Μετά το σκοτσέζικο ντους στο οποίο υπέβαλε την κυβέρνηση η τρόικα (με αποκορύφωμα την αναβολή της καταβολής της τρίτης δόσης του δανείου για το Γενάρη), ο Παπανδρέου ενεργοποίησε τον Παπαδήμο, ο οποίος μαζί με τον Παπακωνσταντίνου κάθησαν με την τρόικα και διαμόρφωσαν τα μεγέθη του κρατικού προϋπολογισμού 2011, περιλαμβάνοντας σε μια χρονιά την κάλυψη και της υστέρησης του 2010 και του πρόσθετου ελλείμματος που προκύπτει από την αναθεώρηση που έκανε η Eurostat. Hτοι, επιπλέον 6,13 δισ. ευρώ. Κι όταν λέμε επιπλέον, εννοούμε πέραν των 9,15 δισ. που προέβλεπε το Μνημόνιο. Και πέραν, βέβαια, όσων πρόλαβαν ν’ αρπάξουν το 2010, που κάθε άλλο παρά λίγα ήταν. Δηλαδή, η βαρβαρότητα του Μνημόνιου αυξάνεται ποσοστιαία κατά 67%. Αυτά είναι τα νέα μέτρα που δεν θα έπαιρνε η κυβέρνηση. Αυτά είναι τα νέα μέτρα που, αν χρειαζόταν να τα πάρει, θα σήμαινε πως το πρόγραμμα έχει αποτύχει και ο Παπακωνσταντίνου θα παραιτούνταν!
Να ξεκαθαρίσουμε καταρχάς, ότι τα νέα μέτρα δεν προκύπτουν μόνο από την αναθεώρηση που έκανε η Eurostat. Αυτή η αναθεώρηση ήταν της τάξης του 1,8% του ΑΕΠ, δηλαδή θα χρειάζονταν ακόμη 4,16 δισ. Μέχρι τα 6,13 έχουμε επιπλέον 2 δισ. ευρώ, περίπου, που δεν οφείλονται στην αναθεώρηση. Πού οφείλονται; Στην αποτυχία του προγράμματος του 2010. Κι όμως, ο Παπακωνσταντίνου εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι το πρόγραμμα εφαρμόστηκε στο ακέραιο!
Και κάτι ακόμη, που αποδεικνύει ότι και αυτός ο αριθμός είναι ψεύτικος. Από τον προϋπολογισμό που δόθηκε στη δημοσιότητα προκύπτει ότι τα έσοδα έχουν μια υστέρηση 4,1 δισ. και οι δαπάνες μια βελτίωση 1,5 δισ. Επομένως, η συνολική υστέρηση σε σχέση με το πρόγραμμα του Μνημόνιου είναι 2,6 δισ. και όχι σκάρτα 2 δισ. που ισχυρίζεται ο Παπακωνσταντίνου. Ομως, αυτοί οι αριθμοί είναι προβλέψεις (λείπει το τελευταίο δίμηνο) και είναι σίγουρο πως μέχρι το τέλος του χρόνου τα πράγματα θα είναι χειρότερα. Αλλωστε, μόλις δυο μήνες πέρασαν από τότε που ο Παπακωνσταντίνου με τον Σαχινίδη ισχυρίζονταν ότι η υστέρηση των εσόδων είναι μόλις 770 εκατομμύρια και δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας, διότι υπάρχει ένα «μαξιλάρι» 4 δισ. από τις δαπάνες, ενώ έρχονται και νέα έσοδα. Μόλις ένας μήνας πέρασε από το προσχέδιο του προϋπολογισμού, στο οποίο έγραψαν ότι το έλλειμμα το 2010 θα είναι 7,8% του ΑΕΠ, χαμηλότερο δηλαδή από το 8,1% του Μνημόνιου. Τώρα, μας παρουσιάζουν και υστέρηση, όχι βελτίωση.
