Του καθηγητή Δρ. Μόχσεν Μοχάμαντ Σάλεχ*
Και έτσι, ο Νετανιάχου επέλεξε να καταστρέψει τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με τη Χαμάς και να συνεχίσει τον πόλεμό του στη Λωρίδα της Γάζας.
Ο Νετανιάχου και η ακραία ομάδα του απέτυχαν να απαντήσουν σε ένα βασικό ερώτημα: αν το Ισραήλ —με την υποστήριξη της παγκόσμιας υπερδύναμης, των ΗΠΑ, και αρκετών μεγάλων δυτικών συμμάχων— δεν κατάφερε να συντρίψει τη Χαμάς και να διαλύσει την Αντίσταση μετά από 471 ημέρες πολέμου και μαχών, τι νέο μπορεί να πετύχει με αυτήν την ανανεωμένη επίθεση;!
Η τεράστια ανθρωπιστική καταστροφή που προκλήθηκε από τον ανελέητο πόλεμο και τις φρικτές σφαγές —με περισσότερους από 60 χιλιάδες νεκρούς, πάνω από 115 χιλιάδες τραυματίες, εκ των οποίων περίπου 18 χιλιάδες παιδιά και 12 χιλιάδες γυναίκες, την καταστροφή περισσότερων από 300 χιλιάδων σπιτιών και διαμερισμάτων, καθώς και τη διάλυση σχολείων, νοσοκομείων, τζαμιών, εκκλησιών και υποδομών— δεν έχει αποδυναμώσει τη λαϊκή στήριξη προς την Αντίσταση. Αντίθετα, έχει ενισχύσει ακόμη περισσότερο το δεσμό με τη γη και την άρνηση αποδοχής του εκτοπισμού… Οπότε, τι άλλο μπορεί να κάνει το Ισραήλ, έχοντας εξαντλήσει κάθε βίαιη τακτική;!
Από την ίδρυση του Ισραήλ πριν από 77 χρόνια, όλες οι προσπάθειες να υποταχτεί ο παλαιστινιακός λαός και να κλείσει το παλαιστινιακό ζήτημα έχουν αποτύχει… Με την πάροδο του χρόνου, η Αντίσταση έχει γίνει πιο δυνατή, πιο αποφασιστική και πιο καινοτόμα. Ενώ το κόστος και οι θυσίες έχουν αυξηθεί…, ο δρόμος της αντίστασης έχει γίνει ολοένα και περισσότερο εκείνος που συσπειρώνει τον παλαιστινιακό λαό, ενώ η επιλογή της ειρηνευτικής διαδικασίας έχει ξεθωριάσει και τελικά κατέρρευσε.
***
Σε αυτόν το γύρο, ο Νετανιάχου στοχεύει να αντισταθμίσει την αποτυχία επίτευξης των στόχων του στον πόλεμο στη Γάζα, επιδιώκοντας σημαντικές νίκες και ανακτώντας την πρωτοβουλία για να επιβάλει νέους όρους. Θα προσπαθήσει να αποφύγει την υποχρέωση τερματισμού του πολέμου και πλήρους αποχώρησης από τη Γάζα. Ο Νετανιάχου θα αξιοποιήσει την υποστήριξη των ΗΠΑ για να καλύψει τα εγκλήματά του και τη βαρβαρότητα του, ενώ θα εκμεταλλευτεί την αδυναμία του αραβικού, μουσουλμανικού και διεθνούς κόσμου να σταματήσει την επιθετικότητα και τις σφαγές του. Επιπλέον, θα επωφεληθεί από τη συνενοχή ορισμένων αραβικών καθεστώτων που συμμετέχουν στον αποκλεισμό και επιθυμούν να συντρίψουν τη Χαμάς, καθώς και οτιδήποτε σχετίζεται με την αντίσταση ή το “πολιτικό Ισλάμ”.
Ο Νετανιάχου θα συνεχίσει την επιθετικότητά του και την παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός για να διατηρήσει την κυβέρνησή του, να κρατήσει τον Σμότριτς, να επαναφέρει τον Μπεν-Γκβιρ στο υπουργικό συμβούλιο, να περάσει τον κρατικό προϋπολογισμό, να αποφύγει τη δίκη του και να προωθήσει την ατζέντα του Λικούντ και του Θρησκευτικού Σιωνισμού, που στοχεύουν στην εδραίωση του ελέγχου του “κατακτητικού κράτους” στην ακραία “εβραιο-εθνικιστική” του μορφή. Ωστόσο, σε ποιο βαθμό μπορεί ο Νετανιάχου να ξεφύγει από τις εσωτερικές πιέσεις, καθώς αυτές αυξάνονται από όλες τις πλευρές, με την ισραηλινή κοινωνία να συνειδητοποιεί όλο και περισσότερο ότι ο πόλεμος κατά της Γάζας εξυπηρετεί την προσωπική του ατζέντα και όχι τα στρατηγικά συμφέροντα του Ισραήλ;
Επιπλέον, μετά από βαριές στρατιωτικές απώλειες, σοβαρή οικονομική επιβάρυνση και αυξανόμενη ανασφάλεια, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειοψηφία των Ισραηλινών τάσσεται κατά της συνέχισης του πολέμου στη Γάζα και προτιμά να προχωρήσει στη δεύτερη φάση της κατάπαυσης του πυρός. Συνεπώς, αργά ή γρήγορα, ο Νετανιάχου θα αναγκαστεί να σταματήσει τον πόλεμο και να αποκαταστήσει τις διευθετήσεις της εκεχειρίας.
