Το γάντι πετά στο υπουργείο Παιδείας η Σύγκλητος του ΕΜΠ. Με την τελευταία απόφασή της (31-10-05) δηλώνει ότι θα πάρει μέτρα, που θα ακυρώνουν στην πράξη όλα τα αντιεκπαιδευτικά νομοθετήματα, που ψηφίστηκαν τελευταία, τα οποία αλλοιώνουν το δημόσιο χαρακτήρα της εκπαίδευσης και αλλάζουν το χαρακτήρα των πτυχίων στην κατεύθυνση της εξατομίκευσης και της διάσπασής τους, ενώ εισάγουν ένα μοντέλο εργαζόμενου φτηνού και χωρίς δικαιώματα.
Ειδικότερα, η απόφαση της Συγκλήτου του ΕΜΠ δεσμεύει τα μέλη της να πάρουν μέτρα ώστε:
-Να μην ιδρυθεί στο ΕΜΠ Μονάδα Διασφάλισης της Ποιότητας (ΜΟΔΙΠ).
-Να μην υλοποιηθεί Ινστιτούτο Δια Βίου Μάθησης (ΙΔΒΜ) στο ΕΜΠ με καμία μορφή.
-Να μην συμμετάσχουν μέλη ΔΕΠ του Ιδρύματος στον Διεπιστημονικό Οργανισμό Αναγνώρισης Τίτλων και Πληροφόρησης (ΔΟΑΤΑΠ).
-Να μην εφαρμοστεί το νέο σύστημα της εισαγωγής πιστωτικών μονάδων (ECTS), με το οποίο θα μετρώνται οι κύκλοι σπουδών στα Πανεπιστήμια.
-Να μην χορηγείται στους απόφοιτους το Παράρτημα Διπλώματος.
Σχετικά με τις παραπάνω παραμέτρους της απόφασης της Συγκλήτου του Πολυτεχνείου της Αθήνας, θέλουμε να θυμίσουμε στους αναγνώστες μας τα εξής:
Σύμφωνα με το νόμο για τη «Διασφάλιση της Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση», την ευθύνη της εσωτερικής αξιολόγησης κάθε ιδρύματος και της σύνταξης της ανάλογης έκθεσης, έχει η Μονάδα Διασφάλισης της Ποιότητας, που ιδρύεται για το λόγο αυτό σε κάθε ανώτατο ίδρυμα. Στη συνέχεια, και μέσα σε ένα μήνα απ’ τη σύνταξη της έκθεσης εσωτερικής αξιολόγησης, συγκροτείται η Επιτροπή Εξωτερικής Αξιολόγησης, που θα διενεργήσει την εξωτερική αξιολόγηση του Ιδρύματος, λαμβάνοντας υπόψη και την έκθεση εσωτερικής αξιολόγησης της ΜΟΔΙΠ.
Κοντολογίς, η απόφαση της Συγκλήτου του ΕΜΠ επιχειρεί να χτυπήσει τη διαδικασία της αξιολόγησης στην έναρξή της, αρνούμενη να διενεργήσει την εσωτερική αξιολόγηση, όπως προστάζει (τουλάχιστον) ο νόμος.
Γιατί, εδώ που τα λέμε, αξιολογήσεις έχει κάνει πολλές ως τώρα το Ιδρυμα, με δική του πρωτοβουλία, με πρόσκληση εξωτερικών αξιολογητών, τις οποίες μάλιστα επικαλείται κάθε φορά με υπερηφάνεια για να αποδείξει ότι δε φοβάται την αξιολόγηση.
Τα δε κριτήρια αυτών των αξιολογήσεων (όσο και οι συστάσεις που γίνονται απ’ τους αξιολογητές), είναι στο πλαίσιο όλων αυτών των κριτηρίων της αγοράς, που υποτίθεται ότι αντιμάχεται το ΕΜΠ και που σκιαγραφούν το μοντέλο ενός Πανεπιστήμιου-Επιχείρησης.