Μιας που βρισκόμαστε στην περιοχή των ψεμάτων, να σημειώσουμε ένα ακόμη, ιδιαίτερα χοντρό. Μέχρι πρότινος, Παπακωνσταντίνου και Σαχινίδης υποστήριζαν ότι η «ύφεση» θα είναι χαμηλότερη από το -4% του ΑΕΠ, που προέβλεπε το Μνημόνιο. Τώρα, γράφουν στον προϋπολογισμό ότι η «ύφεση» για το 2010 θα είναι -4,2%, ενώ το 2011 θα είναι 3% και όχι 2,6% που προβλέπει το Μνημόνιο. Και βέβαια, δεν βρήκαν ούτε δυο λέξεις δικαιολογίας. Να πουν, βρε αδερφέ, ότι έπεσαν έξω για κάποιους συγκεκριμένους λόγους. Το πέρασαν στο ντούκου, λες και δεν τους ακούγαμε να καμαρώνουν στα κανάλια, ότι τελικά τα πράγματα στον τομέα της ανάπτυξης δεν θα είναι και τόσο τραγικά.
Και το τελευταίο: στο Μνημόνιο προβλέπονται για το 2011 μέτρα ύψους 9,15 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τον προϋπολογισμό, τα πρόσθετα μέτρα είναι ύψους 6,13 δισ. ευρώ. Η σούμα μας κάνει 15,28 δισ. ευρώ. Η σούμα του Παπακωνσταντίνου, όμως, αναφέρει 14,33 δισ. ευρώ. Δηλαδή, κρύβει μέτρα ύψους περίπου 1 δισ. ευρώ (950 εκατομμύρια για την ακρίβεια)!
Κωλόχαρτο
Τα αναφέρουμε όλ’ αυτά για να πούμε ότι και ο κρατικός προϋπολογισμός του 2011, που δόθηκε στη δημοσιότητα την περασμένη Πέμπτη, δεν είναι παρά ένα κωλόχαρτο, γεμάτι ψέματα και αντιφάσεις. Ομως, από τους αριθμούς που παρατίθενται φαίνεται καθαρά η κατεύθυνση της πολιτικής. Κι αυτό έχει σημασία να διερευνήσουμε.
Πριν το κάνουμε, δεν πρέπει ν’ αφήσουμε ασχολίαστοη την αναθεώρηση που έκανε η Eurostat, μέσω της οποίας φορτώνεται στις πλάτες του ελληνικού λαού ένα επιπλέον βάρος περίπου 4,2 δισ. ευρώ. Πρόκειται καθαρά για λογιστικές αλχημίες, με μοναδικό σκοπό να φουσκώνουν το έλλειμμα και να παίρνουν αφορμή για νέα αντιλαϊκά μέτρα. Το βασικό φούσκωμα προήλθε από τη μεταφορά, για πρώτη φορά, στους λογαριασμούς της γενικής κυβέρνησης των οικονομικών αποτελεσμάτων 17 πρώην ΔΕΚΟ, που κρίθηκαν ότι «δεν είναι παραγωγοί εμπορεύσιμου προϊόντος». Πρόκειται για όλους τους συγκοινωνιακούς φορείς (ΕΘΕΛ,ΗΣΑΠ, ΗΛΠΑΠ, ΟΣΕ, ΤΡΕΝΟΣΕ, ΤΡΑΜ, Αττικό Μετρό), τις πολεμικές βιομηχανίες, την ΕΡΤ, τον ΕΛΓΑ κ.ά. Και μόνο ο ισχυρισμός ότι οι επιχειρήσεις συγκοινωνιών και οι πολεμικές βιομηχανίες δεν είναι παραγωγοί εμπορεύσιμου προϊόντος αποκαλύπτει την υποκρισία Κοινοτικών και κυβέρνησης και καταδεικνύει τη σκοπιμότητα που υπηρετεί αυτή η αναθεώρηση, που δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι τη θυμήθηκαν φέτος και όχι τα προηγούμενα χρόνια.
Είναι σίγουρο ότι μέχρι το τέλος του χρόνου, που θα ψηφιστεί ο προύπολογισμός, αρκετά απ’ αυτά τα νούμερα θ’ αλλάξουν. Αλλωστε, εκείνο που μετράει δεν είναι ο προϋπολογισμός, αλλά το Μνημόνιο, όπως επικαιροποιείται κάθε τρίμηνο από την τρόικα. Στη νέα επικαιροποίηση, που θα γίνει για να αποδεσμευτεί η τρίτη δόση του δανείου, θα δούμε να αποτυπώνονται συγκεκριμένα και κάποια από τα αντιλαϊκά μέτρα.
