Αν και με διαφορετικό σκεπτικό σε σχέση με την απόφαση του Ε’ Κλιμακίου, η απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που έκρινε την αίτηση ανάκλησης του Αλαφούζου, αποτελεί κόλαφο για τον Αλαφούζο και τη Δούρου, ενώ φράζει οριστικά το δρόμο για τη χρηματοδότηση του καπιταλιστή της ΠΑΕ Παναθηναϊκός με 7 εκατ. ευρώ από την Περιφέρεια, αλλά και του Μελισσανίδη με 20 εκατ. ευρώ για το γήπεδο της ΑΕΚ.
Η απόφαση κοινοποιήθηκε στον Αλαφούζο στις 2 Γενάρη. Επομένως έχει προθεσμία μέχρι την Παρασκευή 16 Γενάρη για να ασκήσει αίτηση αναθεώρησης που θα εκδικαστεί από τη Μείζονα Επταμελή Σύνθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Παρακολουθούμε την υπόθεση και θα σας ενημερώσουμε αν η πλευρά Αλαφούζου (με τη σιωπηρή στήριξη της Περιφέρειας και πάλι;) θα δοκιμάσει την τύχη της για τρίτη φορά, προκειμένου να ανατρέψει μια απόφαση που έχει «δεθεί» δυο φορές με διαφορετικά νομικά σκεπτικά.
Σε ό,τι αφορά το ειδικό θέμα του γηπέδου του ΠΑΟ το VI Tμήμα επικύρωσε την απόφαση του Κλιμακίου, κρίνοντας ότι η σύμβαση αντίκειται «στη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και ειδικότερα στις αρχές της οικονομικότητας και της αποδοτικότητας», δεδομένου ότι αφορά τη χρηματοδότηση έργου με ημερομηνία λήξης. Μάλιστα, ακόμη και μετά την ψήφιση ρύθμισης της τελευταίας στιγμής από τη συγκυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου (Ν. 4315/20.12.2014), που κάνει δεκαετία (από πενταετία) την παράταση ζωής του γηπέδου της Λεωφόρου, είναι δύσκολο να ανατραπεί το σκεπτικό και του Κλιμακίου και του VI Τμήματος, που σε απλά ελληνικά λέει ότι δεν μπορεί να ξοδεύονται λεφτά -και μάλιστα σε εποχές δημοσιονομικής στενότητας- για έργα που έχουν ημερομηνία λήξης, διότι αυτό «συνιστά διάθεση ιδιαίτερα σημαντικών κονδυλίων με προφανές μη αναπτυξιακό μακροχρόνιο αποτέλεσμα». Αυτό το σκέλος της απόφασης είναι ομόφωνο.
Το μπαλάκι στη Δούρου
Σε ό,τι αφορά τη γενικής σημασίας απόφαση του Κλιμακίου, σύμφωνα με την οποία το κράτος μπορεί να μεταφέρει αρμοδιότητες στις Περιφέρειες, μόνο υπό τον όρο ότι θα μεταφέρει και τους αναγκαίους πόρους, το Τμήμα αποφάσισε κατά πλειοψηφία διαφορετικά. Η πλειοψηφία έκρινε ότι με βάση το άρθρο 25 του Ν. 4258/2014, οι Περιφέρειες μπορούν να χρηματοδοτήσουν την επέκταση ή την κατασκευή αθλητικών εγκαταστάσεων χωρίς η μεταβίβαση της συγκεκριμένης αρμοδιότητας από το κράτος «να απαιτείται να συνοδευτεί και από μεταβίβαση εκ του Κράτους των αναγκαίων για την άσκησή της πιστώσεων».
Η εισηγήτρια της υπόθεσης Μαρία Αθανασοπούλου μειοψήφισε, υποστηρίζοντας μια τρίτη νομική άποψη: ναι μεν η δυνατότητα χρηματοδότησης αθλητικών έργων από τις Περιφέρειες «δεν απαιτείται να συνοδεύεται από μεταφορά αντίστοιχων πόρων, πλην όμως το ζήτημα της ανάθεσης αυτής πρέπει να εξεταστεί και ως προς τη συμφωνία της διάταξης του άρθρου 25 του ν. 4258/2014 με το συνολικό σύστημα που περιγράφεται από τις διατάξεις του άρθρου 102 του Συντάγματος». Σύμφωνα με την εισηγήτρια, το άρθρο 25 του Ν. 4258/2014 μπορεί να νοηθεί ως σύμφωνο με το Σύνταγμα μόνο στο βαθμό που αφορά χρηματοδότηση αθλητικών εγκαταστάσεων αποκλειστικά ερασιτεχνικών σωματείων και όχι ΠΑΕ. Γι’ αυτό και η εν λόγω σύμβαση χρηματοδότησης για το γήπεδο του ΠΑΟ «πάσχει στο μέτρο που αφορά στη βελτίωση των υποδομών του γηπέδου ποδοσφαίρου, το οποίο όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου δεν χρησιμοποιείται από τα ερασιτεχνικά τμήματα του αιτούντος, αλλά από την ποδοσφαιρική ανώνυμη εταιρία».
