Με ανώδυνα μέτρα που αφήνουν ακάλυπτο το μεγάλο κενό που δημιουργούν τα τεράστια προβλήματα του δημόσιου σχολείου (όπως π.χ. η απουσία μόνιμων διορισμών, τα χιλιάδες κενά εκ των οποίων 4.000 περίπου θα μείνουν ακάλυπτα ως το τέλος της σχολικής χρονιάς, τα πολυπληθή τμήματα μαθητών στα μεγάλα αστικά κέντρα, η αδυναμία αντιμετώπισης λειτουργικών εξόδων, οι πολλαπλές ταχύτητες εργασιακών σχέσεων εκπαιδευτικών, το περιεχόμενο και οι στόχοι των αναλυτικών προγραμμάτων, οι αξιολογικές κρίσεις, κ.λπ.) επιχειρεί η κυβέρνηση να κερδίσει κάποιους πόντους.
Οι ρυθμίσεις αυτές, που είναι κατά κάποιο τρόπο το «παράλληλο πρόγραμμα» της συγκυβέρνησης για την εκπαίδευση, αποτελούν μέρος του νομοσχέδιου «Μέτρα για την επιτάχυνση του κυβερνητικού έργου και άλλες διατάξεις» (άρθρα 40 έως και 50) που έχει κατατεθεί στη Βουλή.
Χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι οι εξής:
♦ Υπό τον εύηχο τίτλο-ομπρέλα «Αντισταθμιστική Εκπαίδευση» νοούνται η ενισχυτική διδασκαλία στο γυμνάσιο, η πρόσθετη διδακτική στήριξη στο λύκειο, η εκπαίδευση που παρέχεται στα Ειδικά Καταστήματα Κράτησης Νέων, η κατ' ιδίαν διδασκαλία σε κρατούμενους, η διδασκαλία στα τμήματα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που λειτουργούν στο πλαίσιο συγκεκριμένων Οργανισμών Θεραπείας του ν. 4139/2013.
Για να λειτουργήσουν, όμως, αυτά τα Σχολικά Κέντρα Αντισταθμιστικής Εκπαίδευσης απαιτείται Απόφαση του υπουργού Παιδείας, η οποία θα καθορίζει και όλες τις λεπτομέρειες εφαρμογής του μέτρου (έναρξη και λήξη, διδασκόμενα μαθήματα, αριθμός μαθητών, κ.λπ.). Η πρόνοια αυτή δίνει τη δυνατότητα στον υπουργό Παιδείας να «παίξει» δημαγωγικά με την επαναφορά της ενισχυτικής διδασκαλίας, της πρόσθετης διδακτικής στήριξης, κ.ά., ενώ στην ουσία το χρονικό διάστημα που απομένει ως το τέλος του διδακτικού χρόνου για να λειτουργήσει αυτό το μέτρο, είναι πολύ περιορισμένο, καθόσον μετά το Πάσχα αρχίζουν οι εξετάσεις και ήδη βρισκόμαστε στα Χριστούγεννα και ο νόμος δεν έχει ακόμη ψηφιστεί, ενώ ακολουθεί η ΥΑ. Ετσι, αν εφαρμοστεί φέτος αυτή η ρύθμιση, αυτό θα αφορά δυο με τρεις μήνες το πολύ, όταν τα μαθησιακά προβλήματα των μαθητών που ανήκουν σε χαμηλά κοινωνικοοικονομικά στρώματα (που αντιμετωπίζουν στην κρίση πρόβλημα επιβίωσης και δε μπορούν να στείλουν τα παιδιά τους στα φροντιστήρια) και ομάδες κοινωνικά περιθωριοποιημένες είναι πολύ μεγάλα.
Οι συριζαίοι, που στο παρελθόν ξιφουλκούσαν κατά των ελαστικών εργασιακών σχέσεων, τώρα έχουν γίνει υπέρμαχοι αυτών, επικαλούμενοι πάντα τις «δημοσιονομικές ανάγκες» που έχουν επιβάλει τα Μνημόνια. Για να λειτουργήσει, λοιπόν, η Αντισταθμιστική Εκπαίδευση προσλαμβάνονται προσωρινοί αναπληρωτές και ωρομίσθιοι εκπαιδευτικοί με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου ή και μόνιμοι εκπαιδευτικοί και αναπληρωτές πλήρους ωραρίου εάν δεν συμπληρώνουν το υποχρεωτικό τους ωράριο (άρθρο 40).
