Από το 2014, λίγο πριν από τις προηγούμενες ευρωεκλογές, κατέστη σαφές ότι η σκληρή μνημονιακή πολιτική μπορεί να συνοδευτεί με κάποια μέτρα που θα εμφανίζονται ως «διορθωτικά», με στόχο να μπορεί να λειτουργήσει το πολιτικό σύστημα, να μπορεί να αποδώσει ο κοινοβουλευτικός κρετινισμός. Και βέβαια, οι εκάστοτε κυβερνήσεις είναι αυτές που έχουν την πρωτοβουλία των κινήσεων σ' αυτόν τον τομέα, που προσπαθούν να εκμεταλλευτούν προς εκλογικό τους όφελος αυτές τις «διορθώσεις». Το 2014 δεν απέδωσαν εκλογικά ούτε τα πεντακοσάρικα που μοίρασαν οι Σαμαροβενιζέλοι, ούτε η μετάταξη της εστίασης από τον υψηλό στο χαμηλό συντελεστή ΦΠΑ. Τις ευρωεκλογές τις κέρδισε ο αντιπολιτευόμενος ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος κέρδισε πιο πανηγυρικά και τις εθνικές εκλογές, μερικούς μήνες αργότερα, τον Γενάρη του 2015.
Μένει να δούμε αν η ιστορία θα επαναληφθεί. Οχι ότι μας ενδιαφέρει ποιος θα κερδίσει (ίδιο θα είναι το αποτέλεσμα), όμως πρέπει να σημειώσουμε την αλλαγή ορισμένων συνθηκών. Το 2014 ο ΣΥΡΙΖΑ εμφανιζόταν ως αντιμνημονιακός, ενώ το 2019 το παλιό ψευτοδίλημμα «μνημόνιο-αντιμνημόνιο» έχει εξαφανιστεί. Ολοι είναι εξίσου μνημονιακοί. Οι ευρωεκλογές του 2014 ήταν η τελευταία φορά που οι ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές στήριξαν τους Σαμαροβενιζέλους. Μετά τους εγκατέλειψαν. Τον ΣΥΡΙΖΑ εξακολουθούν να τον στηρίζουν και τώρα.
Σε σχέση με τον μνημονιακό βάλτο, στον οποίο κολυμπούν πλέον όλα τα αστικά κόμματα εξουσίας, αρκεί να θυμηθούμε τα περί «ματωμένων πλεονασμάτων» που έλεγε ο ΣΥΡΙΖΑ και να συγκρίνουμε εκείνες τις δηλώσεις-καταπέλτη, τις οποίες επαναλάμβανε απ' όλα τα προεκλογικά μπαλκόνια ο Τσίπρας, μ' αυτά που δήλωσε την περασμένη Τρίτη στην προεκλογική φιέστα του Ζαππείου ο Τσακαλώτος: «Είναι προφανές σε μένα και νομίζω ότι θα είναι και προφανές σε πάρα πολλούς υπουργούς Οικονομικών στην ευρωζώνη, ότι το 3,5% δεν ήταν μια τιμωρία για την ελληνική οικονομία, δεν ήταν κάτι εκδικητικό, ήταν η δική μας συνεισφορά στην απομείωση του χρέους. Αρα η δική μας συνεισφορά στην απομείωση του χρέους ήταν 3,5% κάθε χρόνο. Το 2020, το 2021 και το 2022»! Τα πλεονάσματα έπαψαν, λοιπόν, να είναι ματωμένα. Είναι μια υποχρέωση, μια συνεισφορά που την οφείλει ο ελληνικός λαός!
Βοηθήματα
Με το γνωστό θράσος που τους διακρίνει, οι συριζαίοι βάφτισαν 13η σύνταξη ένα επίδομα γύρω στο πεντακοσάρικο για κάθε συνταξιούχο. Δεν είναι τίποτα το διαφορετικό από το «κοινωνικό μέρισμα» που έδιναν κάθε χρόνο από το λεγόμενο «υπερπλεόνασμα». Πράγμα που προβλέπεται από τα Μνημόνια (για να μην ξεχνιόμαστε). Απλά, αντί να το δώσουν στο τέλος του χρόνου (που ενδεχομένως δε θα είναι κυβέρνηση), το δίνουν τώρα, όπως είχαν κάνει προεκλογικά και οι Σαμαροβενιζέλοι. Αυτό ίσως να αποτελεί προανάκρουσμα και για πραγματοποίηση βουλευτικών εκλογών πριν να βγει το καλοκαίρι (θα συνυπολογίσουν και το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών και θα πάρουν την τελική τους απόφαση).
