Σαπίλα! Μόνον αυτός ο χαρακτηρισμός ταιριάζει στην κατάπτυση ανακοίνωση της έκτακτης Συνόδου των Πρυτάνεων που «απαντά» -υποτίθεται- στην απόφαση της κυβέρνησης να ιδρύσει ιδιωτικά πανεπιστήμια και στην προκλητικότητα με την οποία αυτή -η κυβέρνηση- ισχυρίζεται ότι στηρίζει το δημόσιο πνεπιστήμιο.
Σαπίλα γιατί δεν υπάρχει η παραμικρή αναφορά στο εμβληματικό άρθρο 16 του Συντάγματος, που ρητά αναφέρει ότι «H ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση…Oι καθηγητές των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων είναι δημόσιοι λειτουργοί. Tο υπόλοιπο διδακτικό προσωπικό τους επιτελεί επίσης δημόσιο λειτούργημα… H σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται» και που λόγω αυτών των ξεκάθαρων και ρητών αναφορών θα έπρεπε να είναι στέμμα στο κεφάλι αυτών των επικεφαλής των δημόσιων πανεπιστημίων που, υποτίθεται, ότι πρέπει να τιμούν το ρόλο των πανεπιστημιακών δασκάλων.
Σαπίλα γιατί κάνουν πως δεν βλέπουν την υποκριτική στήριξη του δημόσιου πανεπιστήμιου από την κυβέρνηση. Ολο το προηγούμενο διάστημα τα ίδια τα πανεπιστήμια δημοσίευσαν στοιχεία για την άθλια κατάσταση των ΑΕΙ, για την τραγική υποβάθμιση στην οποία τα έχουν οδηγήσει η κυβέρνηση και όλες οι προηγούμενες κυβερνήσεις του κεφαλαίου.
Θυμίζουμε αυτά που παραθέταμε στο άρθρο μας «Ανοίγει η Κερκόπορτα των ιδιωτικών πανεπιστημίων»:
«Ισχυρίζονται ότι ενισχύουν το Δημόσιο Πανεπιστήμιο με χρηματοδότηση 1 δις από το Ταμείο Ανάκαμψης, το ΕΣΠΑ καθώς και από έργα ΣΔΙΤ.
Πρόκειται για «πέτσινες» υποσχέσεις, στις οποίες δεν τρέφουμε καμιά απολύτως εμπιστοσύνη, καθώς η κυβέρνηση μας έχει συνηθίσει στα ασύστολα ψέματα, όπως π.χ. κάνει τώρα με τις τάχα «ενισχύσεις» των αγροτών.
Από την πλευρά τους, τα πανεπιστημιακά ιδρύματα, έχουν διαμηνύσει με αποδεικτικά στοιχεία ότι από το 2008 υπέστησαν τρομακτικές μειώσεις στη χρηματοδότηση και το προσωπικό τους, συνεπώς η ‘’ενίσχυση’’ που τάζει ο Πιερρακάκης είναι σταγόνα στον ωκεανό και λέγεται για λόγους καθαρά εντυπωσιασμού και παραπλάνησης της ‘’κοινής γνώμης’’.
Είναι χαρακτηριστό ότι ακόμη και το Συμβούλιο Διοίκησης του ΕΜΠ αναφέρει ότι ‘’κατά την τελευταία 15ετία το ΕΜΠ υποχρεώθηκε σταδιακά να λειτουργεί με προϋπολογισμό μειωμένο κατά 63.6%, καθηγητικό προσωπικό μειωμένο κατά 36%, άλλο προσωπικό μειωμένο κατά 1.6% και αριθμό σπουδαστών αυξημένο κατά 20.7%.
Ο δραματικά συρρικνωμένος προϋπολογισμός οδηγεί αναπόφευκτα σε αδυναμία συντήρησης και εκσυγχρονισμού των εκπαιδευτικών, ερευνητικών και κτιριακών υποδομών του ΕΜΠ, οι οποίες υποβαθμίζονται με ραγδαίο ρυθμό. Το γεγονός αυτό σε συνάρτηση με την εξίσου δραματική αφαίμαξη του προσωπικού όλων των κατηγοριών και βαθμίδων, καθιστά προβληματική (αν όχι αδύνατη) την παροχή ποιοτικού εκπαιδευτικού και ερευνητικού έργου, ανάλογου του κύρους και της ιστορίας του ΕΜΠ’’.
