Οι λεγόμενοι «μη κερδοσκοπικοί» οργανισμοί (συνήθως ΜΚΟ, σωματεία, ιδρύματα παροχής υπηρεσιών πολιτιστικής ή μορφωτικής φύσης, κ.λπ.) τύποις δεν διανέμουν τα κέρδη που απορρέουν από τις δραστηριότητές τους στα μέλη ή τους ιδρυτές τους, αλλά τα χρησιμοποιούν για την επίτευξη των στόχων τους. Παρόλ’ αυτά πλείστες είναι οι περιπτώσεις που έχουν καταγγελθεί ότι και αυτός ο όρος έχει καταστρατηγηθεί από τους διαχειριστές τους (επιλεκτική διανομή υψηλών μισθών, επιδίωξη προσωπικών συμφερόντων, κ.λπ.).
Εκείνο, όμως, που ενδιαφέρει την εργαζόμενη κοινωνία, που υποτίθεται ότι είναι αποδέκτης των οφελών της δραστηριότητας αυτών των οργανισμών, και η οποία είναι το μεγάλο υποζύγιο της φορολογίας και υποφέρει από τους μισθούς πείνας και τα δεινά της μείωσης και απαξίωσης των κοινωνικών και μορφωτικών υπηρεσιών, που κατά τα άλλα είναι υποχρεωμένο το αστικό κράτος να της παρέχει, είναι η η αντιμετώπιση που έχουν αυτοί οι οργανισμοί από το κράτος και τις κυβερνήσεις, σε αντιδιαστολή με τη δική της αντιμετώπιση.
Σε αντιδιαστολή, λοιπόν, με την αντιμετώπιση της εργαζόμενης κοινωνίας, οι «μη κερδοσκοπικοί» οργανισμοί έχουν ευνοϊκή μεταχείριση, πλούσιες επιδοτήσεις από τον κρατικό κορβανά, φοροαπαλλαγές, νομή ολόκληρων κρατικών επικερδών «φιλέτων» κ.λπ. Η «Κιβωτός του Κόσμου», «το Χαμόγελο του Παιδιού», τα διάφορα λεγόμενα «φιλοζωϊκά σωματεία» για τα οποία το eksegersi.gr έχει πλούσια αρθρογραφία αποκαλύπτοντας ότι κάνουν παράνομο εμπόριο ζώων συντροφιάς με τεράστια κέρδη με το πρόσχημα της υιοθεσίας στο εξωτερικό, η αποκοπή του Ογκολογικού Τμήματος του κρατικού Νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία» από την κυβέρνηση Μητσοτάκη και το χάρισμά του στο μαγαζί που έχει στήσει η σύζυγος ενός από τους ισχυρότερους καπιταλιστές της χώρας, το «Ογκολογικό Κέντρο Παίδων “Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη – ΕΛΠΙΔΑ”», είναι μόνο λίγα από τα πρόσφατα σκάνδαλα που αποκαλύφθηκαν.
Οσον αφορά δε, τους «μη κερδοσκοπικούς» οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στην εκπαίδευση, ο όρος δεν σημαίνει σε καμιά περίπτωση απαλλαγή των «πελατών» από τσουχτερότατα δίδακτρα.
Βεβαίως, οι Μητσοτάκης και Πιερρακάκης, που έχουν αναλάβει να γκρεμίσουν τη ρητή απαγόρευση του εμβληματικού άρθρου 16 του Συντάγματος με το νομικό τρικ του άρθρου 28, με ψεύδη και μαύρη προπαγάνδα, ουδέποτε θα αποκαλέσουν, για τον φόβο των Ιουδαίων, τα μαγαζιά των εμπόρων της γνώσης ιδιωτικά πανεπιστήμια. Θα πιπιλάνε την καραμέλα των «μη κρατικών μη κερδοσκοπικών» πανεπιστημίων, ζαλίζοντάς μας ταυτόχρονα με το λαμπρό παράδειγμα της Κύπρου, της άνθησης των ιδιωτικών πανεπιστημίων με τα εξωφρενικά δίδακτρα που απευθύνονται μόνο σε «χοντρά» πορτοφόλια.
