Στις αρχές του 2014 ανακοινώθηκε με πολλά ταρατατζούμ η ίδρυση τριών επώνυμων εδρών από τη ΔΕΗ στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Ετσι πήρε σάρκα και οστά μια ακόμη μαύρη πτυχή του νόμου Διαμαντοπούλου (ν. 4009/2011), που αποτελεί παραπέρα βήμα στην ιδιωτικοποίηση του δημόσιου πανεπιστήμιου και στην άλωσή του από τα επιχειρηματικά συμφέροντα. Στην εκδήλωση έδωσε το παρόν το γνωστό πολιτικό πτώμα, η misses Anna Diaman-dopoulos, καθότι και «νονά» του εν λόγω αντιεκπαιδευτικού νόμου, για να υπενθυμίσει στους αγνώμονες άλλοτε πολιτικούς συναδέλφους της ότι "και όμως, σε πείσμα κάποιων που δε θέλουν, ο νόμος για τα πανεπιστήμια εφαρμόζεται".
Θυμίζουμε ότι σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 47 του ν. 4009/2011 «Για την ίδρυση της έδρας απαιτείται η δωρεά στο ίδρυμα από οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, ημεδαπό ή αλλοδαπό, κεφαλαίου για την κάλυψη των δαπανών της διδακτικής και γενικότερης επιστημονικής δραστηριότητας της έδρας. Αν ο δωρητής δεν προσδιορίσει τη γνωστική περιοχή, ο προσδιορισμός γίνεται από τη Σύγκλητο του ιδρύματος. Η επιλογή διδάσκοντος στην επώνυμη έδρα και ο ορισμός του χρόνου της θητείας του γίνεται από το ίδρυμα». Δηλαδή, ο «δωρητής» που θα βάλει και το κεφάλαιο έχει δικαίωμα, να καθορίσει και τη «γνωστική περιοχή», το περιεχόμενο των σπουδών που θα παρέχει η εν λόγω έδρα.
Η ίδρυση από επιχειρήσεις ή ιδιώτες «επώνυμων εδρών» στα πανεπιστήμια είναι αγαπημένη πρακτική των ξένων Ιδρυμάτων, που εδώ και χρόνια ενθαρρύνουν μετ’ επιτάσεως ανάλογες πρακτικές στην κατεύθυνση υλοποίησης του «επιχειρηματικού πανεπιστήμιου».
Χρησιμοποιώντας τις υποδομές, το εκπαιδευτικό και ερευνητικό προσωπικό των δημόσιων πανεπιστημίων, στο οποίο μπορούν να προσθέτουν και δικούς τους τεχνοκράτες και εμπειρογνώμονες, οι καπιταλιστικές επιχειρήσεις εξασφαλίζουν μ’ έναν φθηνό τρόπο (εκτός της υπάρχουσας υποδομής σε υλικά μέσα και ανθρώπους, τα πανεπιστημιακά αυτά προγράμματα συγχρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό καθότι πραγματοποιούνται στο δημόσιο πανεπιστήμιο) τα μέσα για την έρευνα, σύμφωνα με τα δικά τους ιδιαίτερα συμφέροντα για την ανάπτυξη της κερδοφορίας τους, αλλά και το μελλοντικό στελεχικό τους δυναμικό από τους φοιτητές.
Σύμφωνα με την προγραμματική συμφωνία της ΔΕΗ με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, οι τρεις «επώνυμες έδρες» αναφέρονται στα γνωστικά αντικείμενα:
– «Κατεργασίες Μορφοποίησης Υλικών για εφαρμογές σε συστήματα Παραγωγής Ενέργειας».
– «Διαχείριση Καινοτομίας – Επιχειρηματικότητα. Διασυνοριακές Συνεργασίες».
– «Ανανεώσιμες πηγές Ενέργειας στη Διαχείριση Ενεργειακών πόρων».
Το Δελτίο Τύπου που εξέδωσε το ίδιο το Πανεπιστήμιο τονίζει ότι η συνεργασία με την Ανώνυμη Εταιρία ΔΕΗ, (την πρακτική της οποίας αισθανόμαστε πλέον όλοι στην τσέπη μας), εστιάζει μεταξύ άλλων στους παρακάτω στόχους:
«1. Σε τομείς όπου υπάρχει εκπαιδευτικό, επιστημονικό και ερευνητικό ενδιαφέρον με γνώμονα την αριστεία, που εμπίπτουν στους επιχειρησιακούς στόχους της ΔΕΗ και συνδέονται με τη βιώσιμη ανάπτυξη της περιφερειακής οικονομίας της Δυτικής Μακεδονίας
2. Στην Ανάπτυξη ή/και οργάνωση Προπτυχιακών και Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών, που συνδέονται με τα επιχειρησιακά ενδιαφέροντα, τους στρατηγικούς στόχους και την πολιτική Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης της Επιχείρησης.