Ανάλογη ανακοίνωση εξέδωσε και η Σύγκλητος του Πανεπιστήμιου Κρήτης: ‘’η κρατική χρηματοδότηση για λειτουργικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς έχει περικοπεί κατά 58,62% σε σχέση με το 2009, τα μέλη ΔΕΠ έχουν μειωθεί κατά 8,76%, οι άλλες κατηγορίες προσωπικού (ΕΔΙΠ, ΕΤΕΠ, ΕΕΠ, διοικητικοί υπάλληλοι) κατά 22,71%, ενώ την ίδια περίοδο ο αριθμός των εγγεγραμμένων φοιτητών αυξήθηκε κατά 39,78%’’. Ενώ ακολουθούν αντίστοιχες ανακοινώσεις και από άλλα πανεπιστημιακά ιδρύματα, όπως π.χ. από μέλη ΔΕΠ του Πάντειου Πανεπιστήμιου [σ.σ.: σε απόφαση της Συγκλήτου, στις 15/2 αναφέρονται τα εξής: ‘’Στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, οι επιχορηγήσεις για λειτουργικές δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού (βλ. Πίνακα 1), από 5.566.000 € το 2008 (πριν την επίδραση της κρίσης στην Ελλάδα) μειώθηκαν σε μόλις 2.071.580 € το 2023 (σε τρέχουσες τιμές). Η μείωση αυτή, σε τρέχουσες τιμές, είναι 62,8% ενώ σε σταθερές τιμές (υπολογίζοντας δηλαδή την επίδραση του πληθωρισμού) αγγίζει το 70%. Το ίδρυμα καλείται σήμερα να καλύψει αντίστοιχες (και μάλιστα αυξημένες) ανάγκες για λειτουργικές δαπάνες με μόλις το 30% της αντίστοιχης επιχορήγησης που είχε το 2008’’] , τη Σύγκλητο του Πανεπιστήμιου Ιωαννίνων, κ.λπ.
Επειδή δε, τονίστηκε από όλες τις αποφάσεις των πανεπιστημιακών οργάνων και των μελών ΔΕΠ ότι η ίδρυση ιδιωτικών ΑΕΙ θα πλήξει με ιδιαίτερη σφοδρότητα τα περιφερειακά Δημόσια ΑΕΙ, στους άξονες περιλαμβάνεται και η δημαγωγική ενίσχυση του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης με ίδρυση νέων τμημάτων (εδώ παίζει ρόλο και η εθνικιστική προπαγάνδα) και η απόκτηση ‘’συστήματος διακυβέρνησης’’ από το Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο (Το ΕΑΠ λειτουργεί ως οιονεί ιδιωτικό πανεπιστήμιο με δίδακτρα αν και είναι δημόσιο πανεπιστήμιο), αντίστοιχο με τα ισχύοντα στα υπόλοιπα δημόσια πανεπιστήμια (Πρύτανης-Συμβούλιο Διοίκησης-Σύγκλητος-ΕΛΚΕ), με ένταξή του στο νόμο πλαίσιο Κεραμέως (ν. 4957/2022)».
Αυτά και άλλα πολύ περισσότερα γνωρίζουν οι Πρυτάνεις, πλην όμως αρκούνται σε μια απλή υπόμνηση για αύξηση της χρηματοδότησης αντί να ξεπατώσουν την υποκρισία της κυβέρνησης.
Αναφέρουν ότι το νομοσχέδιο Πιερρακάκη «θα επιφέρει μια κρίσιμη μεταβολή στον τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης, η οποία θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στη λειτουργία των δημοσίων πανεπιστημίων, ιδίως των περιφερειακών, τα οποία κρίνεται ότι πρέπει κατά προτεραιότητα να ενισχυθούν», λες και το νομοσχέδιο δεν πλήττει συνολικά τα δημόσια πανεπιστήμια και ότι δεν κατανούν ότι ο λόγος που «ενισχύεται» το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο είναι καθαρά λόγος εθνικιστικής προπαγάνδας και γεωστρατηγικών συμφερόντων της αστικής τάξης στην αντιπαράθεση με την Τουρκία και των βλέψεων προσέλκυσης φοιτητών-πελατών από τις βαλκανικές χώρες.
