Οι μεγάλες καπιταλιστικές επιχειρήσεις που είναι είτε θυγατρικές είτε εξαρτώμενες από τις πολυεθνικές επιχειρήσεις-κολοσσούς των ιμπεριαλιστικών κρατών της ΕΕ κάνουν πάρτι με τις τιμές, τη φοροδιαφυγή και τη φοροαπαλλαγή (και όχι μόνο). Αυτό το πάρτι προκάλεσε μεγάλη λαϊκή δυσαρέσκεια, γιατί έγινε ευρέως γνωστό στα λαϊκά στρώματα και την εργατική τάξη, ότι οι τιμές των προϊόντων αυτών των εταιριών είναι μικρότερες σε άλλες χώρες της ΕΕ (μιλάμε για τα ίδια προϊόντα), χωρίς βέβαια ο λαϊκός παράγοντας να έχει εντοπίσει με ποιους τρόπους και μέσα οι μεγάλες καπιταλιστικές επιχειρήσεις κρατούν τις τιμές όλων των προϊόντων-εμπορευμάτων (όχι μόνο των προϊόντων διατροφής) πολύ ψηλές.
Οι μεγάλες καπιταλιστικές επιχειρήσεις κάνουν το πάρτι χρησιμοποιώντας το σύστημα των λεγόμενων ενδοομιλικών συναλλαγών.
Οι κυβερνήσεις, πράσινες και γαλάζιες, προκειμένου να διασκεδάσουν και να καλμάρουν τη λαϊκή δυσαρέσκεια, άρχισαν να νομοθετούν, για να δημιουργηθεί στο λαό η αίσθηση ότι αρχίζουν να βάζουν χέρι στις μεγάλες καπιταλιστικές επιχειρήσεις, ώστε να μην είναι πλέον ασύδοτες στις συναλλαγές τους με τις μητέρες-πολυεθνικές.
Η πρώτη νομοθετική παρέμβαση έγινε με μια τροπολογία που κατέθεσε η κυβέρνηση του Κ. Καραμανλή το Δεκέμβρη του 2008 και ψηφίστηκε ως άρθρο 26 του νόμου 3728/2008. Για ένα πράγματι σοβαρό ζήτημα η κυβέρνηση της ΝΔ προσπάθησε να ξεμπερδέψει με μια τροπολογία. Λογικό, αφού στόχος δεν ήταν ο έλεγχος των ενδοομιλικών συναλλαγών, αλλά η δημιουργία εντυπώσεων στο πόπολο. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης στη Βουλή, στις 26 Νοέμβρη του 2008, τοποθετήθηκε επί της τροπολογίας (που στη συνέχεια έγινε άρθρο 26 του νόμου 3728/2008), ο τότε υφυπουργός Ανάπτυξης Γ. Βλάχος και ανάμεσα στ’ άλλα είπε:
«Στέκομαι λίγο στους κανόνες τεκμηρίωσης τιμών ενδοομιλικών συναλλαγών. Εγώ θα περίμενα αυτήν την τροπολογία να την στηρίξουν όλα τα κόμματα αφού όλοι παρατηρείτε ότι υπάρχουν διαφορές στις τιμές στη χώρα μας από άλλες του εξωτερικού. Εμείς με αυτήν την τροπολογία λέμε ότι υποχρεώνουμε όλες τις επιχειρήσεις που λειτουργούν εντός ομίλων όταν θα ανακοινώνουν τιμές εδώ να είναι υποχρεωμένες να τεκμηριώνουν την τιμή που φέρνουν στην Ελλάδα με βάση τα στοιχεία που υπάρχουν σε άλλες χώρες. Μόνο έτσι θα κλείσει η ψαλίδα και θα τελειώσει μια για πάντα το φαινόμενο των διαφορετικών τιμών στην πατρίδα μας και σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αυτό το κάνουμε πράξη. Ηταν ένα κενό το οποίο υπήρχε και δεν υπήρχε από χθες, υπήρχε από χθες και λύνεται σήμερα. Αυτό νομίζω πρέπει να μας καλύπτει όλους και θα έλεγα ότι πρέπει να συμφωνήσουμε».
