Πανωλεθρία στους μαθητές της Α΄ Λυκείου προκάλεσε η εφαρμογή της τράπεζας θεμάτων. Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία που έρχονται από πολλές ΕΛΜΕ, μεγάλα ποσοστά μαθητών, ιδιαίτερα στις εργατικές συνοικίες των μεγάλων αστικών κέντρων και τις περιοχές της ελληνικής υπαίθρου παραπέμπονται το Σεπτέμβριο ως μετεξεταστέοι (π.χ. Γ΄ ΕΛΜΕ Δυτικής Αθήνας: Αγ. Ανάργυροι, Καματερό ποσοστό αποτυχίας 29,01%, Ιλιον 23,8%, Πετρούπολη 27,56%. Ε΄ ΕΛΜΕ Θεσσαλονίκης: εξαπλασιάστηκε σε σχέση με πέρυσι το ποσοστό των μαθητών που παραπέμπεται σε επανεξέταση το Σεπτέμβρη. ΕΛΜΕ Καρδίτσας: σε αρκετές περιπτώσεις το ποσοστό αποτυχίας ξεπέρασε το 30%, ιδιαίτερα στην Αλγεβρα, Γεωμετρία, Αρχαία, κ.λπ.).
Τα δραματικά στοιχεία, που κυοφορούν πιθανές μαθητικές κινητοποιήσεις στο άμεσο μέλλον, με απρόβλεπτες συνέπειες για το μέλλον της άγριας «μεταρρύθμισης» στο Λύκειο, που ψήφισε η συγκυβέρνηση και πλήττουν την εικόνα της κυβέρνησης, τουλάχιστον στις χιλιάδες οικογένειες που έχουν παιδιά στο σχολείο, κινητοποίησε αμέσως την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας, τα κατευθυνόμενα παπαγαλάκια του αστικού τύπου, αλλά και αρκετούς καλοθελητές, που είναι υπέρμαχοι γενικά των ταξικών φραγμών, της αντιδραστικής ιδεοληψίας της «αριστείας» στην εκπαίδευση, των εξετάσεων εισαγωγής στα πανεπιστήμια.
Ολος αυτός ο συρφετός μιλά για τροποποιήσεις, ως προς το σχετικό θέμα, του νόμου 4186/2013 (νόμος για το «νέο Λύκειο»). Τροποποιήσεις που δε θα θέτουν υπό αίρεση την καρδιά του προβλήματος, τον ίδιο δηλαδή θεσμό της τράπεζας θεμάτων, αλλά θα επανακαθορίζουν τον τρόπο υπολογισμού της βαθμολογίας. Σύμφωνα δε, με όσα δήλωσε ο υφυπουργός Παιδείας Δερμετζόπουλος, οι «βελτιώσεις» αυτές θα εφαρμοστούν πλέον το Σεπτέμβρη για τους μαθητές που κρίθηκαν μετεξεταστέοι.
Για να ματαιωθεί οποιαδήποτε προσδοκία σχετικά με τα όσα σχεδιάζει το υπουργείο Παιδείας να τροποποιήσει δέστε τις δηλώσεις του υπουργού Παιδείας Λοβέρδου:
«Δεν πρόκειται να καταργηθεί η τράπεζα θεμάτων, δεν είναι στη σκέψη κανενός μας. Δυστυχώς δεν έγινε πιλοτικό πρόγραμμα. Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, ο κ. Γκλαβάς με ενημέρωσε ότι είχαν εισηγηθεί να μην εφαρμοστεί το μέτρο φέτος, διότι δεν είχαν προλάβει να διαμορφώσουν τα θέματα και να τα δώσουν εγκαίρως, επειδή όμως η Βουλή ήταν κλειστή, δεν υπήρχε περιθώριο αλλαγής του νόμου και έτσι υποχώρησαν στην εισαγωγή. Αν έχει λάθη η εφαρμογή της τράπεζας φέτος, θα το δούμε τις επόμενες μέρες. Γιατί μέχρι στιγμής υπάρχει μια μικρή εικόνα για αποτελέσματα δεν μπορούμε να σταθούμε στα δημοσιεύματα….
