Με κλειστά σχολεία και Πανεπιστήμια, παραμονές του Πάσχα, με διαδικασίες fast track, ψηφίστηκε από τον κυβερνητικό λόχο το νομοσχέδιο-σκούπα «Συνέργειες Πανεπιστημίων και Τ.Ε.Ι., πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, πειραματικά σχολεία, Γενικά Αρχεία του Κράτους και λοιπές διατάξεις», που ολοκληρώνει τη συγκρότηση του «Ενιαίου Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης και Ερευνας» μέσω της σαλαμοποίησης Πανεπιστημίων και ΤΕΙ, στο πνεύμα της Μπολόνια, θεσμοθετεί ένα ταξικό Λύκειο με υποβαθμισμένη τη γενική μόρφωση, τη Γ΄Λυκείου-τάξη φροντιστήριο, τους μαθητές και τις σχολές κατηγοριοποημένους και με καρικατούρα ελεύθερης πρόσβασης και που ανωτατοποιεί τα κολλέγια, ακυρώνοντας επί της ουσίας το άρθρο 16 του Συντάγματος.
Ανάμεσα στις διατάξεις αυτού του νόμου, πλέον, υπάρχει και η αντιδραστική διάταξη που συγχωνεύει το Παιδαγωγικό Τμήμα του Πανεπιστήμιου της Πάτρας με το Τμήμα Κοινωνικής Εργασίας του ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας και η διάταξη (εισήχθη με τροπολογία) με την οποία η κυβέρνηση κάνει προεκλογική σπέκουλα και αφορά την πρόσβαση των απόφοιτων των ΕΠΑΛ στα Πανεπιστήμια.
Η πρώτη διάταξη (άρθρο 36: Το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης μετονομάζεται σε Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Κοινωνικής Εργασίας) εγκυμονεί σοβαρότατους κινδύνους για το μέλλον του Δημοτικού σχολείου. Δημιουργώντας ένα θολό τοπίο αμφισβητεί την παιδαγωγική επιστήμη, το περιεχόμενο και τα εργαλεία της, δημιουργεί συγχύσεις σε σχέση με το περιεχόμενο των σπουδών των αντίστοιχων Τμημάτων και ανοίγει επικίνδυνους ατραπούς για το μέλλον των Παιδαγωγικών Τμημάτων των Πανεπιστημίων, τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων τους και κατ’ επέκταση και των εν ενεργεία δασκάλων. Η διάταξη εδράζεται στην αντιδραστική αντίληψη ότι η επιστημονική γνώση πρέπει να είναι κομμένη και ραμμένη στα καλούπια της καπιταλιστικής αγοράς, ότι ο άνθρωπος-εργαζόμενος πρέπει να κατέχει ψήγματα γνώσης, ώστε να γίνεται μπαλαντέρ στα εργασιακά κάτεργα, να είναι όπως λένε φθηνός και ευέλικτος. Το αποτέλεσμα αυτής της άποψης είναι σχολεία προσανατολισμένα στην πρώιμη ειδίκευση, με ρηχές γνώσεις και υποβαθμισμένη γενική μόρφωση και πανεπιστημιακές σπουδές-σούπα με πτυχία πολλών ταχυτήτων.
Η δεύτερη διάταξη έχει σαφώς προεκλογική σκοπιμότητα. Σύμφωνα με αυτήν, αυξάνεται το ποσοστό των θέσεων που θα διεκδικούν οι απόφοιτοι των ΕΠΑΛ, συμμετέχοντας στις ειδικές πανελλαδικές εξετάσεις (προφανώς με θέματα διαφορετικής δυσκολίας), στις πανεπιστημιακές σχολές από 5% σε 10%. Ενώ παράλληλα διατηρείται το 5% των θέσεων στις σχολές και τμήματα: πολυτεχνικές, ιατρικές, οδοντιατρικές, φαρμακευτικές, κτηνιατρικές, φυσικής, βιολογίας και γεωλογίας. Επίσης διατηρούνται τα ποσοστά του 20% των θέσεων σε ΑΣΠΑΙΤΕ και ΑΣΤΕ και 8% για τις στρατιωτικές σχολές, την αστυνομία κ.λπ.