3. Στην Ανάπτυξη και διοργάνωση Θερινών Εκπαιδευτικών Σεμιναρίων, με στόχο, μεταξύ άλλων, την κάλυψη αναγκών εκπαίδευσης, εξειδίκευσης κλπ του προσωπικού της Επιχείρησης.
4. Στην Ανάπτυξη ή/και οργάνωση προγραμμάτων εξ αποστάσεως και δια βίου μάθησης.
5. Στην Αξιοποίηση του θεσμού του Επισκέπτη Καθηγητή για τη διοργάνωση διαλέξεων, τη διδασκαλία μαθημάτων, κλπ. ….
8. Συνεργασία των καθ’ ύλη αρμοδίων Γραφείων, με στόχο:
i. Τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, σε τοπικό-περιφερειακό, εθνικό ή διεθνές επίπεδο, σε θέματα κοινωνικής καινοτομίας, αποτελεσματικής Διαχείρισης Ανθρωπίνων Πόρων (HRM) και τεχνολογικής αναβάθμισης….
v. Τον επαγγελματικό προσανατολισμό ή/και την επαγγελματική αποκατάσταση των αποφοίτων…
Κωδικοποιώντας τα παραπάνω σημειώνουμε χαρακτηριστικά τα εξής: Στις εν λόγω έδρες θα πραγματοποιούνται προγράμματα σπουδών «που θα εμπίπτουν στους επιχειρησιακούς στόχους της ΔΕΗ» και θα συνδέονται με τους «στρατηγικούς» επιχειρησιακούς στόχους της Εταιρίας, που θα έχουν, βεβαίως, ως τελικό σκοπό την ανάπτυξη των καπιταλιστικών της κερδών. Τα προγράμματα αυτά θα αφορούν προπτυχιακές αλλά και μεταπτυχιακές σπουδές, ώστε να παίρνουν την ανάλογη ειδίκευση, για την ανάπτυξη της «ανταγωνιστικότητας» της επιχείρησης, οι φοιτητές, που μπορεί μελλοντικά κάποιοι εξ αυτών να αποτελέσουν το στελεχικό της δυναμικό. Εκτός αυτών, θα υπάρχουν και ταχύρυθμα θερινά προγράμματα στα οποία θα εξειδικεύεται παραπέρα, σύμφωνα με τις ανάγκες της ΔΕΗ ΑΕ, το προσωπικό της. Αλλά και προγράμματα «διά βίου μάθησης» και «εξ αποστάσεως εκπαίδευσης», που θα επιφέρουν παραπέρα κέρδη μέσω των διδάκτρων. Παρέχεται το δικαίωμα στην Εταιρία να πλαισιώσει τα προγράμματα σπουδών με δικούς της διδάσκοντες, με τη μορφή του «επισκέπτη καθηγητή», ώστε να μην υπάρχει η παραμικρή παρέκκλιση από την επίτευξη «των στόχων» και να διασφαλίζεται η εμπέδωσή τους από τους φοιτητές.
Γενικεύοντας την «πείρα» της ΔΕΗ, όσον αφορά την εισβολή στα δημόσια πανεπιστημιακά ιδρύματα, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ ΑΕ Αρθούρος Ζερβός, στην πανηγυρική εκδήλωση παρουσίασης της προγραμματικής συμφωνίας, κάλεσε τις επιχειρήσεις να αδράξουν την ευκαιρία, λέγοντας χαρακτηριστικά:
«Αυτή η πρωτότυπη για τα ελληνικά δεδομένα συνεργασία αποτελεί και ένα ‘’μήνυμα’’ με πολλούς αποδέκτες ότι οι επιχειρήσεις της χώρας είναι αποφασισμένες να συμβάλλουν στον εκσυγχρονισμό τους και να στηρίξουν ενεργά τη Βιώσιμη Ανάπτυξη.
Η Ελλάδα – που πρόσφατα ανέλαβε την Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ενωσης – έχει τη δυναμική να προχωρήσει σε σημαντικές αλλαγές με τη συνεργασία κρατικών Πανεπιστημίων και επιχειρήσεων, δίνοντας νέα ώθηση στην Τεχνολογική Ερευνα και Παιδεία, που αποτελούν δομικά στοιχεία για την προώθηση μεγάλων οικονομικών αλλαγών και αναδιαρθρώσεων.
Παράλληλα, περνάμε το ‘’μήνυμα’’ ότι οι Περιφέρειες της χώρας μπορούν να αξιοποιήσουν ένα πολύ σημαντικό ‘’εργαλείο’’ για την αυτοδύναμη Περιφερειακή Ανάπτυξη μέσα από τη στενή συνεργασία Περιφερειακών Πανεπιστημίων με τοπικές ή εθνικής εμβέλειας επιχειρήσεις».