Οσον αφορά στα Ινστιτούτα Δια Βίου Μάθησης, αυτά θεσμοθετήθηκαν να λειτουργούν στο πλαίσιο των ιδρυμάτων της ανώτατης εκπαίδευσης και έχουν τη δυνατότητα να πουλούν εκπαιδευτικές υπηρεσίες στους ενδιαφερόμενους, ενώ μπορούν να έχουν έσοδα από εκπόνηση μελετών και εκτέλεση επιμορφωτικού και ερευνητικού έργου.
Με δυο λόγια, τα ΙΔΒΜ αναλαμβάνουν να κάνουν τη «βρόμικη δουλειά», αυτή που δε μπορεί να κάνει επίσημα και με τη βούλα ένα δημόσιο ΑΕΙ, παίρνοντας δίδακτρα απ’ τους εκπαιδευόμενους και κρατώντας ανοιχτή «κόκκινη γραμμή» με τους επιχειρηματίες. Η λειτουργία τους στην αγκαλιά των ΑΕΙ, θα δρα ως δούρειος ίππος για την άλωση του δημόσιου Πανεπιστήμιου, ενώ θα αποτελούν και πεδίο αποκόμισης πρόσθετων χρηματικών αμοιβών για το διδακτικό προσωπικό των ΑΕΙ (το δέλεαρ για την απόσπαση της συναίνεσης) και διάβρωσης συνειδήσεων.
Βέβαια, η απόφαση της Συγκλήτου για αποτροπή δημιουργίας ΙΔΒΜ στο ΕΜΠ, δεν φέρνει τα πάνω-κάτω, ειδικά στο συγκεκριμένο ίδρυμα. Που από χρόνια έχει αποδειχτεί άσσος στο αλισβερίσι και τις μπίζνες της έρευνας με τις επιχειρήσεις, εξοικονομώντας τεράστια χρηματικά ποσά. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι αποτελεί κι ένα άλλοθι για τη συνέχιση τούτης της επικερδούς δραστηριότητας.
Επειδή, όμως, η προσπάθεια του υπουργείου Παιδείας, της κυβέρνησης, της ΕΕ, να ξεθεμελιωθούν τα πάντα στο δημόσιο Πανεπιστήμιο, είναι σαρωτική, θα μπορούσε να θεωρήσει κανείς ότι στη σημερινή συγκυρία, τούτη η απόφαση του ΕΜΠ, έχει έναν θετικό συμβολικό ρόλο, στην κατεύθυνση να παρθούν κι άλλες τέτοιες παρόμοιες αποφάσεις από άλλα πανεπιστημιακά ιδρύματα και να υψωθούν κάποιες αντιστάσεις στην επέλαση.
Το σημείο της απόφασης της Συγκλήτου του Πολυτεχνείου της Αθήνας, που αναφέρεται στην άρνηση συμμετοχής μελών ΔΕΠ στο ΔΟΑΤΑΠ δε θα μπορούσε να είναι διαφορετικό. Η αναγνώριση, μέσω του νόμου για την ίδρυση του ΔΟΑΤΑΠ (άρθρα 3 και 4) των Κέντρων Ελευθέρων Σπουδών απ’ το παράθυρο και η ακαδημαϊκή ισοτιμία ξένων πτυχίων τριετούς φοίτησης με τα ελληνικά πτυχία τετραετούς φοίτησης, αποτελεί casus belli για το ΕΜΠ, αλλά και για κάθε ελληνικό Πανεπιστήμιο. Γιατί αποδεχόμενο τις παραπάνω ρυθμίσεις είναι σαν να αυτοχειριάζεται, σαν να συναινεί στην υποβάθμισή του σε μεταλυκειακό ίδρυμα τριετούς διάρκειας σπουδών (και αυτό μοιραίως δεν το σηκώνει και το πρεστίζ κανενός πανεπιστημιακού, ανεξάρτητα από το πόσο αυτός μπορεί να είναι θιασώτης των γενικότερων αντιδραστικών αναδιαρθρώσεων). Ειδικά το Μετσόβειο Πολυτεχνείο έχει βαθιά αντίθεση με όλα αυτά τα ξένα «πολυτεχνεία» τριετούς φοίτησης, αλλά και με τα δικά μας ΤΕΙ, που έχουν ανάλογο γνωστικό αντικείμενο με δικά του Τμήματα (είναι γνωστές και οι νομικές προσφυγές του).