Τα «μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά» πανεπιστήμια, λοιπόν, θα έχουν δίδακτρα και βεβαίως θα τυγχάνουν όλων των «ευεργετημάτων» από το αστικό κράτος, τη στιγμή που τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια, συστηματικά υποχρηματοδοτούνται και εξωθούνται στην επιχειρηματική λειτουργία, προκειμένου να επιβιώσουν.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ
Σπουδές με εξωφρενικά δίδακτρα θαυμάζει κι ονειρεύεται ο Πιερρακάκης
Το παράπονο ενός νεοφιλελεύθερου
Οι ΗΠΑ, ως γνωστόν, είναι ο παράδεισος των ιδιωτικών πανεπιστημίων, τα περισσότερα εκ των οποίων είναι «μη κερδοσκοπικά». Τα τεράστια δίδακτρα, το χρέος που κουβαλούν οι φοιτητές τους με το καλημέρα της αποφοίτησής τους, λόγω των δανείων τα οποία εξωθούνται να πάρουν για να ανταπεξέλθουν στο μεγάλο κόστος σπουδών (το χρέος των Αμερικανών σε σπουδαστικά δάνεια έχει ανέλθει σε 1,6 τρις. δολάρια!). και τα σκάνδαλα με τους καθηγητάδες και διευθυντάδες, οι οποίοι εκτός της θεσούλας τους σε ιδιωτικά πανεπιστήμια κατείχαν θέσεις και σε διοικητικά συμβούλια τραπεζών και εταιριών παροχής φοιτητικών δανείων, που έπαιρναν μεγάλα πακέτα μετοχών ή επιχορηγήσεων από τις εταιρίες αυτές και λειτουργούσαν σαν ντίλερ για να κατευθύνουν τους φοιτητές των πανεπιστημίων να δανειστούν απ’ αυτές (δες: ΗΠΑ: Η μεγάλη μπίζνα των φοιτητικών δανείων) είναι μόνο ένα μέρος των ειδήσεων που έχουν γίνει γνωστές.
Σήμερα θα παραθέσουμε το «παράπονο» ενός αμερικανού οικονομολόγου, ιστορικού, συγγραφέα και αρθρογράφου, του Richard Vedder. Ο Vedder είναι ομότιμος καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Οχάιο, ανώτερος συνεργάτης στο The Independent Institute και υπηρετεί ως μελετητής στο American Enterprise Institute, μια δεξαμενή σκέψης γνωστή για «ελευθεριακές και συντηρητικές» απόψεις. Είναι δηλαδή ένας αγρίως νεοφιλελεύθερος, που κάνει κριτική στο πώς λειτουργούν τα ιδιωτικά πανεπιστήμια στις ΗΠΑ από τα δεξιά.
Το άρθρο του με τίτλο «Δεν υπάρχει σχεδόν κανένα πραγματικά ιδιωτικό Πανεπιστήμιο» («There Are Really Almost No Truly Private Universities») δημοσιεύτηκε στις 8 Απριλίου 2018 στην ιστοσελία Forbes.
Παραθέτουμε το εύγλωττο άρθρο, χωρίς σχόλια (η μετάφραση είναι δική μας):
Δεν υπάρχει σχεδόν κανένα πραγματικά ιδιωτικό Πανεπιστήμιο
Περίπου το 30% των Αμερικανών φοιτητών φοιτούν σε λεγόμενα ιδιωτικά κολέγια και πανεπιστήμια, τα περισσότερα από τα οποία είναι μη κερδοσκοπικά ιδρύματα. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, με πολύ λίγες εξαιρέσεις, όλα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό άμεσα ή έμμεσα από τις κυβερνήσεις για υποστήριξη. Τα ομοσπονδιακά φοιτητικά δάνεια τους επιτρέπουν να αυξάνουν τα δίδακτρα πολύ υψηλότερα από ό,τι διαφορετικά θα μπορούσαν να χρεώσουν, όπως και οι πιστώσεις φόρου διδάκτρων και οι επιχορηγήσεις Pell. Η φορολογική μεταχείριση των ιδιωτικών δωρεών βοηθά στη χρηματοδότηση νέων κτιρίων. Τα πανεπιστήμια σπάνια προβλέπουν καταλλήλως την απόσβεση ή την κατασκευή εγκαταστάσεων στον λογιστικό έλεγχο των εσόδων και των εξόδων τους, υποθέτοντας σιωπηρά ότι είναι δώρα από τον Θεό. Η απαλλαγή των εγκαταστάσεων από την πολιτεία και την τοπική αυτοδιοίκηση από φόρους ιδιοκτησίας και ενίοτε από φόρους επί των πωλήσεων παρέχει περαιτέρω βοήθεια. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση χορηγεί ερευνητικές επιχορηγήσεις, με γενναιόδωρη (πιθανώς υπερβολικά γενναιόδωρη) πρόβλεψη για γενικές δαπάνες. Τα κληροδοτήματα επωφελούνται επίσης σε τεράστιο βαθμό από φορολογικά προνόμια, ακόμη και για τις λίγες δεκάδες σχολεία που θα πρέπει τώρα να πληρώσουν φόρο κληροδοτήματος. Οι σύμβουλοι και οι δάσκαλοι στα δημόσια σχολεία λένε στους μαθητές ότι για να είναι επιτυχημένοι στη ζωή πρέπει να πάνε στο κολέγιο και ότι οι εξαιρετικά επιτυχημένοι πηγαίνουν σε ελίτ ιδιωτικά σχολεία.
