Με καλυμμένο τρόπο επιχειρεί αυτή τη φορά το υπουργείο Παιδείας να προωθήσει την αναγνώριση των Κέντρων Ελευθέρων Σπουδών, καθώς και την ακαδημαϊκή ισοτιμία ξένων πτυχίων τριετούς φοίτησης με τα ελληνικά πτυχία τετραετούς διάρκειας φοίτησης.
Την κερκόπορτα για τα πανεπιστημιακά πτυχία της χώρας μας ανοίγει μεγαλοπρεπώς το νομοσχέδιο για την ίδρυση του Διαπανεπιστημιακού Οργανισμού Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών και Πληροφόρησης (ΔΟΑΤΑΠ), που θα αντικαταστήσει το γνωστό μας ΔΙΚΑΤΣΑ και το οποίο συζητείται αυτές τις μέρες στη βουλή.
Επειτα από τη θύελλα αντιδράσεων (μεταξύ κυρίως των επιστημονικών και επαγγελματικών ενώσεων, όπως ΤΕΕ, ΔΣΑ, Γεωτεχνικό Επιμελητήριο, Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος, κ.λπ).που ξεσήκωσε η αρχική πρόταση σχεδίου νόμου και τις σχετικές διαβεβαιώσεις του υφυπουργού Παιδείας Ταλιαδούρου, ότι θα απαλειφθούν οι επίμαχες διατάξεις, η κυβέρνηση επανέρχεται νομοθετώντας στην ουσία τα ίδια πράγματα.
Μόνο που τώρα ακολουθεί την τεθλασμένη αντί την ευθεία οδό, όπως έκανε αρχικά, επιμένοντας όμως στην ίδια ακριβώς λογική.
Θυμίζουμε ότι η αρχική πρόταση σχεδίου νόμου θεωρούσε ως αναγνωρισμένο εκπαιδευτικό ίδρυμα εκείνο το ίδρυμα που έχει τύχει αναγνώρισης ως πανεπιστήμιο ή άλλης μορφής ίδρυμα ανώτατης εκπαίδευσης, από τους αρμόδιους φορείς της χώρας στην οποία λειτουργεί και από τα αρμόδια όργανα της χώρας στην οποία προαναφέρεται ο συγκεκριμένος κύκλος σπουδών. Παραχωρούσε δηλαδή τη σύνταξη του καταλόγου των ομοταγών προς τα ελληνικά πανεπιστήμια ιδρυμάτων, στις χώρες στις οποίες τα ιδρύματα αυτά λειτουργούν και όχι στο ΔΟΑΤΑΠ.
Τώρα με το σχετικό νομοσχέδιο επιχειρείται να θολωθούν τα νερά, με το ίδιο όμως πρακτικό αποτέλεσμα.
Σύμφωνα, λοιπόν, με το νομοσχέδιο (άρθρο 3, παράγραφος 5) «αναγνωρισμένο εκπαιδευτικό ίδρυμα» είναι εκείνο το πανεπιστήμιο και τεχνολογικό ίδρυμα ανώτατης εκπαίδευσης, που έχει κριθεί ως ομοταγές από τα αρμόδια όργανα του ΔΟΑΤΑΠ. Αμέσως παρακάτω όμως (παράγραφος η) δηλώνεται ότι ομοταγές θεωρείται το εκπαιδευτικό ίδρυμα της αλλοδαπής που αναγνωρίζεται από τα αρμόδια όργανα της χώρας του. Δηλαδή το ΔΟΑΤΑΠ δεν κάνει τίποτε άλλο από το να επιβεβαιώνει μια ήδη δεδομένη απόφαση, που έχει παρθεί από τα όργανα της χώρας στην οποία λειτουργεί το ίδρυμα.
Η προσπάθεια να μπουν στο νομοσχέδιο προϋποθέσεις αναγνώρισης από τη χώρα λειτουργίας του ιδρύματος (όπως π.χ. διδασκαλία και εξετάσεις συμβατές με την αντίστοιχη επιστήμη, απονομή τίτλων, σύνθεση διδακτικού προσωπικού) μόνο ειρωνικά χαμόγελα μπορεί να προκαλέσει, αν αναλογιστεί κανείς τις δυνατότητες παρέμβασης της ψωροκώσταινας στα τεκταινόμενα -και στον τομέα της παιδείας- των ιμπεριαλιστικών χωρών.
Αλλά και οι ίδιες οι «προϋποθέσεις» δ.δ και ε.ε, που αναφέρονται παρακάτω, ότι δηλαδή οι απονεμόμενοι τίτλοι να οδηγούν σε επαγγελματικά δικαιώματα, που αναγνωρίζονται στη χώρα που λειτουργεί το ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα και ότι η διάρκεια σπουδών να είναι τουλάχιστον τριετής για το προπτυχιακό και ενός έτους για το μεταπτυχιακό πρόγραμμα, επιβεβαιώνουν αυτό που αρχικά αναφέραμε: Ότι δηλαδή περνάμε ευθέως στην ισοτιμία των πανεπιστημιακών πτυχίων της χώρας μας με αυτά της αλλοδαπής τριετούς διάρκειας.
