Από τη σχολική χρονιά που σε λίγο ξεκινά η Κεραμέως εισάγει την ατομική αξιολόγηση του εκπαιδευτικού, που ψηφίστηκε από τον κυβερνητικό λόχο το 2021 υπό τον ψευδεπίγραφο τίτλο «Αναβάθμιση του σχολείου, ενδυνάμωση των εκπαιδευτικών και άλλες διατάξεις» (Ν. 4823 ΦΕΚ 136 Α΄/3 Αυγούστου 2021).
Παριστάνοντας πως δεν ανησυχεί από το στραπάτσο που υπέστη κατά την εφαρμογή του «προγραμματισμού και αποτίμησης του εκπαιδευτικού έργου», με την άρνηση χιλιάδων συλλόγων διδασκόντων να συμμετέχουν είτε με αποχή που αποφάσισαν Σύλλογοι ΠΕ και ΕΛΜΕ είτε αναρτώντας τα ενιαία κείμενα της ΔΟΕ (εξ ου και οι συνεχείς αναβολές στις ημερομηνίες και οι απειλητικές εγκύκλιοι του Γ.Γ. Κόπτση, που έπεφταν στο κενό), η Κεραμέως, προχωρεί στο επόμενο βήμα, την ατομική αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. Για την υπουργό της ιδιωτικής παιδείας και των κολλεγίων αρκεί το φαίνεσθαι, αρκεί προς τα έξω να μοιάζει ότι ο νόμος εφαρμόζεται, ενώ η αντίσταση εξαφανίζεται από το προσκήνιο, πάντα με τη βοήθεια των πρόθυμων παπαγαλακίων, εκτός και εάν είναι μαζικότατη και βγει στους δρόμους.
Με ανακοίνωσή του, λοιπόν, το υπουργείο μάς ενημερώνει πως εκδόθηκαν οι ΥΑ για τους εκπαιδευτικούς ομίλους, τους μέντορες και τους ενδοσχολικούς συντονιστές. Πρόκειται για πλευρές εφαρμογής της ατομικής αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, που εμφανίζονται με παραπλανητικές ονομασίες-ιλουστασιόν περιτυλίγματα μια αντιδραστικής, αντιεκπαιδευτικής διαδικασίας, που έχει στόχο την κατατρομοκράτηση του εκπαιδευτικού, την υποταγή του και την παραίτηση από κάθε αγώνα και αμφισβήτηση της εκπαιδευτικής πολιτικής και την κατηγοριοποίηση, ενώ σε πλήρη ανάπτυξή της οδηγεί και στις απολύσεις, γεγονός βεβαίως που δεν ομολογείται για ευνόητους λόγους από τώρα, πλην όμως προκύπτει από την υπάρχουσα νομοθεσία (Π.χ. Ο νόμος πλαίσιο 1566/1985, άρθρο 16, παράγ. 5, είναι πολύ σαφής επ’ αυτού: Ο εκπαιδευτικός που κρίνεται δυο φορές συνεχώς ή τρεις φορές σε διάφορα χρονικά διαστήματα «μη προακτέος» – «μη ικανοποιητικός» σύμφωνα με την τετράβαθμη περιγραφική αξιολόγηση του νόμου Κεραμέως- παραπέμπεται με το ερώτημα της απόλυσης).