Ο Γ. Βλάχος ομολόγησε, ότι γινόταν πάρτι με τις τιμές των προϊόντων και ισχυρίστηκε ότι με τη συγκεκριμένη ρύθμιση θα μπει τέλος στο πάρτι των τιμών, και στις διαφορές τους ανάμεσα στην Ελλάδα και άλλες χώρες της ΕΕ. Ξέχασε, όμως, να αναφέρει ότι υπάρχει και πάρτι με τη φοροδιαφυγή και τις φοροαπαλλαγές.
Η συζήτηση που άνοιξε απ’ αφορμή αυτή την τροπολογία ήταν περιορισμένη και ιδιαίτερα υποτονική και από την πλευρά της αντιπολίτευσης όλων των αποχρώσεων.
Σύμφωνα με το άρθρο 26 του νόμου 3728, θα έπρεπε όλες οι εταιρίες που διενεργούν ενδοομιλικές συναλλαγές να καταθέσουν μέχρι τις 30 Απρίλη του 2009 το φάκελο τεκμηρίωσης των συναλλαγών αυτών για τη χρήση του 2008. Ακόμη, ο υπουργός Ανάπτυξης θα έπρεπε να εκδώσει απόφαση για να ρυθμίσει όλα τα αναγκαία ζητήματα, προκειμένου να λυθεί το ζήτημα με την έγκαιρη κατάθεση των φακέλων τεκμηρίωσης. Σημειώνουμε εδώ, ότι την ευθύνη για τον έλεγχο των ενδοομιλικών συναλλαγών είχε αναλάβει ο υπουργός Ανάπτυξης και όχι ο υπουργός Οικονομικών. Αυτή η επισήμανση έχει την σημασία της, όπως θα δούμε στη συνέχεια.
Οι μήνες περνούσαν και το ζήτημα του ελέγχου των ενδοομιλικών συναλλαγών παρέμενε στάσιμο, αφού από την πλευρά του υπουργείου Ανάπτυξης δεν έγινε καμία παρέμβαση προκειμένου να «περπατήσει» το άρθρο 26 του νόμου 3728. Στη συνέχεια, η κυβέρνηση Καραμανλή «ανακάλυψε» ότι «υπάρχει νομοθετικό κενό» σε ό,τι αφορά τον έλεγχο των ενδοομιλικών συναλλαγών και προχώρησε, στις 8 και 9 Ιού-λη του 2009, στην ψήφιση νέων διατάξεων για τις ενδοομιλικές συναλλαγές στο νόμο 3775/2009, που έχει τίτλο «Κανόνες Ενδοομιλικών Συναλλαγών», ενώ μόνο τρία άρθρα του αφορούν τις ενδοομιλικές συναλλαγές.
Και πάλι η συζήτηση επί των διατάξεων για τις ενδοομιλικές συναλλαγές στο «ναό της δημοκρατίας» κινήθηκαν σε πολύ χαμηλό επίπεδο απ’ όλες τις πλευρές. Η αστική αντιπολίτευση δεν κράτησε ούτε τα προσχήματα, ανεβάζοντας λίγο τους αντιπολιτευτικούς τόνους. Θα αναφερθούμε στη συνέχεια στις τοποθετήσεις δύο σημαντικών στελεχών της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, του Ι. Παπαθανασίου, που τότε ήταν υπουργός Οικονομικών, και του Ε. Βενιζέλου του ΠΑΣΟΚ.
Ι. Παπαθανασίου: «Τώρα έρχομαι στο νομοσχέδιο. Ποια είναι τα θέματα που θίγει; Κατ’ αρχήν εκσυγχρονίζει τη φορολογική νομοθεσία σε ό,τι αφορά τις εγχώριες επιχειρήσεις που συνδέονται με αλλοδαπές επιχειρήσεις, ώστε να μπει ένα οριστικό τέλος στο φαινόμενο της τεχνητής μεταφοράς κερδών από την Ελλάδα σε άλλες χώρες με χαμηλότερο συντελεστή φορολογίας, μέσω υπερτιμολογήσεων και υποτιμολογήσεων στις συναλλαγές μέσα στον ίδιο τομέα».
Ο Ι. Παπαθανασίου ξέχασε σκόπιμα, ότι στην Ελλάδα δραστηροποιούνται και θυγατρικές πολυεθνικών εταιριών, που κάνουν ενδοομιλικές συναλλαγές, μέσω των οποίων φουσκώνουν τις τιμές και κάνουν μεγάλη φοροδιαφυγή. Ετσι, στα δύο άρθρα του νόμου 3775 δεν υπάρχει καμιά διάταξη γι’ αυτές τις εταιρίες. Το «κενό» αυτό διαπιστώθηκε και καλύφτηκε φραστικά στο νόμο 4110 που δημοσιεύθηκε το Γενάρη του 2013!