Οι αλήτες του ΣΥΡΙΖΑ προσπαθούν να μας κάνουν να ξεχάσουμε την ίδια την έννοια των λεγόμενων δώρων Χριστουγέννων-Πάσχα και επιδόματος άδειας. Ηταν δυο μισθοί επιπλέον το χρόνο για εργαζόμενους και συνταξιούχους. Οι προηγούμενες μνημονιακές κυβερνήσεις πρώτα τα μετέτρεψαν από μισθό/σύνταξη σε επιδόματα (500-250-250) και μετά τα κατήργησαν και αυτά. Ερχονται τώρα οι συριζαίοι, δίνουν ένα επίδομα μόνο στους συνταξιούχους (όχι και στους εργαζόμενους στο δημόσιο τομέα) και το βαφτίζουν «13η σύνταξη», επειδή -όπως λένε- θα είναι μόνιμη.
Λες και δεν μπορεί μια επόμενη κυβέρνηση (δική τους ή άλλων) να κόψει αυτό το επίδομα. Και θα μπορεί να το κάνει πιο εύκολα, αν αναλογιστούμε ότι έκοψαν τα δώρα που ήταν κατακτημένα με αγώνες πριν από δεκαετίες και απέρρεαν από την εργατική και τη συνταξιοδοτική νομοθεσία, ενώ τώρα δίνουν ένα επίδομα που το συνδέουν ευθέως με το «υπερπλεόνασμα», προδιαγράφοντας έτσι εξαρχής τη σχετικότητά του: αν το «υπερπλεόνασμα» δεν μπορεί να πιαστεί, τότε το επίδομα θα κοπεί, ακόμα κι αν είναι νομοθετημένο. Χρειάζεται μήπως να θυμίσουμε ότι έχουν συμφωνήσει για «πρωτογενή πλεονάσματα» ύψους 3,5% του ΑΕΠ μέχρι και το 2022 και 2,2% από το 2023 μέχρι το 2060; 'Η πιστεύει κανείς τα παραμύθια τους περί θυελλώδους ανάπτυξης του ελληνικού καπιταλισμού, όταν τώρα, μετά από μια τόσο βαθιά κρίση, η αύξηση του ΑΕΠ δεν μπορεί να φτάσει ούτε το 2% το χρόνο; Από πού θα προκύψει η θυελλώδης ανάπτυξη, όταν η εσωτερική αγορά είναι καθηλωμένη λόγω της μνημονιακής φτώχειας;
Τα άλλα μέτρα που ανακοίνωσαν για το 2019 αφορούν τον ΦΠΑ (μετάταξη των τροφίμων και της εστίασης από το 24% στο 13%). Να θυμίσουμε απλά ότι γυρίζουν απλά στο καθεστώς ΦΠΑ που ίσχυε μέχρι τον Ιούλη του 2015. Αν η δημοσιονομική πορεία δεν είναι αυτή που απαιτεί το μετα-Μνημόνιο, τότε θα ξανάχουμε μετατάξεις στον υψηλότερο συντελεστή. Ο ΦΠΑ είναι λάστιχο που το τεντώνουν ή το μαζεύουν ανάλογα με το πόσα θέλουν να μαζέψουν. Και πλήττει αποκλειστικά τα λαϊκά στρώματα που αποτελούν την καταναλωτική μάζα. Θέλεις δε θέλεις θ' αγοράσεις τα αναγκαία για τη συντήρησή σου, οπότε θα σου πάρουν αυτά που χρειάζονται για να τροφοδοτήσουν τον κρατικό μηχανισμό, τους ιμπεριαλιστές δανειστές και τα «πάρτι» της κεφαλαιοκρατίας με το δημόσιο χρήμα.
Είναι σίγουρο ότι οι Τσιπραίοι πήραν το «πράσινο φως» από τις ιμπεριαλιστικές πρωτεύουσες να κάνουν αυτή την οριακή προεκλογική δημαγωγία. Υπάρχουν από τώρα κάποιες οικονομικές προβολές για το «υπερπλεόνασμα» του 2019, οπότε δεν υπάρχει πρόβλημα να χρησιμοποιηθεί ένα μέρος του τώρα. Καμιά ιμπεριαλιστική κυβέρνηση στην Ευρώπη, ανεξαρτήτως πολιτικού χρώματος, δεν έχει αντίρρηση να διευκολύνει τον Τσίπρα σε μια δύσκολη γι' αυτόν στιγμή. Δεν άφησε χατίρι που να μην τους το κάνει, με αποκορύφωμα τη Συμφωνία των Πρεσπών, που ο Κούλης το γύρισε στο εθνικιστικό, για να μη χάσει ψήφους.