Με ενημέρωσε ο κ. Γκλαβάς ότι υπήρξαν δυο κατηγορίες προβλημάτων. Η μία κατηγορία προβλημάτων ήταν η ταχύτητα με την οποία έπρεπε τα παιδιά να προετοιμαστούν γιατί 27 Μαΐου βγήκαν τα ερωτήματα, τα πήραν και έπρεπε στις 29 Μαΐου να ξεκινήσουν τις εξετάσεις τους. Αυτό, και η έκφραση δεν είναι δική μου είναι του ΙΕΠ, οδήγησε σε μία έντονη και γρήγορη «φροντιστηριοποίηση» και το δεύτερο είναι ότι απεδείχθη ενώ σε ορισμένες κατηγορίες μαθημάτων ήταν εντάξει τα θέματα, ήταν καλά, ήταν εύστοχες οι ερωτήσεις, σε ορισμένες άλλες κατηγορίες, κυρίως σε μαθήματα θετικών επιστημών, εκεί υπήρξε ένα πρόβλημα. Πόσο μεγάλο είναι θα το δούμε τις επόμενες μέρες…
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει η πολιτεία να πάρει πίσω το θεσμό της τράπεζας θεμάτων, γιατί είναι ένας θεσμός κοινωνικά πολύ ευαίσθητος. Γιατί εξισώνει προς τα πάνω τις γνώσεις των μαθητών και δεν σχετίζει τη γνώση ενός μικρού παιδιού με το αν πήγε ο δάσκαλος εγκαίρως, αν έκανε καλά τη δουλειά του και ούτω καθ’ εξής. Το πιο εύκολο θα ήταν να πούμε ότι ακυρώνουμε αυτή τη διαδικασία για να γίνουμε καλοί στα μάτια των παιδιών που δεν πήγαν καλά και στα μάτια των γονιών τους. Δεν είναι σωστό.
Εχει μπει μπροστά μια τριετής διαδικασία που καταλήγει οι επιδόσεις των παιδιών στην Α’, στη Β’ και στη Γ’ Λυκείου να έχουν επιρροή κατά 20% στην τελική τους απόδοση για την εισαγωγή τους στα Πανεπιστήμια. Αν το καταργήσουμε θα είναι μια υποχώρηση σε κάτι που επέβαλλαν οι πρακτικές δυσκολίες.
Αλλά πρέπει να δούμε τι διορθωτικά μέτρα θα πάρουμε με πρόταση που θα μας κάνει το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής για τα παιδιά αυτά, τα οποία υπέστησαν μια πολύ βιαστική πρώτη εφαρμογή του μέτρου. Εάν η συγκέντρωση των αποτελεσμάτων μας δείξει ότι δεν πρόκειται για μια αποτυχία εδώ ή εκεί, αλλά είναι μια οριζόντια αποτυχία που οφείλεται στους λόγους που σας προανέφερα, τότε είναι επιβεβλημένο να παρέμβουμε υπέρ της ορθής εφαρμογής του μέτρου που θα αγκαλιάσει και τα παιδιά που έδωσαν εξετάσεις τον Ιούνιο…».
Από τα παραπάνω είναι φανερό ότι ο Λοβέρδος προσπαθεί να μετατρέψει το πρόβλημα από πρόβλημα ουσίας σε πρόβλημα μη επίλυσης εγκαίρως κάποιων παραλείψεων διαδικαστικού τύπου, όπως ότι τα θέματα της τράπεζας θεμάτων δόθηκαν στη δημοσιότητα μόλις δυο ημέρες πριν την έναρξη των εξετάσεων, ότι κάποια ήταν εύστοχα και πολύ καλά και κάποια είχαν προβλήματα, ότι το κλείσιμο της Βουλής δεν επέτρεψε τροποποίηση του νόμου, ώστε να προβλεφθεί πιλοτική εφαρμογή κ.λπ.
Καταρχάς να σημειώσουμε ότι ακόμη και αυτή η φτηνιάρικη προσέγγιση του υπουργού Παιδείας είναι ψευδέστατη. Γιατί υπήρξαν όλη τη σχολική χρονιά άπειρες παρεμβάσεις των εκπαιδευτικών που προειδοποιούσαν το υπουργείο Παιδείας για την επικείμενη σφαγή των μαθητών, αλλά και δημόσιες επιστολές γονέων που έκαναν έκκληση στον πρώην υπουργό Παιδείας Αρβανιτόπουλο να κάνει πίσω και του ζητούσαν, κάτω από μια ρεφορμιστική αντίληψη, να προχωρήσει έστω στην πιλοτική εφαρμογή της τράπεζας θεμάτων ή την ακύρωση της εφαρμογής της τουλάχιστον για φέτος και αυτός κώφευε.