Εκπαιδευτικοί όμιλοι
Σύμφωνα με την ΥΑ, που εξειδικεύει το άρθρο 89 του Ν. 4823/2021, «οι Διευθυντές/ντριες των σχολείων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης μπορούν να συγκροτούν εκπαιδευτικούς ομίλους, μετά τη λήξη του ημερήσιου ωρολογίου προγράμματος διδασκαλίας ή κατά τις διδακτικές ώρες του ολοήμερου προγράμματος. Οι όμιλοι μπορούν να προσφέρουν αντικείμενα και δράσεις όπως δημιουργική απασχόληση, ελεύθερη έκφραση και ψυχαγωγία με αντικείμενα σχετιζόμενα, μεταξύ άλλων, με τον αθλητισμό, τα ομαδικά αθλήματα, τους παραδοσιακούς ή μοντέρνους χορούς, τη χοροκινητική έκφραση, τις εικαστικές τέχνες, τις χειροτεχνίες και κατασκευές, την εκμάθηση μουσικών οργάνων, την εκπαιδευτική ρομποτική, τα παραδοσιακά παιχνίδια, τις επιστημονικές κατασκευές – πειράματα, τα μαθηματικά παιχνίδια, τη ρητορική τέχνη και δημιουργική γραφή, το ασφαλές και δημιουργικό διαδίκτυο, τη διαπολιτισμική παιδεία, την πολιτειότητα και πολιτότητα, τον εθελοντισμό, την παιδική επιχειρηματικότητα, τη δημιουργία εφημερίδας. Μπορούν, επιπλέον, να δραστηριοποιούνται στην οργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων, κοινωνικών-βιωματικών και περιβαλλοντικών δράσεων, τη συγκρότηση χορωδίας, θεατρικής ομάδας και μαθητικής ορχήστρας.
Τα θέματα των ομίλων προτείνονται με την έναρξη του σχολικού έτους και το αργότερο μέχρι την 25η Σεπτεμβρίου, η λειτουργία τους αρχίζει στις 15 Οκτωβρίου και ολοκληρώνεται δύο εβδομάδες πριν από τη λήξη των μαθημάτων».
Πέρα από τη μπουρδολογία της «καινοτόμου» -όπως τη χαρακτηρίζει το υπουργείο- αυτής δράσης, που απευθύνεται στους εργαζόμενους γονείς, που ψάχνουν απεγνωσμένα να «παρκάρουν» κάπου τα παιδιά τους χωρίς να επιβαρύνονται οικονομικά, όπου θα περνούν το χρόνο τους «δημιουργικά» (στη δημιουργικότητα περιλαμβάνεται και η αγαπημένη ενασχόληση της εντρύφησης στην επιχειρηματικότητα), υπάρχει και η φάκα της αξιολόγησης του εκπαιδευτικού.
Και η φάκα βρίσκεται στην παράγραφο 2 του άρθρου 89 του Ν. 4823/2021: «Για κάθε εκπαιδευτικό όμιλο που συγκροτείται ορίζεται με απόφαση του Διευθυντή ή Προϊσταμένου της σχολικής μονάδας ένας εκπαιδευτικός ως Υπεύθυνος του Εκπαιδευτικού Ομίλου. Η επιλογή των Υπευθύνων των Εκπαιδευτικών Ομίλων πραγματοποιείται μεταξύ των εκπαιδευτικών που εκδηλώνουν ενδιαφέρον για την ανάληψη των σχετικών καθηκόντων. Ο χρόνος που οι Υπεύθυνοι Εκπαιδευτικών Ομίλων αφιερώνουν στην οργάνωση και λειτουργία των εκπαιδευτικών ομίλων δεν προσμετράται στο εργασιακό τους ωράριο, αλλά συνεκτιμάται κατά την ατομική αξιολόγησή τους, καθώς και κατά την επιλογή τους ως στελεχών εκπαίδευσης σύμφωνα με την υποπερ. εε’ της περ. ε’ της παρ. 3 του άρθρου 33».
Δηλαδή, η συμμετοχή των εκπαιδευτικών στους εκπαιδευτικούς ομίλους, που λειτουργούν μετά το πέρας του ωρολόγιου προγράμματος ή κατά τη διάρκεια του ολοήμερου, δεν αμείβεται ως υπερωριακή απασχόληση, αλλά «συνεκτιμάται» (μοριοδοτείται δηλαδή) κατά την ατομική αξιολόγησή τους, καθώς και στην περίπτωση που αυτοί ευελπιστούν να ανέβουν στη διοικητική ιεραρχία της εκπαίδευσης.
