Αναφερθήκαμε στο προηγούμενο φύλλο με ειρωνικό τρόπο στη δήλωση του προέδρου της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι, ότι συστήνει στις τράπεζες, στις οποίες μόλις είχε διαθέσει χαμηλότοκα δάνεια τριετούς διάρκειας συνολικού ύψους 530 δισ. ευρώ (περίπου άλλα τόσα είχε χορηγήσει στις 21 Δεκέμβρη), να διαθέσουν αυτή τη ρευστότητα σε δάνεια προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Πριν αλέκτορα λαλήσαι, το ειρωνικό μας σχόλιο ήρθε να επιβεβαιωθεί από τα στοιχεία της ίδιας της ΕΚΤ. Οι τράπεζες για μια φορά ακόμη προτίμησαν να «παρκάρουν» τα κεφάλαια που τους έδωσε ο Ντράγκι στο overnight επιτόκιο της ΕΚΤ, το οποίο είναι μεν χαμηλό, όμως αποτελεί σίγουρη απόδοση. Το επίπεδο-ρεκόρ των 777 δισ. ευρώ έφτασαν οι σχετικές καταθέσεις των τραπεζών στην ΕΚΤ, αμέσως μόλις πήραν το ζεστό ρευστό από τον Ντράγκι. Σιγά που οι τραπεζίτες θα έριχναν τα λεφτά στη λεγόμενη «πραγματική οικονομία», όταν η ίδια η Κομισιόν αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις της για το 2012, προβλέποντας μηδενική ανάπτυξη για την ΕΕ των 27 και αρνητική (ύφεση -0,3%) για την Ευρωζώνη των 17.
Σε σχόλιο με τίτλο «Μπουρούχα ο σούπερ Μάριο», που δημοσιεύτηκε στο φύλλο της «Κ» της 21ης Γενάρη, πριν δηλαδή η Κομισιόν επικαιροποιήσει προς τα κάτω τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη στην ΕΕ, γράφαμε: ««Αυτό που έκανε ο Ντράγκι ήταν να παραδώσει ένα καλό δωράκι στους τραπεζίτες, οι οποίοι το αξιοποίησαν δεόντως. Αντί να ρίξουν το φτηνό χρήμα που τους δανείζει η ΕΚΤ στην οικονομία, το “παρκάρουν” στο overnight της ΕΚΤ, κερδίζοντας μια μικρή επιτοκιακή διαφορά. Πρόκειται για μια κίνηση συντηρητική, χωρίς το ρίσκο που θα είχε ο δανεισμός των καπιταλιστικών επιχειρήσεων. Αυτή η κίνηση σημαίνει ότι οι ευρωπαίοι τραπεζίτες δεν έχουν καμιά εμπιστοσύνη στις προοπτικές ανάπτυξης της ευρωπαϊκής οικονομίας. Θεωρούν ότι αυτή ξαναμπαίνει σε κρίση, γι’ αυτό και αρνούνται να τη δανείσουν, εκτιμώντας ότι ένας τέτοιος δανεισμός θα γεννούσε σημαντικές επισφάλειες. Δεν είπαν και όχι, όμως, στην κίνηση Ντράγκι να τους εξασφαλίσει φτηνό χρήμα. Το τσέπωσαν και μ’ αυτό κάνουν “δουλειές” της μιας νύχτας, βγάζοντας το “κατιτίς” τους από τη διαφορά ανάμεσα στο επιτόκιο με το οποίο τους δανείζει η ΕΚΤ και το overnight επιτόκιο της ίδιας τράπεζας.
Ιδού μερικά στοιχεία, όπως δημοσιεύτηκαν στον ευρωπαϊκό οικονομικό Τύπο. Μετά την κίνηση Ντράγκι, οι τράπεζες έσπευσαν και δανείστηκαν 489 δισ. ευρώ (σ.σ. πρόκειται για το πρώτο «πακέτο», της 21ης Δεκέμβρη), γεγονός που προκάλεσε την έκσταση χαράς. Αμέσως, όμως, υπήρξε αύξηση κατά 10% στις καταθέσεις overnight, που έφτασαν τα 452 δισ. ευρώ. Το προηγούμενο ρεκόρ σε καταθέσεις 24 ωρών ήταν 384 δισ. ευρώ και είχε σημειωθεί τον Ιούνη του 2010. Ούτε μεταξύ τους δεν κάνουν πράξεις δανεισμού οι τράπεζες, αλλά περιορίζονται σε πράξεις εντός των μηχανισμών της ΕΚΤ, που τους δίνουν σιγουριά. Ετσι, ο “σούπερ-Μάριο”, που θα έβαζε την ΕΕ σε αναπτυξιακή ρότα, αποδείχτηκε σκέτη… μπουρούχα».
Τώρα βλέπουμε νέο ρεκόρ στις καταθέσεις overnight της ΕΚΤ, που επιβεβαιώνει απόλυτα το παραπάνω σχόλιο. Φυσικά, τα τραπεζικά κεφάλαια δεν θα παραμείνουν διά παντός στο «ψυγείο» της ΕΚΤ. Θα φύγουν και θα τοποθετηθούν σε σίγουρες «επενδύσεις». Δηλαδή, σε κρατικά ομόλογα. Στην «πραγματική οικονομία» θ’ αρχίσουν να ξανατοποθετούνται μόνο όταν η νέα «ύφεση» κάνει τον κύκλο της και διαφανούν πάλι προοπτικές μικρής έστω αύξησης του ΑΕΠ. Οι τραπεζίτες, καθοδηγητές του χρηματιστικού κεφάλαιου, είναι αυτοί που καθορίζουν πού και σε ποιο βαθμό θα κατευθυνθούν τα κεφάλαια.