Επίθεση σε εργαζόμενους και συνταξιούχους
Ο Παπακωνσταντίνου, γνωστός για τις γκεμπελικές μεθόδους του, γράφει ότι «στόχος είναι η δημοσιονομική προσαρμογή να γίνει χωρίς την περαιτέρω επιβάρυνση μισθωτών και συνταξιούχων από περικοπές σε μισθούς και συντάξεις και χωρίς την επιβολή αυξήσεων σε φόρους πέρα απ’ αυτές για τις οποίες έχει ήδη δεσμευτεί η κυβέρνηση». Αν προσέξετε τη διατύπωση, θα δείτε ότι δεν αποκλείει πετσόκομμα μισθών και συντάξεων και επιβολή νέων φόρων, αλλά λέει πως αυτός είναι ο στόχος. Τι γίνεται, όμως, όταν δεν βγαίνουν τα νούμερα, όπως έγινε με το 2010;
Στη συνέντευξη Τύπου τον ρωτήσαμε ευθέως αν έχει καταλήξει στις ρυθμίσεις για το νέο ενιαίο μισθολόγιο των δημοσίων υπαλλήλων. Εδωσε μια από τις γνωστές απαντήσεις του αέρα. Επανήλθαμε αμέσως, σημειώνοντας πως αφού το Μνημόνιο μιλάει για εξοικονόμηση πόρων, δεν μπορεί παρά να κόψει επιδόματα. Φανερά εκνευρισμένος, αντί να απαντήσει στην ερώτηση, έκοψε κάθε κουβέντα, λέγοντας τα εξής εκπληκτικά: «Αν έχετε την καλοσύνη, σεβαστείτε λίγο τους κανόνες με τους οποίους δουλεύω»! Σεβαστείτε τους κανόνες του Γκέμπελς! Εσείς θα δικαιούστε μόνο μια ερώτηση, εγώ θα απαντώ όπως γουστάρω και δικαίωμα να επανέλθετε με δεύτερη ερώτηση δεν έχετε! Αυτή η αντίδρασή του, όμως, δείχνει καθαρά ότι θα πέσει και πάλι μαχαίρι και χοντρό μάλιστα. Ας το έχουν υπόψη τους εργαζόμενοι σε δημόσιο και ΔΕΚΟ και συνταξιούχοι, για να μη λένε ότι τους ήρθαν ξαφνικά, όταν θ’ ακούσουν τα μαντάτα.
Στις «νέες παρεμβάσεις» (έτσι ονομάζουν τα νέα μέτρα) υπάρχει και το κόψιμο 150 εκατ. ευρώ από τα οικογενειακά επιδόματα, τα οποία θα δίνονται πλέον «με βάση εισοδηματικά κριτήρια». Οταν ρωτήθηκε σχετικά ο Παπακωνσταντίνου, απάντησε κυνικά ότι «είναι αδιανόητο να δίνονται 800 εκατ. ευρώ για οικογενειακά επιδόματα χωρίς κανένα εισοδηματικό κριτήριο». Στη συνέχεια διευκρίνισε ότι αναφέρεται μόνο σε εκείνους που έχουν υψηλά εισοδήματα. Δεν βγαίνουν, όμως, 150 εκατ. μόνο από τους πλούσιους πολύτεκνους. Το μαχαίρι θα κατέβει και χαμηλά, σε εργαζόμενους.
Και βέβαια, υπάρχουν οι ΔΕΚΟ, όπου θα πέσει βαρύς ο πέλεκυς στις αποδοχές των εργαζόμενων. Μια μικρή ένδειξη παίρνουμε από έναν πίνακα στον προϋπολογισμό που μας λέει ότι οι δαπάνες μισθοδοσίας στην ΕΘΕΛ θα μειωθούν κατά 19%, στον ΗΛΠΑΠ κατά 5%, στον ΗΣΑΠ κατά 8,1%, στον ΟΑΣΑ κατά 27,4%. Θα εξοικονομήσουν, λένε, 800 εκατ. από τις ΔΕΚΟ. Αυτά δε μπορούν να τα εξοικονομήσουν παρά με απολύσεις (οι μετατάξεις δεν εξοικονομούν χρήματα, αφού ο μεταταγείς εξακολουθεί να πληρώνεται στη νέα του θέση) και μειώσεις μισθών (περικοπή επιδομάτων κ.λπ.)