Στη συνέχεια, με το άρθρο 4, επιβεβαιώνεται για μια ακόμη φορά τούτη η ισοτιμία, που σηματοδοτεί την ουσιαστική υποτίμηση των πανεπιστημιακών σπουδών στη χώρα μας. Συγκεκριμένα, ενώ αρχικά αναφέρεται (άρθρο 4, παράγραφος 2) ότι «ειδικότερα για την αναγνώριση τίτλων σπουδών της αλλοδαπής που αποκτώνται μετά από τριετή φοίτηση, όταν για τα αντίστοιχα προγράμματα της ημεδαπής προβλέπεται τετραετής ή πενταετής φοίτηση, «ισοτιμία» ή «ισοτιμία και αντιστοιχία» του πτυχίου αναγνωρίζεται μόνον εφόσον ο κάτοχος του πτυχίου είναι και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος και στην περίπτωση αυτή δεν αναγνωρίζεται «ισοτιμία» του μεταπτυχιακού διπλώματος», στη συνέχεια αρχίζουν οι εξαιρέσεις, που αναιρούν όλη την προηγούμενη παράγραφο. Με τη διατύπωση ότι «σε ειδικές περιπτώσεις εντατικών προγραμμάτων της αλλοδαπής τριετούς διάρκειας…χορηγείται «ισοτιμία» στο πτυχίο, χωρίς παράλληλα συνεκτίμηση μεταπτυχιακού διπλώματος», φεύγει από τη μέση η προϋπόθεση της 4ετούς φοίτησης των ελληνικών ΑΕΙ, αφού είναι γνωστό ότι το 50% των πτυχίων της αλλοδαπής προέρχεται από το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου το πρόγραμμα σπουδών 3ετούς διάρκειας, που οδηγεί σε τίτλο bachelor of Arts with Honours είναι, σύμφωνα με το υπουργείο Παιδείας του Ην. Βασιλείου, εντατικό.
Στο νομοσχέδιο παραμένει και η αρχική παγίδα της πρότασης σχεδίου νόμου για την αναγνώριση απ’ το παράθυρο των Κέντρων Ελευθέρων Σπουδών (ΚΕΣ).
Στο άρθρο 4, παράγραφος β, αναφέρεται ότι οι τίτλοι σπουδών των αναγνωρισμένων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της αλλοδαπής, αναγνωρίζονται ως «ισότιμοι» όταν «όλο το πρόγραμμα σπουδών έχει διανυθεί σε ομοταγή εκπαιδευτικά ιδρύματα και τουλάχιστον το 1|2 (1|3 στην πρόταση σχεδίου νόμου) του προγράμματος έχει πραγματοποιηθεί στο ίδρυμα που απονέμει τον τίτλο».
Ολοι γνωρίζουμε τις συμφωνίες franchising, που έχουν συνάψει εκπαιδευτικά ιδρύματα της Αγγλίας με τα εγχώρια ΚΕΣ (που λειτουργούν ως παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων και τους τίτλους χορηγούν τα πανεπιστήμια της αλλοδαπής). Η διάταξη, λοιπόν, αυτή, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι πουθενά δεν αναφέρεται ως προϋπόθεση ο τόπος πραγματοποίησης των σπουδών να είναι αποκλειστικά στην έδρα του ιδρύματος στην αλλοδαπή και όχι σε παράρτημά του στην Ελλάδα, οδηγεί ευθέως στην αναγνώριση των ΚΕΣ, καταστρατηγώντας και τη συνταγματική διάταξη που ορίζει ότι η τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα παρέχεται μόνο από δημόσια ΑΕΙ και δεν αναγνωρίζει ως χρόνο σπουδών αυτόν που διανύθηκε στα ΚΕΣ.
Επίσης αν συνδυάσουμε την πραγματικότητα, όπου τα ΚΕΣ λειτουργούν ως παραρτήματα ξένων ΑΕΙ και η χώρα της αλλοδαπής τα αναγνωρίζει ως τέτοια, καθώς και τις διατάξεις του άρθρου 3 (όπου ορίζεται το ομοταγές ίδρυμα) και τις προαναφερθείσες διατάξεις του άρθρου 4, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι εμμέσως πλην σαφώς τα ΚΕΣ θα μπορούσαν να θεωρηθούν ομοταγή ιδρύματα.
Για το ρεζουμέ ας θυμηθούμε και τη δήλωση της υπουργού Παιδείας Μ. Γιαννάκου, σε ημερίδα που διοργάνωσε στις 20 Γενάρη η βρετανική πρεσβεία, όπου άφηνε ανοιχτό το θέμα της αναγνώρισης των ΚΕΣ «υπό προϋποθέσεις» και τις δηλώσεις του υφυπουργού Ταλιαδούρου την ίδια μέρα στο Βήμα στο ίδιο μήκος κύματος.
Γιούλα Γκεσούλη