♦ Ο ν. 2811/2000 (Α΄ 62), με τον οποίο κυρώθηκε και απέκτησε ισχύ νόμου η από 4/12/1999 Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου με τον τίτλο «Ομαλή λειτουργία δημοσίων σχολείων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης» καταργείται. Η ΠΝΠ όριζε πως τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών «όποιος καθ' οιονδήποτε τρόπο παρεμποδίζει, διαταράσσει ή διακόπτει την ομαλή λειτουργία των δημοσίων σχολείων… Η ποινική δίωξη των υπαιτίων ασκείται αυτεπαγγέλτως» και βγήκε για να καταστείλει τις μαθητικές καταλήψεις και τον αγώνα των μαθητών.
Με τη ρύθμιση αυτή, οι συριζαίοι επιδιώκουν να αποκτήσουν το φωτοστέφανο του μέγα δημοκράτη. Ασφαλώς και η ΠΝΠ είναι μια ακραία νομοθετική κατασταλτική ενέργεια. Ομως, η κατάργησή της δε σημαίνει και το τέλος των διώξεων κατά των μαθητικών αγώνων.
Αυτό το ομολογούν άλλωστε και οι ίδιοι στην αιτιολογική έκθεση του νομοσχέδιου, όπου σημειώνουν ότι «η τέλεση αξιοποίνων πράξεων στο χώρο του σχολείου τιμωρείται από τις διατάξεις του ποινικού κώδικα που αφορούν τους μαθητές όσο και τους γονείς ανήλικων μαθητών, οι οποίοι παραλείπουν να τους εμποδίσουν από την τέλεση των αξιοποίνων πράξεων. Τέλος η αναπλήρωση των χαμένων διδακτικών ωρών, σε περίπτωση μαθητικών καταλήψεων καλύπτεται ήδη από τη ρύθμιση του ν. 4326/2015 ώστε να μην διασαλεύεται η ομαλή πορεία του εκπαιδευτικού έργου» (σ.σ. η ρύθμιση του ν. 4326/2015 αναφέρεται στην αναπλήρωση των «χαμένων διδακτικών ωρών» με περικοπή περιπάτων και σχολικών εκδρομών, με παράλληλη πραγματοποίηση εορτών και μαθημάτων, κ.ά.).
Επομένως, μετά και τα αναφερόμενα στην αιτιολογική έκθεση, γίνεται καθαρό ότι είναι άκρως υποκριτικά τα μεγάλα λόγια του υπουργού Παιδείας κατά των διώξεων μαθητών, όταν οι εισαγγελείς αρπάζουν τον βούρδουλα του νόμου για να κατατρομοκρατήσουν τη νεολαία (άρθρο 41).
♦ Παρατείνεται η θητεία των μελών των Επιστημονικών Εποπτικών Συμβουλίων (ΕΠ.Ε.Σ.) των Πρότυπων και των Πειραματικών Σχολείων έως τις 28/2/2016.
Η ρύθμιση αυτή έρχεται να συμπληρώσει το νόμο της προηγούμενης συριζαίικης πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Παιδείας, που διαχώρισε τα Πειραματικά από τα Πρότυπα σχολεία. Θυμίζουμε ότι ο Μπαλτάς, αφού στην αρχή (σωστά) επεσήμανε την ουσία της κακόφημης «αριστείας» (θεσμός που υπονομεύει το δημόσιο σχολείο, καθώς διαχωρίζει και κατηγοριοποιεί μαθητές, εκπαιδευτικούς και σχολικές μονάδες), μετά τον θόρυβο που ξεσήκωσε ο εσμός του νεοφιλελευθερισμού όλων των τάσεων, ανέκρουσε πρύμναν και διατήρησε εννέα τον αριθμό Πρότυπα σχολεία, για ιστορικούς λόγους, όπως δικαιολογήθηκε.
Για πολλοστή φορά, οι συριζαίοι, ακόμη και τα μέτρα που δεν έχουν δημοσιονομικό κόστος, τα εφαρμόζουν μεσοβέζικα και με πασαλείμματα, προκειμένου να μην τα σπάσουν με τον αστισμό (άρθρο 43).