Στο νόμο 3775/2009 περιλήφθηκε πάλι εξουσιοδοτική διάταξη προς τον υπουργό Οικονομικών, προκειμένου να εκδώσει υπουργική απόφαση στην οποία θα προβλέπονται οι «λεπτομέρειες» εφαρμογής των ουσιαστικών διατάξεων του νόμου. Πρόκειται για ένα κλασικό κόλπο των κυβερνήσεων, μέσω του οποίου παραπέμπεται στις ελληνικές καλένδες η εφαρμογή ακόμη και νόμων που προβλέπουν επουσιώδεις ελέγχους στο μεγάλο κεφάλαιο. Δεν βγάζουν τις απαραίτητες εφαρμοστικές υπουργικές αποφάσεις και διατάγματα, με αποτέλεσμα οι νόμοι να πετιούνται στα σκουπίδια.
Ο Ε. Βενιζέλος ψέλλισε ότι υπάρχει διαφοροποίηση ανάμεσα στον νόμο 3775/2009 και στο νόμο 3728/2008, χωρίς όμως να κάνει σαφές τι ακριβώς εννοεί. Προφανώς, εννοούσε αυτό που αναφέραμε παραπάνω.
Τον Οκτώβρη του 2009 το ΠΑΣΟΚ έγινε κυβέρνηση. Η διαφοροποίηση στην αντιμετώπιση των ελληνικών και ξένων θυγατρικών των πολυεθνικών παρέμεινε. Το σπουδαιότερο είναι πως η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, μέχρι τις εκλογές του Μάη του 2012, «ξέχασε» ότι γίνονται ενδοομιλικές συναλλαγές, ότι γίνονται υπερτιμολογήσεις και υποτιμολογήσεις, ότι γίνεται μεγάλη φοροδιαφυγή και ότι –παρολαυτά– οι νόμοι που ψηφίστηκαν από την κυβέρνηση Καραμανλή παρέμεναν ανενεργοί.
Τον Απρίλη του 2010 ψηφίστηκε ένας ακόμη φορομπηχτικός νόμος. Εγιναν μερικές αλλαγές δευτερεύουσας σημασίας στις διατάξεις του νόμου 3775, όμως δεν είχαν καμιά πρακτική αξία, αφού δεν γίνεται ο παραμικρός έλεγχος στις ενδοομιλικές συναλλαγές, για τους λόγους που αναφέραμε παραπάνω.
Στις 23 Γενάρη του 2013 δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ ο νόμος 4110/ 2013, ένας ακόμη φορομπηχτικός νόμος που ψηφίστηκε από την τρικομματική κυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ. Με το νόμο αυτό τροποποιούνται διατάξεις του νόμου 3775/2009 και καταργείται το άρθρο 26 του νόμου 3728/2008, αυτό που δεν εφαρμόστηκε ποτέ από τότε που ψηφίστηκε (το 2008).
Οπως αναφέραμε, ο Ι. Παπαθανασίου είχε «ξεχάσει» να συμπεριλάβει στον έλεγχο τις ενδοομιλικές συναλλαγές των θυγατρικών πολυεθνικών κολοσών με τις μητέρες εταιρίες. Το «θυμήθηκε» η τρικομματική κυβέρνηση για δημαγωγικούς λόγους και συμπεριέλαβε διάταξη στο νόμο 4110, προκειμένου υποτίθεται να ελέγχονται οι ενδοομιλικές συναλλαγές και αυτών των εταιριών. Οπως θα δούμε στη συνέχεια, και αυτή η διάταξη δε θα έχει καμιά πρακτική εφαρμογή, αφού οι πρασινογάλαζες κυβερνήσεις φροντίζουν να αναβάλλεται συνεχώς ο έλεγχος του φακέλου των ενδοομιλικών συναλλαγών.
Ταυτόχρονα έγινε και κάτι ακόμη. Εξαίρεσαν τις εμποροβιομηχανικές επιχειρήσεις που εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα με βάση τον Αναγκαστικό Νόμο 89/1967 (132Α) από την υποχρέωση να τηρούν φακέλους ενδοομιλικών συναλλαγών και –το σπουδαιότερο– αυτοί να ελέγχονται!
