Περιγράφοντας τους πρώτους στόχους που θα υλοποιήσει το υπουργείο Παιδείας στην εκπαίδευση, ο Ν. Φίλης είπε μεταξύ άλλων τα εξής σε ομιλία του σε μέλη του ΣΥΡΙΖΑ στο Χαϊδάρι:
♦ «Αλλαγή στη δομή και το περιεχόμενο του Δημοτικού Σχολείου με την καθιέρωση ενός ενιαίου τύπου σχολείου με ολοήμερο πρόγραμμα. Στόχος θα είναι η απογυμνασιοποίηση του προγράμματος και η ενίσχυση της συναισθηματικής και παιδαγωγικής σχέσης δασκάλου και παιδιού… Η δύναμη κάθε εκπαιδευτικής αλλαγής βρίσκεται στα χέρια των εκπαιδευτικών τους οποίους τιμάμε για την προσφορά και το έργο τους».
Καταρχάς σημειώνουμε ότι το περιεχόμενο του σχολείου -και του Δημοτικού- καθορίζεται από το ρόλο που καλείται αυτό να παίξει σε συνθήκες καπιταλισμού, που οι συριζαίοι έχουν αναλάβει να διαχειριστούν. Συνεπώς, όσα φτιασίδια κι αν του βάλουν, το αποτέλεσμα μένει ίδιο κι απαράλλαχτο: έμφαση στην απόκτηση δεξιοτήτων που απαιτεί η αγορά και όχι ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας, μεταφορά και εμπέδωση των ιδεολογημάτων της κυρίαρχης ιδεολογίας, με απαλοιφή ίσως κάποιων ακραίων στοιχείων, που όμως δεν αναιρούν τον βασικό προσανατολισμό, ταξικός διαχωρισμός με διδακτικά και αξιολογικά μέσα (ακόμα και ηπιότερα), ανταγωνιστική στάση και όχι καλλιέργεια συλλογικής συμπεριφοράς και συνείδησης.
Η «απογυμνασιοποίηση» μπορεί να σημαίνει κατάργηση κάποιων από τα άπειρα τεστ και διαγωνίσματα ή και ελάφρυνση της διδασκόμενης ύλης, καθώς και του βαθμού δυσκολίας της, όμως δε μπορεί να καταργήσει γενικά τις διαδικασίες αξιολόγησης, άρα και κατηγοριοποίησης και κατάταξης, καθώς κάτι τέτοιο έρχεται σε αντίθεση με όσα ισχύουν στις επόμενες εκπαιδευτικές βαθμίδες, ενώ αφήνει απροετοίμαστους τους μαθητές για τον σκληρό κανόνα της επιλογής που ισχύει σ' αυτές, αλλά και στην ίδια τη ζωή στον καπιταλισμό.
Η αναφορά στην καθιέρωση «ενιαίου τύπου σχολείου με ολοήμερο πρόγραμμα» είναι αόριστη και «χωράει» πολλά ενδεχόμενα. Δεν εξηγεί π.χ. τί θα γίνει με τα σχολεία Ενιαίου Αναμορφωμένου Εκπαιδευτικού Προγράμματος (όλες οι τάξεις σχολούν στις 14.00 μ.μ.) ή ποιά η διαφορά ανάμεσα στα σημερινά ολοήμερα σχολεία και στα σχολεία με ολοήμερο πρόγραμμα κατά τον Φίλη ως προς το αναλυτικό και ωρολόγιο πρόγραμμα, τις ειδικότητες εκπαιδευτικών που θα διδάσκουν, κ.λπ.
