθεια διατήρησης του μονοπωλίου της βίας από το κράτος και από την άλλη η αμφισβήτησή του.
Σε ό,τι αφορά τους Κανά και Αθανασάκη, για τους οποίους επίσης ρωτήθηκε από την πρόεδρο, ο Β. Πισσίας δήλωσε με κατηγορηματικότητα ότι δεν έχουν καμιά σχέση μ’ αυτά που τους αποδίδονται. Υπάρχει, άλλωστε, ευρεία πεποίθηση για την αξιοπιστία της Κυριακίδου, στην κατάθεση της οποίας και μόνο στηρίζεται η εμπλοκή τους. Η ιστορία της κ. Αθανασάκη, είπε, μου θυμίζει την ιστορία μιας ξαδέρφης μου, η οποία επί χούντας, σε ηλικία 16 ετών, κλήθηκε στην Ασφάλεια για να καταθέσει σε βάρος μου, αρνήθηκε και βρέθηκε κατηγορούμενη. Tους ανθρώπους σ’ αυτή την αίθουσα πρέπει να τους ξεχωρίσουμε, τόνισε ο Β. Πισσίας. Εχουμε τον Χρ. Τσιγαρίδα, που κακώς δικάζεται, για λόγους πολιτικούς σκοπιμότητας, τόσα χρόνια μετά το σταμάτημα της δράσης του ΕΛΑ, η εκτίμηση της οποίας ανήκει στους ιστορικούς. Και έχουμε τους υπόλοιπους, που δεν έχουν καμιά σχέση με τον ΕΛΑ και βρέθηκαν κατηγορούμενοι προκειμένου να εξυπηρετηθεί το σενάριο της «εξάρθρωσης».
Επίσης, ο Β. Πισσίας απέρριψε κατηγορηματικά κάθε σκέψη ότι ο Χρ. Τσιγαρίδας ανέλαβε την πολιτική ευθύνη συνεργαζόμενος με τις αρχές. Ο Χρ. Τσιγαρίδας –είπε- θέλησε να υπερασπιστεί την προσωπική του πολιτική διαδρομή.
Mετά το τέλος της κατάθεσης Πισσία, ο Κανάς, αφού προηγουμένως η συνήγορός του διευκρίνισε ότι δεν είχε ποτέ καμιά σχέση με την Αριστερά, έκανε… συνολικά τις δηλώσεις που στην προηγούμενη δίκη έκανε μετά την κατάθεση κάθε μάρτυρα: Οι Γιώτης, Γιαννόπουλος και Πισσίας είναι έμμισθοι του ενιαίου καθοδηγητικού κέντρου κατασκευής σκευωριών, όπως και ο Τσιγαρίδας, όπως και κάποιοι παρατρεχάμενοι όπως ο Λιόντος και ο Κοσμάς!!! Νομίζουμε ότι δεν χρειάζεται κανένα ιδιαίτερο σχόλιο. Ο Κανάς νομίζει ότι βρίζοντας και απαξιώνοντας ανθρώπους όπως αυτοί που ανέφερε, θα τύχει ευνοϊκής μεταχείρισης.