Κάποτε υπολόγισα ότι τα διάφορα κρατικά οφέλη που έλαβε το λεγόμενο ιδιωτικό Πανεπιστήμιο του Πρίνστον ήταν πολύ μεγαλύτερα (τουλάχιστον 10 φορές περισσότερα ανά φοιτητή) από εκείνα που απονέμονται στο λεγόμενο δημόσιο ή κρατικό Κολλέγιο του Νιου Τζέρσεϊ, που βρίσκεται μόλις 10 μίλια μακριά. Εχει ουσιαστική σημασία η διάκριση δημόσιου/ιδιωτικού τομέα;
Το να είσαι «ιδιωτικό» επιτρέπει στα πανεπιστήμια κάποια ελευθερία από κρατικές παρεμβάσεις. Ενώ οι περισσότεροι Αμερικανοί είναι γενικά δύσπιστοι για τις περισσότερες κυβερνητικές παρεμβάσεις στη ζωή μας, η επιβολή των συνταγματικών δικαιωμάτων είναι πιθανώς μια εξαίρεση. Είναι δουλειά της κυβέρνησης να δημιουργεί και να επιβάλλει νόμους, και τίποτα δεν είναι ιστορικά πιο ιερό από τη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων. Είναι γενικά αποδεκτό ότι τα λεγόμενα δημόσια πανεπιστήμια πρέπει να τιμούν την Πρώτη Τροποποίηση και ότι ο περιορισμός του ελεύθερου λόγου των φοιτητών είναι γενικά συνταγματικά ανεπίτρεπτος, αλλά αυτό δεν ισχύει για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια. Δεδομένου ότι ορισμένα ιδιωτικά πανεπιστήμια (π.χ. το Πανεπιστήμιο Johns Hopkins) λαμβάνουν κυριολεκτικά πάνω από ένα δισεκατομμύριο δολάρια ομοσπονδιακού (και επομένως «δημόσιου») χρήματος ετησίως, η διάκριση ιδιωτικού-δημόσιου δεν έχει πλέον πολύ νόημα.
Ετσι, οι συνταγματικά ύποπτοι κώδικες ομιλίας ή οι προσπάθειες περιορισμού της ελεύθερης προφορικής έκφρασης σε πολύ στενές ζώνες ελεύθερης έκφρασης πιθανότατα δεν πρέπει να έχουν θέση σε καμία πανεπιστημιούπολη που λαμβάνει άμεσα ή έμμεσα οποιαδήποτε κυβερνητική υποστήριξη. Υπάρχουν μερικές εξαιρέσεις: το Hillsdale College στο Μίσιγκαν, για παράδειγμα, όχι μόνο δεν λαμβάνει απευθείας ομοσπονδιακή οικονομική βοήθεια, αλλά δεν επιτρέπει στους μαθητές του να λαμβάνουν ομοσπονδιακά δάνεια ή επιχορηγήσεις. Είναι πραγματικά ιδιωτικό από κάθε άποψη και μπορεί να ενεργεί όπως κάθε ιδιωτικός σύλλογος ή οργανισμός, περιορίζοντας τη σύνθεση ή τη φύση του φοιτητικού σώματος, του διδακτικού προσωπικού ή του προγράμματος σπουδών του όπως θέλει. Αλλά το Hillsdale είναι σχεδόν μοναδικό.
Εκτός από την Πρώτη Τροποποίηση (του Συντάγματος), οι οργανώσεις που δέχονται, άμεσα ή έμμεσα, ομοσπονδιακή υποστήριξη δεν επιτρέπεται να κάνουν διακρίσεις με βάση τη φυλή ή το φύλο, ενώ οι ομοσπονδιακές αρχές υπαγόρευαν μέχρι πρόσφατα σε μεγάλο βαθμό τα νομικά πρότυπα για την αξιολόγηση ισχυρισμών για σεξουαλική επίθεση. Εάν το κάνουν αυτό, γιατί θα πρέπει να επιτρέπεται στα ιδιωτικά σχολεία να κάνουν διακρίσεις με βάση το οικογενειακό υπόβαθρο, όπως κάνουν πολλά σχολεία, δίνοντας προτίμηση στις κληροδοτημένες εισαγωγές (παιδιά και εγγόνια αποφοίτων); Μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι αυτές οι προτιμήσεις διαιωνίζουν ένα είδος πνευματικής αριστοκρατίας που εάν χρηματοδοτείται εξ’ ολοκλήρου από ιδιωτικά κεφάλαια μπορεί να έχει νόημα από νομική άποψη, αλλά όταν εξαρτάται από δημόσιους πόρους παραβιάζει την αμερικάνικο αίσθημα δικαιοσύνης και τα αξιοκρατικά κριτήρια όσον αφορά τις εισαγωγές.
Κατά τη γνώμη του συγγραφέα, η ενισχυμένη ανάμειξη των ομοσπονδιακών αρχών στα πανεπιστήμιά μας έχει αρνητικές επιπτώσεις, μειώνοντας την ελευθερία τους, ομογενοποιώντας κάπως το θαυμάσια ανταγωνιστικό σύστημα των πολύ διαφορετικών ιδρυμάτων μας. Αλλά ίσως τα πανεπιστήμια δεν πρέπει να μπορούν να το έχουν και με τους δύο τρόπους, αφενός λαμβάνοντας κάθε είδους δημόσια προνόμια με τη μορφή φορολογικών ελαφρύνσεων, επιδοτήσεων έρευνας και παρόμοια και αφετέρουν να επικαλούνται ότι είναι «ιδιωτικά» προκειμένου να αποφύγουν τους ελέγχους των ομοσπονδιακών αρχών.