Πολλές φορές έχουμε σημειώσει ότι το ολοήμερο σχολείο αποτελεί ευθυγράμμιση του σχολείου με τις συνθήκες της αγοράς εργασίας, τις μπαχαλοποιημένες εργασιακές σχέσεις των γονιών και τα απάνθρωπα και ελαστικά ωράρια και όχι ανάγκη των ίδιων των μικρών παιδιών. Τώρα, οι συριζαίοι συνεχίζουν τον ίδιο χαβά με νέο ιλουστρασιόν περιτύλιγμα. Αν και πολύ αμφιβάλλουμε και για το ίδιο το περιτύλιγμα, καθώς απαιτείται μεγάλος αριθμός εκπαιδευτικού προσωπικού και ειδικότητες, που η συγκυβέρνηση αδυνατεί να προσλάβει λόγω μνημονίου. Το μέτρο θα υλοποιηθεί (εάν και εφόσον και στο μέτρο του επιτρεπτού από το κουαρτέτο) με «ελαστικούς» εκπαιδευτικούς με αμοιβές ΕΣΠΑ.
Η δε δήλωση του υπουργού Παιδείας ότι τιμά τους εκπαιδευτικούς για την προσφορά και το έργο τους προκαλεί μόνο οργή. Οι χιλιάδες αδιόριστοι εκπαιδευτικοί, οι εκπαιδευτικοί που περιπλανώνται ανά την Ελλάδα με μισθούς πείνας, οι εκπαιδευτικοί-μπαλαντέρ που συμπληρώνουν ωράριο σε τρία και τέσσερα σχολεία, τα χιλιάδες εκπαιδευτικά κενά ακόμη και τώρα λίγο πριν τη λήξη της σχολικής χρονιάς, οι χιλιάδες αναπληρωτές (στην πλειοψηφία τους ΕΣΠΑ), το μισθολόγιο-φτωχολόγιο που συνδέει τον μισθό με την απόδοση μέσω της αξιολόγησης, η σχεδιαζόμενη αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, οι περικοπές μισθών, οι άγριες περικοπές συντάξεων (παλιών και νέων) μόνο τιμή δεν περιποιούν στους εκπαιδευτικούς, αλλά κυνηγητό και απαξίωση του έργου τους.
«Η ενίσχυση της συναισθηματικής και παιδαγωγικής σχέσης δασκάλου και παιδιού», που επικαλείται ο Φίλης απαιτεί εκτός των άλλων την ανατροπή όλων των παραπάνω, που όμως δεν είναι διατεθειμένο να κάνει το υπουργείο Παιδείας.
♦ «Στη Μέση Εκπαίδευση θα δημιουργήσουμε συνθήκες διεύρυνσης του διδακτικού χρόνου με την κατάργηση των πολλών εξετάσεων και θα διευκολύνουμε την πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση».
Μέχρι τώρα οι συνεχείς δηλώσεις και συνεντεύξεις του Αντώνη Λιάκου, επικεφαλής της Επιτροπής διαλόγου για την εκπαιδευτική «μεταρρύθμιση», μας έχουν δώσει μια γεύση των όσων σχεδιάζονται σχετικά με την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Εκείνο που καταλάβαμε είναι ότι:
α) Η πρόταση Λιάκου αποδέχεται την κοινωνική επιλογή, ενώ τάχα στα λόγια προσπαθεί να την καταπολεμήσει. Τα παιδιά που θα επιλέξουν σχολές χαμηλής ζήτησης, στις οποίες, όπως λέει ο ίδιος, δεν θα υπάρχουν εξετάσεις, θα προέρχονται κατά κανόνα από τα χαμηλά κοινωνικοοικονομικά στρώματα. Σ' αυτούς, δηλαδή, προσφέρει τη «μπομπότα», ενώ στους άλλους, τους «καλούς μαθητές», με το υψηλό μορφωτικό επίπεδο, που έχει διαμορφωθεί σε συνάρτηση με το μορφωτικό-πολιτιστικό-οικονομικό επίπεδο των οικογενειών τους και τη φροντιστηριακή ενίσχυση, προσφέρει το «παντεσπάνι». Δηλαδή, τις περιζήτητες σχολές των Πολυτεχνείων, της Ιατρικής, της Νομικής, κ.λπ., στις οποίες η εισαγωγή θα γίνεται «είτε με κριτήριο την πιστοποιημένη γλωσσομάθεια, είτε με άλλους εξεταστικούς τρόπους αναγνωρισμένης εγκυρότητας, που θα κρίνει η επιτροπή και οι ομάδες εργασίας των ειδικών».