Ομως, και η πλειοψηφία δεν περιορίζεται στην άποψη «ναι, η Περιφέρεια μπορεί να χρηματοδοτήσει το γήπεδο του ΠΑΟ». Σημειώνει με νόημα ότι «οι Περιφέρειες δεν υποχρεούνται σε κάθε περίπτωση να ασκήσουν την αρμοδιότητα αυτή σε περίπτωση που υποβληθεί σχετική αίτηση», αντίθετα αν τα αρμόδια όργανα διοίκησης διαπιστώσουν «ότι τυχόν καταβολή χρηματοδότησης, δυνάμει της εν λόγω διάταξης, υπερβαίνει τις οικονομικές δυνατότητες της Περιφέρειας, δύνανται να μην κάνουν χρήση της ανωτέρω συντρέχουσας αρμοδιότητας που τους έχει χορηγηθεί».
Αυτό το σημείο της απόφασης αποτελεί «κάρφαρο» για τη Δούρου, η οποία το έπαιξε Πόντιος Πιλάτος, μη προσφεύγοντας στο ΕΣ υπέρ της πρώτης απόφασης και κατά του Αλαφούζου. Η πλειοψηφία του Τμήματος πετάει το μπαλάκι στα χέρια της Δούρου και της λέει ότι αυτή και το περιφερειακό συμβούλιο μπορούν, αν θέλουν, να ακυρώσουν τη σύμβαση που εσπευσμένα είχε υπογράψει ο Σγουρός λίγο πριν φύγει.
Νέος ισχυρός φραγμός
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το VI Tμήμα κάνει μια σημαντική υποχώρηση, καταργώντας τη σωστή απόφαση του Κλιμακίου ότι υπάρχει πρόβλημα συνταγματικότητας, διότι στις Περιφέρειες μεταφέρθηκε η αρμοδιότητα όχι όμως και οι πόροι. Αυτή είναι η σωστή νομική προσέγγιση, την οποία εγκατέλειψε το VI Τμήμα, προκειμένου να αποδεχτεί το ν. 4258/2014, με την αντισυνταγματική ρύθμισή του. Η διαφωνία ανάμεσα στην εισηγήτρια και την πλειοψηφία του VI Tμήματος του ΕΣ έχει περισσότερο θεωρητικό χαρακτήρα. Από πρακτική άποψη το Τμήμα ορθώνει ομόφωνα ένα νέο ισχυρό φραγμό, που αποκλείει τη χρηματοδότηση και του Αλαφούζου και του Μελισσανίδη. Στη θέση του συνταγματικού επιχειρήματος που είχε επικαλεστεί το Κλιμάκιο, το Τμήμα επικαλείται ένα νομικό επιχείρημα που δεν μπορεί να ξεπεραστεί.