Δεν έπιασε ο πόνος την κυβέρνηση και το υπουργείο Παιδείας για τα παιδιά «ενός κατώτερου θεού», τα παιδιά των ΕΠΑΛ. Απόδειξη ότι διατηρούνται οι δύο τύποι Λυκείου, σε αντίθεση με τις μεγαλόστομες παλιές διακηρύξεις για ένα Ενιαίο Λύκειο γενικής και πολυτεχνικής μόρφωσης και ότι θεσμοθετούνται νέα «καθρεφτάκια προς τους ιθαγενείς», οι διετείς δομές στο πλαίσιο των Πανεπιστημίων (πανεπιστημιακά ΙΕΚ τα λέει ο κόσμος), όπου θα μπαίνουν κατά προτεραιότητα οι απόφοιτοι των ΕΠΑΛ.
Η αιτιολογία του υπουργείου Παιδείας είναι ότι υπήρξε αυτή η ρύθμιση διότι πλέον δεν υπάρχουν ΤΕΙ για να εισάγονται στα Τμήματά τους οι απόφοιτοι της αντίστοιχης ειδικότητας των ΕΠΑΛ. «Καπάκι» ήρθε και σχετικό άρθρο του Θ. Κοτσιφάκη, συριζαίου, εκπαιδευτικού τεχνικής εκπαίδευσης, πρώην προέδρου της ΟΛΜΕ, διευθυντή του Γραφείου του πρώην υφυπουργού Μπαξεβανάκη και νυν προέδρου της Επιτροπής του προγράμματος ΜΙΑ ΝΕΑ ΑΡΧΗ ΣΤΑ ΕΠΑΛ. Το άρθρο προσπαθεί να μας πείσει ότι η κυβέρνηση ανοίγει σημαντικούς δρόμους στην πρόσβαση των απόφοιτων των ΕΠΑΛ προς τα Πανεπιστήμια και ότι οι απόφοιτοι αυτοί έχουν όλες τις προϋποθέσεις να ανταποκριθούν, καθόσον δεν υστερούν σε επιδόσεις από τους μαθητές των Γενικών Λυκείων.
Καταρχάς ξεκαθαρίζουμε ότι οι παρατηρήσεις μας εστιάζονται αποκλειστικά και μόνο στο γεγονός ότι τα παιδιά που φοιτούν στα ΕΠΑΛ είναι στην πλειονότητά τους παιδιά της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων και επομένως το οικογενειακό και κοινωνικο-οικονομικό τους περιβάλλον, η ταξική τους θέση στην καπιταλιστική κοινωνία, με ό,τι συνεπάγεται αυτό για το μορφωτικό-πολιτιστικό τους επίπεδο, την εκπαιδευτική διαδρομή τους και εξέλιξη τα βάζει αυτομάτως σε μειονεκτική θέση σε σχέση με τους μαθητές των ΓΕΛ (και εδώ υπάρχουν οι ανισότητες, αλλά εδώ κοιτάμε τη γενική εικόνα).
Στο άρθρο αυτό γίνονται ταχυδακτυλουργικά κόλπα. Πρώτον, δεν μας δίνεται το ποσοστό των απόφοιτων των ΕΠΑΛ που συμμετέχει στις ειδικές πανελλαδικές εξετάσεις σε σχέση με τους συνολικούς απόφοιτους. Δεύτερον, αναφέρονται οι «επιτυχίες» στις 356 κοινές σχολές Πανεπιστημίων και ΤΕΙ (προφανώς, μεταξύ των οποίων πολλές σχολές χαμηλής ζήτησης) (πανελλαδικές 2018). Οι σχολές, όμως, στο σύνολό τους είναι 438 και προφανώς εξαιρούνται οι «βαρβάτες» σχολές των Πανεπιστημίων. Επ’ αυτού και με την τωρινή τροπολογία, το υπουργείο Παιδείας φρόντισε να καθηλώσει το ποσοστό στο ήδη υπάρχον (5%) για τις σχολές: πολυτεχνικές, ιατρικές, οδοντιατρικές, φαρμακευτικές, κτηνιατρικές, φυσικής, βιολογίας και γεωλογίας. Τέλος, δεν αναφέρεται ο αριθμός των απόφοιτων που συγκέντρωσε τις βαθμολογίες που επικαλείται το άρθρο. Συνεπώς εκ του περισσού είναι όλα τα «στοιχεία» που επικαλείται το σχετικό δημοσίευμα.
Γιούλα Γκεσούλη