Παιδαγωγικός Σύμβουλος – Μέντορας
Βάζοντας μπροστά την υλοποίηση του άρθρου 93 του Ν. 4823/2021, το υπουργείο εισάγει από τη νέα χρονιά και το θεσμό του «μέντορα», που πρώτη επινόησε η φράου Αννα Διαμαντοπούλου.
Ο εκπαιδευτικός -και ειδικά ο νέος, που ακόμη είναι «αμάθητος» και ωσάν το άγριο άλογο χρειάζεται να τιθασευτεί για να του βάλουν χαλινάρι-οφείλει να περάσει μέσα από μια έξτρα αξιολογική διαδικασία. Ακόμη και ο ωρομίσθιος, ο αναπληρωτής ή και ο μόνιμος με προϋπηρεσία έως πέντε έτη θα υποστεί αυτήν την επιπλέον αξιολογική κρισάρα, η οποία συνίσταται στην αυστηρή παρακολούθησή του από τον «παιδαγωγικό σύμβουλο-μέντορα», ώστε να ακολουθήσει την πεπατημένη οδό, δηλαδή την αρεστή στο υπουργείο Παιδείας: «Ο Παιδαγωγικός Σύμβουλος – Μέντορας συμβάλλει στην προαγωγή των επαγγελματικών δεξιοτήτων του εκπαιδευόμενου και την επίλυση προβλημάτων, κατευθύνει, πληροφορεί, εξηγεί, παραινεί, συμβουλεύει, προτρέπει και ενθαρρύνει τον νέο συνάδελφό του, σε άμεση συνεργασία με τον Σύμβουλο Εκπαίδευσης».
Ο μέντορας ορίζεται και πάλι από τον Διευθυντή του σχολείου, ενώ σύμφωνα με την παράγραφο 3 «Μετά από την πρώτη εφαρμογή του συστήματος αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, ως παιδαγωγικοί σύμβουλοι – μέντορες μπορούν να επιλεγούν μόνο εκπαιδευτικοί με αξιολόγηση ‘’εξαιρετική’’ ή ‘’πολύ καλή’’ σε όλα τα πεδία, σύμφωνα με τους χαρακτηρισμούς της παρ. 1 του άρθρου 67».
Και εδώ η θητεία εκπαιδευτικού σε αυτόν τον αξιολογικό ρόλο «συνεκτιμάται κατά την ατομική αξιολόγησή του, καθώς και κατά την επιλογή του ως στελέχους εκπαίδευσης σύμφωνα με την υποπερ. εε’ της περ. ε’ της παρ. 3 του άρθρου 33» (παράγραφος 4).
Σημειώνουμε επίσης ότι ο Μέντορας έχει άμεση επαφή με τον Σύμβουλο Εκπαίδευσης (νέα ονομασία του Σχολικού Συμβούλου), ο οποίος Σύμβουλος Εκπαίδευσης έχει την αρμοδιότητα της αξιολόγησης του εκπαιδευτικού ως προς τη γενική και ειδική διδακτική του γνωστικού αντικειμένου και μαζί με τον Διευθυντή του σχολείου ως προς την υπηρεσιακή συνέπεια και επάρκειά του.
Ενδοσχολικός Συντονιστής
Σε εφαρμογή του άρθρου 92 του Ν. 4823/2021, το υπουργείο εισάγει και τον Ενδοσχολικό Συντονιστή. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου «οι Ενδοσχολικοί Συντονιστές (Συντονιστές Τάξεων ή Συντονιστές Γνωστικών Πεδίων) είναι όργανα συντονισμού του εκπαιδευτικού έργου σε επίπεδο σχολικής μονάδας Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, οι οποίοι συντονίζουν και υποστηρίζουν τους εκπαιδευτικούς στο έργο τους, καθώς και τις προσπάθειες της Διεύθυνσης κάθε σχολικής μονάδας να την ενισχύσουν ως επαγγελματική κοινότητα μάθησης και ανάπτυξης. Διοικητικά τελούν υπό την εποπτεία της Διεύθυνσης της σχολικής μονάδας και παιδαγωγικά βρίσκονται σε άμεση επικοινωνία και συνεργασία με τον Σύμβουλο Εκπαίδευσης παιδαγωγικής και επιστημονικής ευθύνης, ανάλογα με τη φύση των θεμάτων που ανακύπτουν και καθίστανται αρμοδίως αντικείμενο ενασχόλησής τους. Επιπλέον, συνεπικουρούν τον/τη Διευθυντή/ντρια και τον/την Υποδιευθυντή/τρια της σχολικής μονάδας στο έργο τους, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους».