Το υπουργείο Παιδείας συνειδητά επέμενε στην εφαρμογή της τράπεζας θεμάτων γιατί ήθελε χωρίς περικοκλάδες να πετσοκόψει τα όνειρα των παιδιών της εργαζόμενης κοινωνίας για σπουδές στο Λύκειο και κατ’ επέκταση και στο Πανεπιστήμιο. Αλλωστε γι’ αυτό και ο συντεταγμένος λόχος των κομμάτων της συγκυβέρνησης θέσπισε το νέο αυτό σκληρό ταξικό φραγμό. Για να δει επιτέλους να πραγματώνεται ο διακαής πόθος του αστισμού να τσακιστεί η τάση της εργαζόμενης κοινωνίας για πανεπιστημιακές σπουδές, τάση που ο αστισμός την απέδιδε στις στρεβλώσεις του εκπαιδευτικού συστήματος, ενώ είναι απόρροια του χαρακτήρα του ελληνικού καπιταλισμού ως μέσου επιπέδου ανάπτυξης (ενώ έχει ξεπατωθεί ήδη κάθε μορφής βιομηχανική και αγροτική παραγωγή).
Τα αποτελέσματα των τελευταίων εκλογών ήταν αυτά που υποχρέωσαν τη συγκυβέρνηση και κατ’ επέκταση και το υπουργείο Παιδείας, σε διορθωτικές τζιριντζάτζουλες. Και οι τροποποιήσεις που θα γίνουν απλά θα «στρογγυλεύουν» τις αιχμηρές γωνίες των προδιαγεγραμμένων αποκαρδιωτικών αποτελεσμάτων των εξετάσεων.
Ο Λοβέρδος ξεκαθάρισε ότι η τριετής διαδικασία (σε όλες τις τάξεις του Λυκείου), «που καταλήγει οι επιδόσεις των παιδιών στην Α’, στη Β’ και στη Γ’ Λυκείου να έχουν επιρροή κατά 20% στην τελική τους απόδοση για την εισαγωγή τους στα Πανεπιστήμια» είναι αδιαπραγμάτευτη. Γι’ αυτό και απαιτείται η τράπεζα θεμάτων. Γιατί το νέο πολύπλοκο εξεταστικό σύστημα αυξημένης έντασης δυσκολίας απαιτεί και έναν νομιμοποιητικό παράγοντα, έναν παράγοντα «αντικειμενικής» δήθεν μέτρησης της επίδοσης των μαθητών.
Ο υπουργός Παιδείας με περισσό θράσος, με πλήρη απώλεια της αίσθησης του μέτρου χαρακτήρισε την τράπεζα θεμάτων «θεσμό κοινωνικά πολύ ευαίσθητο». Γιατί, λέει «εξισώνει προς τα πάνω τις γνώσεις των μαθητών και δεν σχετίζει τη γνώση ενός μικρού παιδιού με το αν πήγε ο δάσκαλος εγκαίρως, αν έκανε καλά τη δουλειά του και ούτω καθ’ εξής».