Ακόμα κι αν δεν πάνε καλά τα πράγματα με το «πρωτογενές πλεόνασμα» έχουν την καβάτζα: την προ-νομοθετημένη μείωση του αφορολόγητου, που δεν έδωσαν στον Τσίπρα το δικαίωμα να την καταργήσει τώρα, μολονότι πολύ θα το ήθελε. Κι έχει ν' αντιμετωπίσει τον εκπρόσωπο του ΔΝΤ στην τρόικα/κουαρτέτο να λέει ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν πρέπει να καταργηθεί.
Παπατζηλίκια
Τα υπόλοιπα που ανακοίνωσε ο Τσίπρας με γλάστρες τον Τσακαλώτο, την Αχτσιόγλου και τον λιγομίλητο Δραγασάκη αφορούν τα επόμενα χρόνια. Και είναι λόγια του αέρα. «Αυτά που θα εφαρμοστούν το 2020 θα νομοθετηθούν αργότερα, αλλά σε κάθε περίπτωση θα συμπεριληφθούν στον προϋπολογισμό του 2020», είπε. Τον προϋπολογισμό του 2020, όμως, θα τον καταρτίσει η επόμενη κυβέρνηση, όχι η σημερινή, οπότε μόνο ως προεκλογική ρητορική μπορούν να αντιμετωπιστούν.
Επί τη ευκαιρία, πρέπει να πούμε δυο λόγια και για το απίθανο παπατζιλίκι που παρουσίασε ο Τσίπρας και που με μισή καρδιά φάνηκε να υποστήριξε ο Τσακαλώτος. Θα καταρτίσουμε, είπε, προϋπολογισμούς με «πρωτογενές πλεόνασμα» 2,5% του ΑΕΠ, επειδή είμαστε σίγουροι ότι στο τέλος θα πιάσουμε 3,5% (λόγω αναπτυξιακής πορείας της οικονομίας). Για να είναι, όμως, σίγουροι οι δανειστές ότι θα πάρουν τα λεφτά τους, θα φτιάξουμε έναν ειδικό καταπιστευτικό λογαριασμό, στον οποίο θα βάλουμε 5,55 δισ. ευρώ από το «μαξιλάρι ρευστότητας». Αυτό το ποσό ισοδυναμεί με 3% του ΑΕΠ, οπότε θα είναι σίγουροι ότι ακόμα κι αν το 2020, το 2021 και το 2022 δεν πιάσουμε «πρωτογενή πλεονάσματα» ύψους 3,5% του ΑΕΠ κάθε χρόνο, αυτοί θα πάρουν οπωσδήποτε το 3,5% που τους έχουμε υποσχεθεί.
Φυσικά, πρόκειται για προεκλογικό παπατζιλίκι. Στοιχειώδη οικονομικά να γνωρίζει κάποιος, καταλαβαίνει αμέσως ότι είναι άλλο πράγμα το απόθεμα ρευστότητας και άλλο το λεγόμενο πρωτογενές πλεόνασμα. Και βέβαια, δεν υπάρχει περίπτωση αυτό να γίνει δεκτό από τους ιμπεριαλιστές δανειστές, οι οποίοι μέσω των «πρωτογενών πλεονασμάτων» διατηρούν αλώβητη τη μνημονιακή πολιτική. Κι όπως είναι γνωστό, έχουν τον τρόπο να επιβάλουν τη θέλησή τους, αφού οι επιστροφές των τόκων από τα ελληνικά ομόλογα που κατακρατούν η ΕΚΤ και κεντρικές τράπεζες ευρωπαϊκών κρατών γίνονται σε εξαμηνιαίες δόσεις και υπό τον όρο ότι θα υπάρξει θετική αξιολόγηση από την τρόικα.
Ο Τσακαλώτος ανακοίνωσε ότι στην τρόικα «παρουσιάστηκαν οι χθεσινές εξαγγελίες του πρωθυπουργού» και πως «ο διάλογος για επιμέρους θέματα πρόκειται να συνεχιστεί». Η τρόικα στη δική της ανακοίνωση σημείωσε με νόημα: «Η αποστολή έλαβε υπόψη την ανακοίνωση νέων μέτρων, τα οποία θα αξιολογηθούν με βάση την τήρηση των συμφωνηθέντων δημοσιονομικών στόχων και τη συνέπεια με τις δεσμεύσεις που ανέλαβε η Ελλάδα έναντι του Eurogroup για την περίοδο μετά το πρόγραμμα».