♦ Αντιμετωπίζεται το ζήτημα της λειτουργίας των Εφορευτικών Συμβουλίων της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδας και των Δημοσίων Βιβλιοθηκών σε περίπτωση λήξης της θητείας των μελών τους. Επίσης λαμβάνεται πρόνοια για την περιουσία του καταργηθέντος Οργανισμού Παιδικών και Εφηβικών Βιβλιοθηκών (Ο.Π.Ε.Β.), όπως π.χ. απογραφή περιουσίας, τραπεζικοί λογαριασμοί, κ.λπ. (άρθρο 44).
♦ Οι εκπαιδευτικοί των ΕΠΑΛ, που τέθηκαν σε διαθεσιμότητα εν μια νυκτί με την κατάργηση των τομέων-ειδικοτήτων τους από τον Αρβανιτόπουλο, χωρίς να εκδοθεί σχετική διαπιστωτική πράξη απόλυσης, εφόσον τους καταβλήθηκε το 75% του μισθού τους κατά την περίοδο από 22/3/2014 μέχρι τη δημοσίευση του ν. 4325/2015, δεν υποχρεούνται σε επιστροφή εισπραχθέντων ποσών.
Οι συριζαίοι που έπαιξαν προεκλογικά δεόντως με τη δίκαιη και αυτονόητη επαναπρόσληψη των εκπαιδευτικών που τέθηκαν σε διαθεσιμότητα, συλλέγοντας ψήφους διαμαρτυρίας και αγανάκτησης, δεν ήταν τώρα δυνατόν να τιμωρήσουν, στην ουσία, αυτούς τους ανθρώπους παίρνοντας πίσω ένα κομμάτι του πενιχρού μισθού τους που τους είχε καταβληθεί -και δικαίως- εφόσον δεν τελούσαν υπό απόλυση αλλά υπό διαθεσιμότητα (άρθρο 45).
♦ Δίνεται η δυνατότητα σύναψης σχέσης εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου, έργου ή οποιασδήποτε άλλης μορφής, σε προγράμματα ή έργα που χρηματοδοτούνται από «ίδιους πόρους» των φορέων.
Πρόκειται για τους εργαζόμενους με σχέση εργασίας ΙΔΟΧ, που εργάζονται σε προγράμματα των ΑΕΙ, της Ακαδημίας Αθηνών, του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), της Αρχής Διασφάλισης της Ποιότητας (ΑΔΙΠ), του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ), κ.λπ., οι οποίοι αμείβονται από τους πόρους του ίδιου του ιδρύματος χωρίς να επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό ή να έχει σχέση η αμοιβή τους με κρατική επιχορήγηση. Το πόσους θα πάρει κάθε ίδρυμα έχει σχέση κάθε φορά με τις αντοχές της «τσέπης» του, που την εποχή της κρίσης έχουν υποστεί σημαντικότατες απώλειες (άρθρο 46).
♦ Με ανάλογες ρυθμίσεις δίνεται η δυνατότητα στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (Ε.Α.Π.) να οργανώσει τη λειτουργία του στην κατεύθυνση της «απώτερης αυτονόμησής του». Θέματα που αφορούν την ανάπτυξή του, τον τρόπο και τη διαδικασία του καθορισμού εισακτέων, την οργάνωση και λειτουργία του, ρυθμίζονται αποκλειστικά με αποφάσεις των αρμοδίων οργάνων του Ε.Α.Π. χωρίς την έγκριση του εποπτεύοντος υπουργείου Παιδείας.
Μεταξύ άλλων παρέχεται η δυνατότητα στο Ε.Α.Π. να οργανώνει και προγράμματα δια βίου μάθησης και προγράμματα με μεθόδους εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, αυτοτελώς ή σε συνεργασία με άλλα Α.Ε.Ι. της ημεδαπής ή της αλλοδαπής. Κάθε θέμα, που αφορά την οργάνωση, τη λειτουργία, τη διοίκηση των προγραμμάτων αυτών, τον ορισμό των διδάκτρων, το ύψος και τον τρόπο καταβολής τους, ρυθμίζεται με σχετική απόφαση των αρμοδίων οργάνων.
Με απόφαση της Συγκλήτου και μέχρι να συγκροτηθεί αυτή με απόφαση της Διοικούσας Επιτροπής, μπορεί να καταργείται ή να τροποποιείται εν όλω ή εν μέρει η διαδικασία της κλήρωσης (επιλογή εισακτέων προπτυχιακών ή μεταπτυχιακών φοιτητών).