Είναι προφανές ότι ο Νετανιάχου δεν έχει σοβαρή πρόθεση να εφαρμόσει τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός. Αντίθετα, χρησιμοποιεί τον έλεγχο των συνοριακών διαβάσεων και την είσοδο βασικών αγαθών στη Γάζα ως εργαλείο εκβιασμού, μια τακτική που έγινε εξόφθαλμα σαφής με το πλήρες κλείσιμο των διαβάσεων. Ισως είδε τις νέες πληροφορίες που συγκέντρωσε ως ευκαιρία να στοχεύσει ηγετικά στελέχη και μέλη της Χαμάς, τα οποία, ασχολούμενα με πολιτικές και ανθρωπιστικές δραστηριότητες, αναγκάστηκαν να εμφανιστούν δημόσια για τη διαχείριση της καθημερινότητας στη Γάζα, καθώς και στρατιωτικούς ή στελέχη ασφαλείας για τους οποίους απέκτησε πληροφορίες.
Παρότι μπορεί να σημείωσε κάποιες επιτυχίες στη νέα μεγάλης κλίμακας επίθεσή του —που μέσα σε περίπου τέσσερις ημέρες προκάλεσε τον θάνατο περίπου 700 Παλαιστινίων και τον τραυματισμό 900 άλλων— το «απόθεμα» των στόχων του σύντομα θα εξαντληθεί. Αυτό θα τον παγιδεύσει στον γνώριμο φαύλο κύκλο του, εξαντλώντας το στρατό του και τις δυνατότητές του, χωρίς καμία ξεκάθαρη πορεία προς αποφασιστικά αποτελέσματα.
Ο Νετανιάχου αποτυγχάνει να αναγνωρίσει ότι η Χαμάς και η Παλαιστινιακή Ισλαμική Τζιχάντ (PIJ) είναι ισλαμικά αντιστασιακά κινήματα με βαθιά ριζωμένη ιδεολογία. Αυτά τα κινήματα εδράζονται σε πνευματικά, πολιτισμικά, ιστορικά και ιδεολογικά θεμέλια, που βρίσκουν απήχηση στη συνείδηση των Παλαιστινίων, των Αράβων και των μουσουλμάνων. Οποιαδήποτε προσπάθεια να συντριβούν ή να ξεριζωθούν είναι καταδικασμένη σε αποτυχία, καθώς οι αυξανόμενες θυσίες και οι πεσόντες μαχητές τους μόνο ενισχύουν την αξιοπιστία, τη δύναμη και την εδραίωσή τους.
Ο Νετανιάχου πιθανότατα θα χρησιμοποιήσει παραδοσιακές αποικιοκρατικές τακτικές, όπως η δολοφονία αμάχων και η άσκηση πίεσης στη λαϊκή υποστήριξη, με άμεσο στόχο όχι μόνο την απελευθέρωση των κρατουμένων του αλλά και τον αφοπλισμό της Αντίστασης και, ενδεχομένως, τον εκτοπισμό όσο το δυνατόν περισσότερων κατοίκων της Γάζας. Ωστόσο, η εμπειρία δείχνει ότι θα προχωρήσει από αποτυχία σε αποτυχία. Παρότι περισσότερος πόνος, θυσίες και αθώο αίμα είναι αναπόφευκτα, όλα αυτά θα ενισχύσουν τη νομιμοποίηση της κλιμάκωσης της αντίστασης, αντί να οδηγήσουν στην υποταγή στη θέληση της Κατοχής.
Ο Νετανιάχου μπορεί να επιδιώξει να αναδιαμορφώσει τον χάρτη της περιοχής, να ευθυγραμμίσει την ασφάλειά της με τα ισραηλινά συμφέροντα, να επιβάλει την εξομάλυνση των σχέσεων και να κλείσει το κεφάλαιο της αντίστασης. Ωστόσο, οι φιλοδοξίες του δεν συμβαδίζουν με τις δυνατότητές του. Παρά την υποστήριξη των ΗΠΑ και την αδυναμία των επίσημων αραβικών ηγεσιών, η περιοχή βρίσκεται σε φάση αλλαγής. Οι ίδιες συνθήκες που πυροδότησαν την “Αραβική Ανοιξη” επανεμφανίζονται και η περιοχή συνεχίζει να διαμορφώνεται και να αναδιαρθρώνεται, με τη Συρία να αποτελεί ένα κοντινό παράδειγμα. Επιπλέον, οι λαοί της περιοχής παραμένουν ενωμένοι στην απόρριψη της εξομάλυνσης και ακλόνητοι στην υποστήριξη της Αντίστασης. Οι προσπάθειες του Νετανιάχου να επιβάλει ακόμη πιο ταπεινωτικούς όρους στον αραβικό κόσμο δεν θα κάνουν τίποτε άλλο παρά να ενισχύσουν την αστάθεια στην περιοχή.
Κατά συνέπεια, ζητήματα όπως ο εκτοπισμός, η προσάρτηση γης στη Δυτική Οχθη και τη Γάζα, καθώς και η επιχείρηση εξιουδαϊσμού του τεμένους αλ-Ακσα και της Ιερουσαλήμ, θα ωθήσουν τη σύγκρουση προς καθοριστικές κατευθύνσεις, υπονομεύοντας τη λεγόμενη ειρηνευτική διαδικασία και καθιστώντας την αντίσταση τη μόνη γλώσσα που κατανοεί η Κατοχή.
Τελικά, αν ο Νετανιάχου και η ομάδα του επιδιώκουν να “επιλύσουν” τη σύγκρουση, στην πραγματικότητα επιταχύνουν το τέλος της κατοχής τους στην Παλαιστίνη.
*Ο καθηγητής Δρ. Μόχσεν Μοχάμαντ Σάλεχ είναι γενικός διευθυντής του εγκατεστημένου στη Βηρυττό Al-Zaytouna Centre for Studies and Consultations.