Είναι ευχαριστημένοι οι Πρυτάνεις για το ότι ο Πιερρακάκης «αξιοποίησε» στο σχέδιο νόμου «μέρος των προτάσεων» της Συνόδου των Πρυτάνεων. Είναι ευχαριστημένοι γιατί ο Πιερρακάκης τροποποίησε κάποιες διατάξεις του νόμου-πλαίσιο Κεραμέως που αφορούσαν τον τρόπο εκλογής των Συμβουλίων διοίκησης και των Πρυτάνεων. Η ουσία θεσμοθέτησης αυτών των οργάνων -ότι δηλαδή αυτά ενισχύουν τον υπερσυγκεντρωτισμό, παραγκωνίζουν τις Πρυτανικές Αρχές, τουφεκίζουν το περίφημο «αυτοδιοίκητο» και πάνω απ’ όλα ενισχύουν την λειτουργία του δημόσιου πανεπιστήμιου ως επιχείρηση πλέον Α.Ε.-, δεν τους αφορά. Και δεν τους αφορά γιατί από χρόνια τώρα το υψηλόβαθμο πανεπιστημιακό κατεστημένο έχει αποδεχθεί αυτήν την κατάσταση, ταυτίζοντας προσωπικά συμφέροντα αποκόμισης εσόδων και δημιουργίας διασυνδέσεων με καπιταλιστικούς ομίλους, με το πραγματικό συμφέρον του δημόσιου, δωρεάν πανεπιστήμιου, που οφείλει να εργάζεται για την προαγωγή της επιστήμης και της έρευνας για το κοινό καλό, για τον Ανθρωπο και τις ανάγκες του.
Γι’ αυτό και είναι ευεπίφοροι σε όλες τις ρυθμίσεις που ανοίγουν διάπλατα τις πόρτες στην επιχειρηματική λειτουργία. Λέξη δεν λένε για τη γενίκευση των διδάκτρων στα μεταπτυχιακά, για τις επώνυμες έδρες, για τα διπλά και τριπλά πτυχία για κάθε «τσέπη», για τα ταχύρρυθμα προγράμματα σπουδών και τις πιστοποιήσεις για όλα τα βαλάντια με δίδακτρα, για τα βιομηχανικά διδακτορικά και τα επαγγελματικά μεταπτυχιακά, κ.λπ. Τους βολεύει που τώρα ο Πιερρακάκης ανοίγει περαιτέρω το δρόμο για την επιβολή των διδάκτρων ακόμη και στα προπτυχιακά προγράμματα σπουδών για όλους, έλληνες και αλλοδαπούς, με τη δημιουργία ελληνόφωνων προπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών για αλλοδαπούς φοιτητές εκτός από τα ήδη υπάρχοντα ξενόγλωσσα προπτυχιακά.
Δεν κάνουν την παραμικρή μνεία για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια επιπέδου Κύπρου, με τα δίδακτρα των 120.000 και των 100.000 ευρώ, που ήδη έχουν ετοιμάσει βαλίτζες για την Αθήνα.
Οι φιοριτούρες περί «σοβαρής αλλαγής που απαιτεί διαβούλευση με άνεση χρόνου» ότι «η Σύνοδος συνεχίζει να υπερασπίζεται τον δημόσιο χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης και θεωρεί ότι οποιαδήποτε σημαντική μεταβολή πρέπει να γίνεται με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον που υπαγορεύεται από τις ανάγκες της ελληνικήςκοινωνίας» και ότι «το Ελληνικό Δημόσιο Πανεπιστήμιο θα συνεχίσει να εκφράζει τις προσδοκίες της ελληνικής κοινωνίας», λέγονται για ξεκάρφωμα, για να μην τους πάρουν όσοι δίνουν έναν δίκαιο αγώνα στο δρόμο, κυρίως οι φοιτητές, με τις πέτρες.