Δεν αρκεί δηλαδή η εποπτεία των εκπαιδευτικών από τον Διευθυντή του σχολείου και τον Σύμβουλο Εκπαίδευσης. Η αξιολογική πυραμίδα φροντίζει να καλύπτει και το παραμικρό κενό που μπορεί να υπάρξει, ώστε ο εκπαιδευτικός να είναι δεμένος χειροπόδαρα.
Και εδώ, οι Ενδοσχολικοί Συντονιστές επιλέγονται από τον Διευθυντή του σχολείου (παράγ. 2 του νόμου), ενώ σύμφωνα με την παράγ. 4 «Μετά την πρώτη εφαρμογή του συστήματος αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, ως συντονιστές τάξεων ή γνωστικών πεδίων μπορούν να επιλεγούν μόνο εκπαιδευτικοί με αξιολόγηση ‘’εξαιρετική’’ ή ‘’πολύ καλή’’ σε όλα τα πεδία, σύμφωνα με τους χαρακτηρισμούς της παρ. 1 του άρθρου 67».
Επίσης, η θητεία εκπαιδευτικού σε αυτόν τον αξιολογικό ρόλο-τοποτηρητή «συνεκτιμάται κατά την ατομική αξιολόγησή του, καθώς και για την επιλογή του ως στελέχους εκπαίδευσης» (παράγ. 5 του ν. 4823).
Κοντολογίς, επιχειρείται ο εκμαυλισμός των εκπαιδευτικών που προσδοκούν να πάρουν πόστα στη διοικητική ιεραρχία, μέσω της συνεκτίμησης κατά την ατομική τους αξιολόγηση της ανάληψης ρόλων υπευθύνων εκπαιδευτικών ομίλων, μεντόρων, ενδοσχολικών συντονιστών -ειδικά αυτών που είναι ευεπίφοροι. Τους ζητείται να βάλουν πλάτη στην εφαρμογή της ατομικής αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, προσδοκώντας ίδιον όφελος.
Υπογραμμίζουμε επίσης το ρόλο του Διευθυντή του σχολείου-γενικού δερβέναγα, ο οποίος είναι σημαντικότατος στην αξιολόγηση των υφισταμένων του εκπαιδευτικών και από τον οποίο Διευθυντή εξαρτάται η επιλογή του υπεύθυνου εκπαιδευτικού ομίλου, του μέντορα και του ενδοσχολικού συντονιστή.
Θυμίζουμε ότι ο Διευθυντής της σχολικής μονάδας αξιολογεί τον εκπαιδευτικό ως προς το παιδαγωγικό κλίμα και τη διαχείριση της τάξης, καθώς και ως προς την υπηρεσιακή συνέπεια και επάρκειά του, μαζί με τον Σύμβουλο Εκπαίδευσης. Είναι δε ουσιαστικά αιώνιος, καθώς αίρεται το όριο των δύο θητειών στο ίδιο σχολείο και η κάθε θητεία του αυξάνεται από τρία σε τέσσερα έτη.
Είναι επίσης εκτός από αξιολογητής και Διευθυντής-μάνατζερ, γιατί εκτός από τη «διαχείριση του προσωπικού», μπορεί να διαθέτει το σχολικό κτίριο και τις υποδομές του δημόσιου σχολείου σε «φορείς», προκειμένου να αποκομίσει «οφέλη», δηλαδή να αποκομίσει πόρους από «τρίτους» για τη λειτουργία του.
Γιούλα Γκεσούλη