Τα δυο τελευταία σημεία της απόφασης του ΕΜΠ (η οργάνωση των σπουδών σύμφωνα με το σύστημα των πιστωτικών μονάδων και το Παράρτημα Διπλώματος), έχουν απευθείας να κάνουν με τη Μπολόνια. Σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της, οι σπουδές παύουν να θεωρούνται ενιαίες για ένα γνωστικό αντικείμενο, διασπώνται και εξατομικεύονται με τη βοήθεια των πιστωτικών μονάδων. Ετσι χάνεται η εσωτερική ενότητα κάθε επιστήμης, τα πτυχία γίνονται άθροισμα ετερόκλητων πιστωτικών μονάδων και τα πάντα καθορίζει η αγορά εργασίας. Το Παράρτημα Διπλώματος επεξηγεί λεπτομερώς στον μεθαυριανό εργοδότη του «απασχολήσιμου» το πώς αποκτήθηκαν τούτες οι πιστωτικές μονάδες και το χαρακτήρα της στενής ειδίκευσης (εν πολλοίς και τυχαίας) που απέκτησε στη διάρκεια των σπουδών του.
Η απόφαση του ΕΜΠ να μην ενδώσει στις υποδείξεις αυτές -που είναι και νόμος πια του ελληνικού κράτους, η περίφημη «Διασφάλιση της ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση»- συνδέεται στενά και με το προηγούμενο εδάφιο για το ΔΟΑΤΑΠ.
Οταν υποτίθεται καταπολεμάς την υποβάθμιση των σπουδών στο Ιδρυμά σου, δε μπορείς να αποδέχεσαι τον κατακερματισμό τους και να υποβοηθάς με τον τρόπο αυτό την οργάνωση των σπουδών σε κύκλους (3-2-3, Διακήρυξη Μπολόνιας).
Η Σύγκλητος του Πολυτεχνείου της Αθήνας αναφέρει επίσης ότι στην ίδια κατεύθυνση με τις ήδη νομοθετημένες αντιεκπαιδευτικές ρυθμίσεις, κινούνται και οι αλλαγές που προτείνονται για το Νόμο Πλαίσιο, οι οποίες βάζουν στο στόχαστρο το άσυλο, το αυτοδιοίκητο του Πανεπιστήμιου, τη μείωση συμμετοχής των φοιτητών στα όργανα διοίκησης και την εισαγωγή διαχειριστών (μάνατζερ) στα Πανεπιστήμια.
Καλεί δε και τις συγκλήτους των άλλων ΑΕΙ και τις γενικές συνελεύσεις των σχολών τους να αντιδράσουν με αντίστοιχες αποφάσεις τους.
Προφανώς η απόφαση του ΕΜΠ, όπως και οι αποφάσεις των άλλων Πανεπιστημίων -αν παρθούν- έχουν την αξία τους. Και είναι χαστούκι στο υπουργείο και την κυβέρνηση που θεωρούν ότι ξεμπέρδεψαν με τα Πανεπιστήμια και ότι πρέπει να πάνε γι’ άλλα, δημιουργώντας καμένη γη.
Ομως είναι απλώς μια παράμετρος. Και μάλιστα όχι η πιο δυνατή, με βάση όλα αυτά που αναφέραμε.
Δε θα κουραστούμε να το βροντοφωνάζουμε. Απαιτείται επειγόντως μαζικό, ρωμαλέο φοιτητικό κίνημα. Και μαζί μ’ αυτό ευρύτερες λαϊκές μάζες να βγουν στο δρόμο για να διεκδικήσουν το δικαίωμα των παιδιών τους στη μόρφωση.
Γιούλα Γκεσούλη
