Οπως σημειώναμε σε παλιότερο φύλλο της Κόντρας (αρ. φύλ.962), ο «κόφτης» με κάθε μέσο στην εκπαίδευση επιβλήθηκε όσον αφορά στην Ειδική Αγωγή με την τροπολογία που κατέθεσε το υπουργείο Παιδείας στις 11 Φλεβάρη 2016 στο σχέδιο νόμου «Μέτρα για την επιτάχυνση του κυβερνητικού έργου και άλλες διατάξεις». Με την τροπολογία αυτή, ουσιαστικά καταργήθηκαν τα Τμήματα Ενταξης (ΤΕ), με τη διάχυση των μαθητών τους στις συμβατικές τάξεις.
Η τακτική αυτή καλύφθηκε με εύηχες φράσεις όπως «συνεκπαίδευση», «προώθηση της ένταξης και των ίσων ευκαιριών στην εκπαίδευση», «ανάπτυξη γνωστικών, μαθησιακών, συναισθηματικών και κοινωνικών δεξιοτήτων των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή και αναπηρία». Η συνέχεια ήρθε με έγγραφο της Διεύθυνσης Ειδικής Αγωγής του υπουργείου Παιδείας (Α.Π. 50351 /Δ3/24 -03 – 2016) με θέμα «Οδηγίες σχετικά με τις ιδρύσεις Σχολικών Μονάδων Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Π.Ε και Τμημάτων Ενταξης Π.Ε & Δ.Ε σχολικού έτους 2016-17», που έδινε εντολή για συγχωνεύσεις ΤΕ σε σχολικές μονάδες που είχαν συγχωνευθεί. Ακολούθησε τροπολογία σε νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών, που ενσωμάτωνε ευρωπαϊκή οδηγία. Με βάση αυτή, εκπαιδευτικοί της γενικής εκπαίδευσης μετακινούνται στην Ειδική Αγωγή για «συμπλήρωση ωραρίου», ανάγκη που προέκυψε με καθαρά τεχνητό τρόπο, ώστε να μειωθούν οι προσλήψεις προσωπικού.
Τώρα, με το νόμο 4547/Ιούνιος 2018 («Αναδιοργάνωση των δομών υποστήριξης της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και άλλες διατάξεις»), η πολύπαθη Ειδική Αγωγή δέχθηκε νέο πλήγμα. Στα σχολεία ήδη έχει σταλεί σχετική εγκύκλιος (220703/Δ3), καλώντας τους συλλόγους διδασκόντων να συγκροτήσουν τις Ομάδες Εκπαιδευτικής Υποστήριξης, που προβλέπονται στο άρθρο 11 του ν. 4547.
Τι προβλέπει ο ν. 4547/2018
♦ Σύμφωνα με το άρθρο 10, παράγραφος 2 και 3 του ν. 4547 «σε κάθε σχολική μονάδα συνιστάται Επιτροπή Διεπιστημονικής Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης και Υποστήριξης (Ε.Δ.Ε.Α.Υ.)», που είναι «το αρμόδιο όργανο για την εκπαιδευτική αξιολόγηση και υποστήριξη των μαθητών και της σχολικής κοινότητας».
Κάθε Ε.Δ.Ε.Α.Υ. αποτελείται από το διευθυντή της σχολικής μονάδας, έναν (1) εκπαιδευτικό πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με εξειδίκευση στην Ε.Α.Ε., που υπηρετεί στη σχολική μονάδα ή στο Κέντρο Υποστήριξης του Σ.Δ.Ε.Υ., έναν (1) ψυχολόγο του κλάδου ΠΕ23, που υπηρετεί στο Κέντρο Υποστήριξης του Σ.Δ.Ε.Υ., έναν (1) κοινωνικό λειτουργό του κλάδου ΠΕ30, που υπηρετεί στο Κέντρο Υποστήριξης του Σ.Δ.Ε.Υ. και τους υπεύθυνους εκπαιδευτικούς των τμημάτων του μαθητή ή της ομάδας μαθητών που έχουν ανάγκη υποστήριξης.
♦ Ολα αυτά, βεβαίως, είναι «φρου-φρου και αρώματα», ειδικά την περίοδο της σκληρής «δημοσιονομικής προσαρμογής». Με ευθύνη του υπουργείου Παιδείας, οι Επιτροπές Διεπιστημονικής Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης και Υποστήριξης (Ε.Δ.Ε.Α.Υ.) είναι ελάχιστες. Γι’ αυτό ο νόμος προβλέπει στη συνέχεια τα εξής (άρθρο 11, παράγραφος 2): «Στις σχολικές μονάδες που δεν λειτουργεί Ε.Δ.Ε.Α.Υ., συνιστάται για την άσκηση της αρμοδιότητας αυτής ομάδα εκπαιδευτικής υποστήριξης μαθητών, η οποία υποστηρίζεται στο έργο της από το Κ.Ε.Σ.Υ., συγκροτείται με απόφαση του συλλόγου διδασκόντων και αποτελείται από το διευθυντή ή τον υποδιευθυντή του σχολείου, τον υπεύθυνο εκπαιδευτικό επικοινωνίας με το Κ.Ε.Σ.Υ. και τον υπεύθυνο εκπαιδευτικό του τμήματος. Στις συνεδριάσεις των ομάδων εκπαιδευτικής υποστήριξης καλούνται οι γονείς και κηδεμόνες των μαθητών, καθώς και οι ίδιοι οι μαθητές, όπου αυτό καθίσταται εφικτό, για την παροχή απόψεων για το σχεδιασμό Ε.Π.Ε. και σε κάθε άλλη περίπτωση που κρίνεται σκόπιμο».