Αναφέραμε παραπάνω, ότι μέχρι τώρα δεν έγινε ποτέ έλεγχος στις ενδοομιλικές συναλλαγές. Αυτό δεν το λέμε μόνο εμείς. Το παραδέχτηκε και η τρόικα εσωτερικού (ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ) στο νόμο 4110/2013, άρθρο 11 παρ. 16. Ιδού το μεγαλύτερο μέρος αυτής της παραγράφου:
«16. Από τη δημοσίευση του παρόντος (σ.σ. δηλαδή από τις 23.1.2013), καταργείται το άρθρο 26 του νόμου 3728/2008, με την επιφύλαξη των επόμενων εδαφίων. Οι φάκελοι τεκμηρίωσης που έχουν προσκομιστεί στη Διεύθυνση Κοστολόγησης και Ερευνας Αγοράς της Γενικής Γραμματείας Καταναλωτή του υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών και Μεταφορών και Δικτύων μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος και αφορούν τις χρήσεις 2010, 2011, και 2012 παραδίδονται στην αρμόδια Υπηρεσία για τον έλεγχο των ενδοομιλικών συναλλαγών του υπουργείου Οικονομικών και συντάσσεται προς τούτο σχετικό πρωτόκολλο παράδοσης και παραλαβής.
Η Διεύθυνση Κοστολόγησης και Ερευνας Αγοράς της Γενικής Γραμματείας Καταναλωτή διατηρεί το δικαίωμα πρόσβασης στους ως άνω φακέλους τεκμηρίωσης για λόγους διεξαγωγής ερευνών αγοράς.
Κατ’ εξαίρεση οι φάκελοι τεκμηρίωσης για τις χρήσεις 2008 και 2009 υπόκεινται σε έλεγχο από την ανωτέρω Διεύθυνση της Γενικής Γραμματείας Καταναλωτή που ολοκληρώνεται από αυτήν κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 26 του νόμου 3728/2008».
Ομολογούν κυνικά, ότι μέχρι το Γενάρη του 2013 δεν ελέγχθηκαν οι φάκελοι τεκμηρίωσης για τις χρήσεις 2008, 2009, 2010, 2011 και 2012. Δηλαδή, με λίγα λόγια, δεν έγινε ποτέ έλεγχος των ενδομιλικών συναλλαγών. Ετσι, το πάρτι με τις ψηλές τιμές των προϊ’όντων-εμπορευμάτων, με τις υπερτιμολογήσεις και υποτιμολογήσεις, με τη μεγάλη φοροδιαφυγή καλά κρατεί. Και το «μάρμαρο» το πληρώνει ο βαριά φορολογούμενος και εκμεταλλευόμενος ελληνικός λαός που τον έχουν κινεζοποιήσει.
Τι έγινε μετά τις 23 του περασμένου Γενάρη; Μήπως άρχισαν να γίνονται έλεγχοι στις ενδοομιλικές συναλλαγές;
Με το νόμο 4110/2013 προβλεπόταν ότι οι φάκελοι τεκμηρίωσης της χρήσης 2012 πρέπει να παραδοθούν μέχρι τις 13 Μάη του 2013. Στη συνέχεια, με τους νόμους 4170, 4172 και 4182 η προθεσμία έγινε 31 Ιούλη, 16 Αυγούστου και 20 Σεπτέμβρη του 2013, αντίστοιχα. Εκτιμούμε ότι θα περάσει και η 20ή Σεπτέμβρη και θα δοθούν και άλλες παρατάσεις, σύμφωνα με διατάξεις των νόμων 4174/2013 και 4182/ 2013, που ανοίγουν πόρτες και παράθυρα
Για να μην κουράζουμε με άλλες παραπομπές των νόμων για τις ενδοομιλικές συναλλαγές, σας λέμε ότι το ίδιο θα ισχύσει και για τις χρήσεις όλων των προηγούμενων ετών. Διότι οι πρασινογάλαζες αστικές κυβερνήσεις δεν είχαν και δεν έχουν την πολιτική βούληση να βάλουν φρένο στο πάρτι των υπερτιμολογήσεων-υποτιμολογήσεων και της μεγάλης φοροκλοπής και φοροαπαλλαγής.
Γεράσιμος Λιόντος