Την εχθρότητά της απέναντι σε όλους τους αγωνιζόμενους και τη στράτευσή της με τους σχεδιασμούς της κυβέρνησης, η Σύνοδος των Πρυτάνεων, την έχει αποδείξει άλλωστε με τις κατάπτυστες ανακονώσεις της. Αυτήν που αφορά την καταδίκη των καταλήψεων («Οι συνεχιζόμενες καταλήψεις πλήττουν την εύρυθμη λειτουργία των πανεπιστημίων και θέτουν σε κίνδυνο την ομαλή διεξαγωγή των εξετάσεων αλλά και το εαρινό εξάμηνο») και αυτήν που αφορά την αποδοχή του απεργοσπαστικού «φετφά» Πιερρακάκη και Ζώρα για διεξαγωγή των εξετάσεων με ηλεκτρονικά μέσα [Συζητήθηκε σε εποικοδομητικό κλίμα (σ.σ. με Πιερρακάκη και Ζώρα) το πλαίσιο διεξαγωγής της εκπαιδευτικής διαδικασίας όσον αφορά την εξ αποστάσεως εκπαίδευση για υλοποίηση του διδακτικού εξαμήνου και την εξ αποστάσεως αξιολόγηση για τη διενέργεια των εξετάσεων. Προτεραιότητα για τη Σύνοδο των Πρυτάνεων αποτελεί η ομαλή ολοκλήρωση των εκπαιδευτικών διαδικασιών με την αξιοποίηση και των εξ αποστάσεως μεθόδων, εφόσον αυτές απαιτηθούν. Για τον σκοπό αυτό τα ΑΕΙ με αποφάσεις των Συγκλήτων τους θα καθορίσουν τα διαθέσιμα τεχνικά μέσα και το βέλτιστο χρονικό πλαίσιο].
Η απόφαση της Συνόδου των Πρυτάνεων
Σήμερα Παρασκευή 16 Φεβρουαρίου 2024 πραγματοποιήθηκε μέσω τηλεδιάσκεψης έκτακτη συνεδρίαση της Συνόδου των Πρυτάνεων με θέμα το σχέδιο νόμου με τίτλο «Ενίσχυση Δημοσίου Πανεπιστημίου – Πλαίσιο λειτουργίας μη κερδοσκοπικών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων».
Η Σύνοδος διαπιστώνει με ισχυρή πλειοψηφία ότι το νομοσχέδιο επιφέρει μια κρίσιμη μεταβολή στον τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης, η οποία θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στη λειτουργία των δημοσίων πανεπιστημίων, ιδίως των περιφερειακών, τα οποία κρίνεται ότι πρέπει κατά προτεραιότητα να ενισχυθούν. Μια τόσο σοβαρή αλλαγή απαιτείδιαβούλευση με άνεση χρόνου.
Σχετικά με τα άρθρα του νομοσχεδίου που αφορούν την ενίσχυση των δημοσίων Πανεπιστημίων, η Σύνοδος εκτιμά ότι αξιοποιήθηκε από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού μέρος των προτάσεών της. Χρειάζεται ωστόσο να γίνουν περισσότερα βήματα για την ουσιαστική ενδυνάμωση και την ενίσχυση της διοικητικής αυτοτέλειας των Πανεπιστημίων. Είναι αναγκαία η θέσπιση ενός σύγχρονου και ευέλικτου πλαισίου λειτουργίας που να περιορίζει τη γραφειοκρατία και να απλοποιεί τις διαδικασίες, ενώ παράλληλα θα διασφαλίζει τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.
Σχετικά με τα άρθρα του νομοσχεδίου που αφορούν τη λειτουργία των μη κρατικών Πανεπιστημίων, η Σύνοδος συνεχίζει να υπερασπίζεται τον δημόσιο χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης και θεωρεί ότι οποιαδήποτε σημαντική μεταβολή πρέπει να γίνεται με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον που υπαγορεύεται από τις ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας. Σε κάθε περίπτωση, για την ίδρυσή τους είναι αναγκαία η ύπαρξη ενός σαφούς και ολοκληρωμένου θεσμικού πλαισίου και η συνδρομή επιστημονικών, κοινωνικών και χωροταξικών όρων. Εφόσον λειτουργήσουν, πρέπει να διασφαλιστεί μια σειρά από αυστηρές εγγυήσεις με σκοπό την αναβάθμιση συνολικά της ποιότητας των σπουδών.
Τέλος, η Σύνοδος δηλώνει σθεναρά ότι το Ελληνικό Δημόσιο Πανεπιστήμιο θα συνεχίσει να εκφράζει τις προσδοκίες της ελληνικής κοινωνίας και υπενθυμίζει την ανάγκη ενίσχυσης της χρηματοδότησης και του ανθρώπινου δυναμικού.