Αναφερόμενο στη ρύθμιση του Ν. 4258/2014, την οποία επικαλούνται διαρκώς τα παπαγαλάκια του Μελισσανίδη για να παραμυθιάσουν τους οπαδούς της ΑΕΚ με το «εμάς δεν μας πιάνει», το VI Τμήμα σημειώνει:
«Λαμβανομένου, επίσης, υπόψη ότι σκοπός της εφαρμοστέας εν προκειμένω διάταξης του ν. 4258/2014 είναι η επιχορήγηση, μεταξύ άλλων, των αθλητικών σωματείων για την επίτευξη του σκοπού τους, ήτοι την ανάπτυξη του ερασιτεχνικού αθλητισμού, από τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτει ότι η επίμαχη χρηματοδότηση, η οποία πρόκειται να χρησιμοποιηθεί κατά το μεγαλύτερο τμήμα αυτής για την βελτίωση των εγκαταστάσεων του γηπέδου ποδοσφαίρου, εκπληρώνει το σκοπό αυτό, καθώς δεν αποδεικνύεται με ποιο τρόπο το αιτούν (σ.σ. δηλαδή ο Ερασιτέχνης ΠΑΟ) αντλεί οποιαδήποτε ωφέλεια, οικονομική ή άλλη, από τη λειτουργία του ποδοσφαιρικού γηπέδου. (…)
Σε κάθε δε περίπτωση, οι διατάξεις του ανωτέρω νόμου ως προς τον εκσυγχρονισμό των αθλητικών ποδοσφαιρικών εγκαταστάσεων αφενός προτάσσουν ως επιλογή τη μετεγκατάσταση των μεγάλων αθλητικών υποδομών που βρίσκονται εντός των πόλεων και αφετέρου παρέχουν απλώς τη δυνατότητα υλοποίησης επεμβάσεων βελτίωσης αυτών. Δεν είναι, όμως, διατάξεις αναγκαστικού δικαίου ούτε έχουν θεσπιστεί σε συμμόρφωση με υπερνομοθετικής ισχύος διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, όπως αβασίμως προβάλλεται με την κρινόμενη αίτηση. Η τήρηση δε συγκεκριμένων προδιαγραφών των αθλητικών εγκαταστάσεων ποδοσφαίρου, που επιλέγουν να χρησιμοποιούν ποδοσφαιρικές ανώνυμες εταιρίες και η συμμόρφωση αυτών με τις απαιτήσεις των κανονισμών διεξαγωγής εθνικών και διεθνών πρωταθλημάτων αποτελεί υποχρέωση των ιδίων και δεν συνιστά λόγο δημοσίου συμφέροντος που δικαιολογεί αποκλίσεις από την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης».
Αυτός ο νομικός φραγμός είναι σαφέστατος και αφορά τα σχέδια και του Αλαφούζου και του Μελισσανίδη. Το VI Tμήμα του ΕΣ λέει τρία πράγματα. Πρώτο, ότι ο Ν. 4258/2014 επιτρέπει τη χρηματοδότηση από τις Περιφέρειες μόνο αθλητικών εγκαταστάσεων ερασιτεχνικών σωματείων. Δεύτερο, ότι πρώτη επιλογή πρέπει να είναι η απομάκρυνση των μεγάλων αθλητικών εγκαταστάσεων από τα κέντρα των πόλεων. Τρίτο, ότι οι ΠΑΕ πρέπει να χρηματοδοτήσουν μόνες τους τα γήπεδά τους και ότι η χρηματοδότηση των έργων κατασκευής ή βελτίωσης των γηπέδων τους δεν αποτελεί λόγο δημοσίου συμφέροντος.
Να τελειώνουμε με τα μεγαλολαμόγια
Ενα ανώτατο δικαστήριο, το πιο συντηρητικό από τα τρία ανώτατα δικαστήρια, έχει διαμορφώσει μια νομολογία μέσα από δύο διαδοχικές αποφάσεις του, σύμφωνα με την οποία η χρηματοδότηση του Αλαφούζου (τα ίδια ισχύουν και για τον Μελισσανίδη), προκειμένου να κάνει τις ποδοσφαιρικές του μπίζνες, αποτελεί πρόκληση σε εποχές σκληρής δημοσιονομικής λιτότητας, ενώ επιπλέον προσκρούει στο Σύνταγμα (απόφαση του Ε’ Κλιμακίου και μειοψηφούσα άποψη στο VI Τμήμα) και σε κάθε περίπτωση στο νόμο που επιτρέπει στις Περιφέρειες να χρηματοδοτούν αθλητικές εγκαταστάσεις (Ν. 4258/2014). Ενα κατά τεκμήριο συντηρητικό δικαστήριο λέει στην Περιφέρεια πως δεν έχει το δικαίωμα να χρηματοδοτήσει εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά από ΠΑΕ (ανεξάρτητα αν κρύβονται πίσω από τα ερασιτεχνικά σωματεία).
Τι θα κάνει η διοίκηση Δούρου στην Περιφέρεια; Θα εξακολουθήσει να κάνει το παπί ή θα ξεκαθαρίσει μια και καλή ότι από τα ταμεία της δεν πρόκειται να βγει δεκάρα για τους μεγαλοκαπιταλιστές των ΠΑΕ; Θα παρέμβει στο ΕΣ (αν ο Αλαφούζος προσφύγει ξανά) υπέρ του δημόσιου συμφέροντος (ζητώντας να ακυρωθεί η σύμβαση) ή θα του ξανακάνει πλάτες;