β) Ο Αντώνης Λιάκος απορρίπτει ως ανέφικτη την πάγια πρόταση της Αριστεράς για ελεύθερη πρόσβαση, γιατί, κατ' αυτόν «Οποιος διατείνεται ότι θα εξασφαλίσει ελεύθερη πρόσβαση σε όλες τις σχολές του πανεπιστημίου, θα έπρεπε να εξηγήσει πώς θα το κάνει πρακτικά δεδομένου ότι οι σχολές υψηλής ζήτησης δεν θα μπορούν ποτέ να προσφέρουν τόσες θέσεις ώστε να καλύψουν τη ζήτηση».
γ) Η διατήρηση των δυο τύπων λυκείου -σε αντίθεση με τις παλιές διακηρύξεις του ΣΥΡΙΖΑ- είναι στην κατεύθυνση του ταξικού διαχωρισμού. Η αναφορά σε ένα «αναβαθμισμένο» τεχνικό και επαγγελματικό λύκειο, αναφορά που είχαν στην προμετωπίδα τους όλες οι προγενέστερες «μεταρρυθμίσεις» φτιασιδώματος αυτής της βαθμίδας, που διαχρονικά αποτελούσε τη «χωματερή» των παιδιών της εργατικής τάξης και στοιχείο ανακοπής της ροής προς τα πανεπιστήμια αυτής της νεολαίας, γίνεται μόνο και μόνο για τη συγκάλυψη αυτού του σταθερού στόχου της αστικής τάξης.
♦ «Στην Ειδική Αγωγή που μέχρι τώρα τα προβλήματα αντιμετωπιζόταν με τη λήψη ευκαιριακών μέτρων, σχεδιάζουμε βήμα-βήμα τη μετάβαση σε ένα σύστημα που θα διέπεται από τις αρχές της ένταξης και της παροχής ίσων ευκαιριών στην μάθηση, ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε παιδιού».
Γεύση της τήρησης «των αρχών της ένταξης και της παροχής ίσων ευκαιριών στη μάθηση» έχουμε ήδη πάρει με το νέο έγκλημα σε βάρος των παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες που υλοποιήθηκε με την τροπολογία που κατέθεσε το υπουργείο Παιδείας στις 11 του Φλεβάρη στο σχέδιο νόμου «Μέτρα για την επιτάχυνση του κυβερνητικού έργου και άλλες διατάξεις».
Η αντιεκπαιδευτική και αντιλαϊκή αυτή ενέργεια, που ουσιαστικά κατήργησε τα Τμήματα Ενταξης (ΤΕ), με τη διάχυση των μαθητών τους στις συμβατικές τάξεις, καλύφθηκε με εύηχες φράσεις όπως «συνεκπαίδευση», «προώθηση της ένταξης και των ίσων ευκαιριών στην εκπαίδευση», «ανάπτυξη γνωστικών, μαθησιακών, συναισθηματικών και κοινωνικών δεξιοτήτων των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή και αναπηρία».
Υπήρξε, όμως, και συνέχεια. Με νέο έγγραφό της (με Α.Π. 50351 /Δ3/24 -03 – 2016) με θέμα «Οδηγίες σχετικά με τις ιδρύσεις Σχολικών Μονάδων Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Π.Ε και Τμημάτων Ενταξης Π.Ε & Δ.Ε σχολικού έτους 2016-17» η Διεύθυνση Ειδικής Αγωγής του Υπουργείου Παιδείας, αναφέρει ότι: «Οι σχολικές μονάδες που συγχωνεύτηκαν και είχαν η καθεμία Τμήμα Ενταξης, οπότε εκ παραδρομής διατηρήθηκαν και τα δύο σε μια πλέον σχολική μονάδα, θα πρέπει να ακολουθήσουν την διαδικασία κατάργησης του ενός». Επίσης αναφέρει: «Οπου λειτουργούν 2 Τμήματα Ενταξης στην ίδια σχολική μονάδα, εκ παραδρομής και για οποιοδήποτε λόγο, θα ακολουθηθεί η παραπάνω διαδικασία, δηλαδή κατάργηση του ενός Τμήματος Ενταξης».