Επίσης, το Ε.Α.Π. έχει τη δυνατότητα πρόσληψης μελών Συνεργαζόμενου Εκπαιδευτικού Προσωπικού (ΣΕΠ) και με συμβάσεις εργασίας ΙΔΟΧ για την κάλυψη συγκεκριμένων εκπαιδευτικών αναγκών. Ενώ αυξάνεται, από 1 σε 3 έτη, ο χρόνος απόσπασης υπαλλήλων του Δημοσίου και του ευρύτερου δημοσίου τομέα στο Ε.Α.Π. και παρέχεται η δυνατότητα μετάταξή τους στο ίδρυμα.
Η αποζημίωση, τα οδοιπορικά έξοδα και η εκτός έδρας αποζημίωση των μελών και οι δαπάνες λειτουργίας της Διοικούσας Επιτροπής καλύπτονται από «ίδιους πόρους» και δεν βαρύνουν τον προϋπολογισμό του υπουργείου Παιδείας.
Με τις παραπάνω ρυθμίσεις η συριζαίικη ηγεσία του υπουργείου Παιδείας επανακαθορίζει την οργάνωση και λειτουργία του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου, ενός ιδρύματος που λειτουργεί με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια όχι μόνο εν κρυπτώ αλλά φανερά, αφού η φοίτηση σε αυτό προϋποθέτει τσουχτερά δίδακτρα. Τα έσοδά του το ίδρυμα τα ενισχύει τώρα με την οργάνωση προγραμμάτων «διά βίου μάθησης» και «εξ αποστάσεως εκπαίδευσης», πουλώντας ελπίδες επαγγελματικής αποκατάστασης ή εδραίωσης στην εργασία σε εργαζόμενους (άρθρο 47).
♦ Εκκρεμείς διαδικασίες διορισμών, κατά τη δημοσίευση του ν. 4009/2011 (νόμος Διαμαντοπούλου), μελών Ε.Ε.ΔΙ.Π. κλάδου I και II και Ε.Τ.Ε.Π. των Πανεπιστημίων και Ε.Τ.Π. των Τ.Ε.Ι. συνεχίζονται βάσει των διατάξεων που ίσχυαν κατά το χρόνο έκδοσης των σχετικών προκηρύξεων, με μετατροπή των θέσεων σε αντιστοιχία με τα προβλεπόμενα στην παράγραφο 3 του άρθρου 68 του ν. 4235/2014 (άρθρο 48).
♦ Δίνεται η δυνατότητα στα Πανεπιστήμια (με απόφαση της Συγκλήτου) να μεταφέρουν στις Εταιρίες Διαχείρισης και Αξιοποίησης Περιουσίας του ιδρύματος (νομικά πρόσωπα ειδικού σκοπού με πλήρη έλεγχο από τη Σύγκλητο) συγκεκριμένους και κοστολογημένους πόρους του τακτικού προϋπολογισμού για υπηρεσίες καθαριότητας, φύλαξης, συντήρησης, καθώς και παροχής υπηρεσιών. Οι Εταιρίες Διαχείρισης και Αξιοποίησης Περιουσίας θα χρησιμοποιούν τους πόρους αυτούς αποκλειστικά για τη σύναψη συμβάσεων ορισμένου χρόνου με το προσωπικό που θα προσφέρει αυτές τις υπηρεσίες.
Στην αιτιολογική έκθεση του νομοσχέδιου, οι συριζαίοι ισχυρίζονται -και σωστά- ότι η έως τώρα ακολουθούμενη πολιτική, να δίνονται δηλαδή η καθαριότητα, η φύλαξη, κ.λπ. των ιδρυμάτων σε ιδιωτικές εταιρίες και εργολάβους, απέβαινε στην ουσία σε βάρος του προϋπολογισμού των ιδρυμάτων, καθώς κόστιζε ακριβά. Την ίδια στιγμή, οι εργαζόμενοι στους εργολάβους υφίσταντο την πιο άγρια εκμετάλλευση (ειδικά οι αλλοδαποί που ήταν και πιο ευάλωτοι).
Αντί, όμως, να αντικαταστήσουν αυτό το άκρως αντεργατικό και επιβαρυντικό για τον προϋπολογισμό του ιδρύματος μέτρο, με την πρόσληψη μόνιμου προσωπικού, οι συριζαίοι, δέσμιοι των Μνημονίων, επιλέγουν και πάλι μια σχέση εργασίας φθηνή και ελαστική, από τη στιγμή που οι υπηρεσίες αυτές (καθαριότητα, φύλαξη, κ.λπ.) εκφράζουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες (άρθρο 50).