Νέα χαράτσια
Ο προϋπολογισμός αναφέρει ότι τα νέα μέτρα θα αυξήσουν τα έσοδα κατά 2,28 δισ. ευρώ. Και παραθέτει διάφορες παπάρες, που μπήκαν απλά για να δικαιολογήσουν τα νούμερα. Αυτό γίνεται πάντοτε, ενώ η πράξη δείχνει ότι αυτά τα λεφτά δεν μπορούν να εισπραχτούν, γι’ αυτό και επιστρέφουν στα αγαπημένα τους χαράτσια στη λαϊκή κατανάλωση. Αλλωστε, έχουμε το παράδειγμα του 2010, που ο τομέας των εσόδων ναυάγησε. Πώς θα μαζέψουν περισσότερα λεφτά το 2011, όταν η οικονομία θα βρίσκεται σε βαθύτερη «ύφεση» και οι λεγόμενοι μικρομεσαίοι θα έχουν χτυπήσει μπιέλα;
Αυτό δεν αφορά μόνο τα νέα μέτρα, αλλά και τα ήδη προγραμματισμένα από το Μνημόνιο. Πώς θα μαζέψουν περισσότερο ΦΠΑ το 2011, όταν το σχέδιό τους ναυάγησε το 2010, επειδή η αγορά «κάθησε», επειδή ο κόσμος προσπαθεί να ψωνίσει χωρίς ΦΠΑ, επειδή μικρέμποροι και επαγγελματίες, που αντιμετωπίζουν το φάσμα του λουκέτου, προτιμούν να μη καταβάλλουν το ΦΠΑ, μπας και αντέξουν λίγο ακόμα;
Βαθιά το χέρι στην τσέπη
Αρκεί να αναφέρουμε μόνο μερικά στοιχεία: τα έσοδα της ΕΘΕΛ προϋπολογίζεται να αυξηθούν κατά 99,6%! Του ΗΣΑΠ κατά 60,2%! Του ΗΛΠΑΠ κατά 77,4%! Της ΤΡΑΙΝΟΣΕ κατά 62,4%! Δεν χρειάζεται πολλή σκέψη για να καταλάβουμε ότι μιλούν για διπλασιασμό (σχεδόν) της τιμής των εισιτηρίων. Προσέξτε, οι αυξήσεις αυτές αφο- ρούν μόνο τα έσοδα, όχι άλλα μεγέθη, και ξέρουμε καλά πως τα έσοδά τους είναι σχεδόν αποκλειστικά από τα εισιτήρια (η διαφήμιση αντιπροσωπεύει πολύ μικρό ποσοστό).
Αναφέραμε το παράδειγμα των δημόσιων μέσων μαζικής μεταφοράς για να φανεί καθαρά ότι οι εργαζόμενοι θα αναγκαστούν να βάλλουν πολύ βαθιά το χέρι στην τσέπη, για μια σειρά κοινωνικές υπηρεσίες. Από τους παιδικούς σταθμούς μέχρι τα εισιτήρια. Από τα διόδια μέχρι τα νοσοκομεία και γενικότερα τις υπηρεσίες υγείας. Εκτός αυτών, είναι βέβαιο ότι το περιβόητο «κράτος πρόνοιας» θα εξαθλιωθεί εντελώς. Γιατί πρέπει να υπολογίσουμε και τους νέους, «καλλικρατικούς» δήμους, από τους οποίους θα κόβουν κάθε χρόνο 500 εκατ. ευρώ, πέρα απ’ αυτά που έχουν ήδη κόψει. Η μέσης καπιταλιστικής ανάπτυξης Ελλάδα θα θυμίζει πολύ σύντομα τριτοκοσμική χώρα.
Υπάρχουν, βέβαια, πολλά ακόμη ζητήματα, που δεν χωρούσαν στο πλαίσιο αυτής της πρώτης προσέγγισης. Θα επανέλθουμε στα επόμενα φύλλα της «Κ». Προς το παρόν προσπαθήσουμε να δείξουμε την ουσία. Οτι δηλαδή αυτός ο προϋπολογισμός μας σπρώχνει πιο βαθιά στη βαρβαρότητα, φέρνει φτώχεια, χαράτσια και ανεργία.