Εδώ η λογική σηκώνει τα χέρια ψηλά. Δεν μπορούμε καν να την παρακολουθήσουμε, αφού ισχυρίζεται ότι η γνώση που αποκτά το μικρό παιδί είναι λίγο πολύ θεόπεμπτη και δεν εξαρτάται (και) από το δάσκαλο και το σχολείο. Επειτα, ο Λοβέρδος θεωρεί ότι έχει να κάνει με χαχόλους, διαγράφοντας τη φοβερή πραγματικότητα:
Πρώτον, η τράπεζα θεμάτων περιλαμβάνει μόνο για ορντέβρ 300 θέματα ανά μάθημα, τα οποία θα αυξηθούν κατά πολύ με την προσθήκη νέων, ενώ τα μαθήματα, εκτός από αυτά της επιλογής, εξετάζονται όλα γραπτώς με θέματα που μπαίνουν σε ποσοστό 50% από την τράπεζα θεμάτων και σε ποσοστό 50% από τον διδάσκοντα. Συνεπώς, είναι αδύνατον, ακόμη κι αν τα θέματα της τράπεζας γνωστοποιηθούν πολύ νωρίτερα, να προσεγγιστούν έστω από τους μαθητές χωρίς τη φροντιστηριακή «υποστήριξη» των εμπόρων της γνώσης. Δεύτερον, η πολιτική της αδιοριστίας δημιουργεί χιλιάδες κενά στα σχολεία και μαθήματα, ακόμη και αυτά που εξετάζονται πανελλαδικά για την εισαγωγή στα ΑΕΙ-ΤΕΙ δε διδάσκονται, με υπαιτιότητα του υπουργείου Παιδείας και της μνημονιακής πολιτικής των σκληρών περικοπών. Τρίτον, η τράπεζα θεμάτων αναφέρεται στην εξεταστέα ύλη που έχει μεγάλο όγκο και όχι σε αυτή που καθίσταται δυνατόν, λόγω των συνθηκών, να διδαχθεί. Τέταρτον, είναι αδύνατο, όσο καλές προθέσεις και να έχει ο δάσκαλος, λόγω των ίδιων των αναλυτικών προγραμμάτων, των σχολικών εγχειριδίων και της ποσότητας της ύλης, ο μεν εκπαιδευτικός να ανταποκριθεί, ο δε μαθητής να αφομοιώσει την ύλη. Πέμπτον, συνεχίζονται ανελέητα οι συγχωνεύσεις-καταργήσεις τμημάτων και σχολείων, που δυσχεραίνουν την εκπαιδευτική διαδικασία, ενώ κόπηκαν ακόμη και τα κονδύλια μεταφοράς των μαθητών στο σχολείο. Εκτον, δεν έχουν τελειωμό οι επιθέσεις ενάντια στους εργαζόμενους, που τους έχουν φέρει σε απόγνωση και δεν έχουν δυνατότητες, κουράγιο και μυαλό να στηρίξουν τη μορφωτική προσπάθεια των παιδιών τους. Τέλος, η ταξική διαίρεση της κοινωνίας, που καθορίζει και τις οικονομικές δυνατότητες και το μορφωτικό επίπεδο των νοικοκυριών, βαραίνει καθοριστικά πάνω στις πλάτες των μαθητών και οι «ίσες ευκαιρίες στη μόρφωση» είναι μια μεγάλη απάτη.
Σίγουρα, λοιπόν, η τράπεζα θεμάτων είναι «κοινωνικά ευαίσθητος θεσμός», αλλά από την ανάποδη: έχει στόχο να δημιουργήσει χιλιάδες θύματα, να στείλει τα παιδιά της εργατικής τάξης από πολύ νωρίς στα σκλαβοπάζαρα της επισφαλούς εργασίας είτε στην ανεργία, πριν ακόμη καλά-καλά ανοίξει το μυαλό τους και διαμορφωθεί η προσωπικότητά τους, ώστε να είναι εύκολη ύλη για την καπιταλιστική κρεατομηχανή. Ο θεσμός της «μαθητείας» είναι μια καλή μπίζνα σε αυτή την κατεύθυνση. Εξ ου και τράπεζα θεμάτων και νέος αυστηρότερος υπολογισμός της βαθμολογίας προαγωγής και απόλυσης όμοιος με αυτόν των ΓΕΛ, έχει μπει και στα ΕΠΑΛ.
Ο υπουργός Παιδείας σήμερα θεωρεί ότι έχει το περιθώριο ελιγμών. Ποντάρει στο γεγονός ότι ακόμη δεν έχει ξεσηκωθεί να τον πάρει με τις πέτρες η μαθητική νεολαία.
«Κυριακή κοντή γιορτή», λέει μια λαϊκή παροιμία. Η αγριότητα του «νέου Λυκείου» είναι τέτοια, που σύντομα, ελπίζουμε, οι ελπίδες Λοβέρδου να διαψευστούν, όταν οι μαθητές υποστούν με δεινό τρόπο τις συνέπειές του.
Καμιά, όμως, «βελτιωτική» πρόταση δεν πρέπει να γραφεί στη σημαία του αγώνα τους, που απλά θα διαφοροποιεί τον τρόπο καρατόμησής τους. Η μαθητική νεολαία της εργαζόμενης κοινωνίας πρέπει να ξαναγράψει στις παντιέρες της τα ξεχασμένα συνθήματα της ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ στο πανεπιστήμιο, της ΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΟΥΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ.