Σχετικά με το παραπάνω έγγραφο, το οποίο καταγγέλλει, η Διδασκαλική Ομοσπονδία (ΔΟΕ) σημειώνει ότι:
«Ο μοναδικός παράγοντας που πρέπει να καθορίζει τον αριθμό των Τμημάτων Ενταξης σε μια σχολική μονάδα είναι αυτός του αριθμού των μαθητών που συγκεντρώνουν τις προϋποθέσεις για τη φοίτηση σε αυτά. Αυτό που οφείλει να πράξει (το υπουργείο Παιδείας) είναι να εξετάσει πόσοι μαθητές με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες φοιτούν στα Τ.Ε. και πόσα ακόμα Τ.Ε. χρειάζεται να ιδρυθούν καθώς και το να διαπιστώσει ότι υπάρχει μεγάλος αριθμός μαθητών με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες στα σχολεία με δύο Τμήματα Ενταξης, που στην πλειοψηφία τους είναι σχολεία πολυθέσια (π.χ. 16θέσια με 350 μαθητές) και όχι να σπεύδει να αποδείξει ότι μοναδικό της μέλημα είναι η εφαρμογή των μνημονιακών πολιτικών με στόχο την “εξοικονόμηση προσωπικού'', δηλαδή, τις περικοπές με καθαρά λογιστικούς όρους.
Η πρόθεση του Υπουργείου για κατάργηση Τ.Ε. έρχεται να επιβεβαιώσει τους φόβους που προκάλεσε η πρόσφατη αλλαγή του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των Τ.Ε. με τη μετατροπή τους σε ένα κακέκτυπο παράλληλης στήριξης με τρόπο που τελικά θα περιορίσει ακόμη περισσότερο των αριθμό των μαθητών με Ε.Ε.Α. στους οποίους το δημόσιο σχολείο παρέχει την οφειλόμενη στήριξη».
♦ «Στην Τεχνική Εκπαίδευση δεν θεωρούμε τα σχολεία (ΕΠΑΛ) μια δεύτερη κατηγορία σχολείων, αλλά θέλουμε να είναι θελκτικά για τα παιδιά, μέσω του προγράμματος και των ευκαιριών για μάθηση και κατάρτιση που θα παρέχουν. Σχεδιάζουμε την αναμόρφωση των ειδικοτήτων και την καθιέρωση 4ου έτους για τη Μαθητεία και τη σύνδεση με την Παραγωγή».
Στα περί «θελκτικών» ΕΠΑΛ αναφερθήκαμε παραπάνω. Εδώ σημειώνουμε μόνο τη γενίκευση της υποχρεωτικής μαθητείας, που εξασφαλίζει τσάμπα εργατικό δυναμικό στα καπιταλιστικά κάτεργα.
♦ «Στοίχημα για το υπουργείο και την κυβέρνηση είναι οι 20.000 προσλήψεις κατά προτεραιότητα σε δημόσιο σχολείο, ειδική αγωγή και μέση εκπαίδευση».
Επαναλαμβάνεται η γνωστή προπαγάνδα για τους μόνιμους διορισμούς εκπαιδευτικών. Πάντα υπό την αίρεση του κουαρτέτου και του κλεισίματος της αξιολόγησης. Το κακό τέλος και αυτής της εξαγγελίας γίνεται ορατό πλέον με την εμπέδωση του κλίματος της άτακτης υποχώρησης των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ από κάθε «κόκκινη γραμμή» και τις ειδήσεις για φρένο στις προσλήψεις για μια ακόμη διετία.