♦ Τα Κ.Ε.Σ.Υ. (Κέντρο Εκπαιδευτικής και Συμβουλευτικής Υποστήριξης. Αντικατέστησε τα ΚΕ.Δ.Δ.Υ.) διενεργούν ατομικές αξιολογήσεις και εκδίδουν αξιολογικές εκθέσεις – γνωματεύσεις «ύστερα από πρόταση της ομάδας εκπαιδευτικής υποστήριξης μαθητών στις σχολικές μονάδες στις οποίες δεν λειτουργεί Ε.Δ.Ε.Α.Υ., η οποία διατυπώνεται μετά την εφαρμογή βραχυχρόνιου προγράμματος υποστήριξης».
Σε κάθε περίπτωση, για την αξιολόγηση και την έκδοση σχετικών αξιολογικών εκθέσεων – γνωματεύσεων από τα Κ.Ε.Σ.Υ. απαιτείται «αιτιολογημένη εισήγηση του συλλόγου διδασκόντων προς το Κ.Ε.Σ.Υ., από την οποία να προκύπτει ότι έγιναν όλες οι αναγκαίες υποστηρικτικές παρεμβάσεις από τη σχολική μονάδα του μαθητή, τα αποτελέσματα των παρεμβάσεων αυτών, καθώς και το βραχυχρόνιο πρόγραμμα παρέμβασης, το οποίο έχει συνταχθεί και υλοποιηθεί από την Ε.Δ.Ε.Α.Υ. ή την ομάδα εκπαιδευτικής υποστήριξης μαθητών» (οι εμφάσεις δικές μας).
Τι έχουμε, λοιπόν, εδώ;
Στην πραγματικότητα έχουμε τη διάχυση των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στα «συμβατικά» τμήματα. Οι εκπαιδευτικοί με τη «στήριξη» των Ομάδων Εκπαιδευτικής Υποστήριξης, στις οποίες ένα μόνο μέλος, ο εκπαιδευτικός που είναι υπεύθυνος για την επικοινωνία με το Κ.Ε.Σ.Υ., έχει γνώσεις Ειδικής Αγωγής, επιφορτίζονται με το καθήκον της «διάγνωσης» των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και της κατάρτισης «βραχυχρόνιου προγράμματος υποστήριξης» αυτών.
Πρόκειται για μια «άρπα κόλλα» αντιμετώπιση τόσο των εκπαιδευτικών, όσο και των μαθητών. Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να παίξουν το ρόλο της διεπιστημονικής επιτροπής (τα Κ.Ε.Σ.Υ. απαρτίζονται από εκπαιδευτικούς όλων των ειδικοτήτων, ψυχολόγους, λογοθεραπευτές, κοινωνικούς λειτουργούς, εργοθεραπευτές, κ.λπ.). Να προβούν σε «διάγνωση» χωρίς να έχουν τα απαραίτητα εξειδικευμένα επιστημονικά προσόντα και γνώσεις και στη συνέχεια να κάνουν και την «αρμόζουσα» εκπαιδευτική παρέμβαση.
Ολοι γνωρίζουμε το ρόλο που παίζει η σωστή πρώιμη διάγνωση και παρέμβαση. Εξ αυτού συμπεραίνουμε το πλήγμα που θα δεχτούν οι μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
Από την άλλη, το υπουργείο Παιδείας απαλλάσσεται από την υποχρέωση να στελεχώσει τη δημόσια εκπαίδευση με όλο το απαραίτητο επιστημονικό προσωπικό για τη διάγνωση και υποστήριξη των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
Η διαδικασία με τα ΚΕ.Δ.Δ.Υ. ήταν έτσι κι αλλιώς χρονοβόρα. Το ίδιο και χειρότερα θα είναι τώρα με τα Κ.Ε.Σ.Υ. και με την υποχρέωση των σχολείων, μέσω των Ομάδων Εκπαιδευτικής Υποστήριξης, να κάνουν «διαγνώσεις» και να εφαρμόζουν «βραχυχρόνια προγράμματα υποστήριξης». Και τώρα (όπως και προηγουμένως), οι γονείς των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες θα είναι αναγκασμένοι να καταφεύγουν σε ιδιώτες, προκειμένου να στηρίξουν τα παιδιά τους.
Γιούλα Γκεσούλη
