Ο Πιερρακάκης, ως υπουργός Παιδείας, προετοίμασε το έγκλημα και το υλοποιεί τώρα η Ζαχαράκη με σχέδιο νόμου που έχει δώσει ήδη στη «διαβούλευση» («Ιδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών, σύσταση νέας κατηγορίας θέσεων Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης, πλαίσιο λειτουργίας Ανώτερων Σχολών Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης και Ανώτερων Σχολών Μουσικής Εκπαίδευσης και άλλες ρυθμίσεις»).
Μάλιστα, για το σκοπό αυτό, ο Πιερρακάκης, ως απεσταλμένος του Μητσοτάκη, είχε μεταβεί το 2024 στη Γενεύη, στην έδρα του International Baccalaureate και συζήτησε με τον Γενικό Διευθυντή Olli-Pekka Heinonen και στελέχη του Οργανισμού για την εισαγωγή του Διεθνούς Απολυτήριου (IB) σε δημόσια σχολεία της Ελλάδας.
Η διαφορά ανάμεσα στις εξαγγελίες Πιερρακάκη και το σχέδιο νόμου Ζαχαράκη είναι ότι ο Πιερρακάκης μιλούσε για εισαγωγή του ΙΒ από τον Σεπτέμβριο του 2026 σε τουλάχιστον πέντε Πρότυπα Λύκεια της χώρας, με στόχο την επέκτασή του σε όλα τα Πρότυπα Λύκεια, ενώ το νομοσχέδιο Ζαχαράκη (άρθρα 75 έως 78) αναφέρεται στην οργανική ενσωμάτωση του ΙΒ στις τάξεις Β’ και Γ’ των δημόσιων και ιδιωτικών ΓΕ.Λ.
Τι είναι το International Baccalaureate
Είναι ένα διετές πρόγραμμα, στα αγγλικά που απευθύνεται σε μαθητές της Β’ και Γ’ Λυκείου. Εως τώρα εφαρμόζεται σε κάποια ακριβά ιδιωτικά σχολεία στη χώρα μας και συνδέεται απευθείας με πανεπιστήμια του εξωτερικού. Το απολυτήριο Λυκείου που χορηγείται μέσω αυτού του προγράμματος δεν θεωρείται εισιτήριο για τη συμμετοχή στις πανελλήνιες εξετάσεις για την εισαγωγή στα ελληνικά δημόσια ΑΕΙ.
Πρόκειται δηλαδή για ένα ακριβοπληρωμένο πρόγραμμα σπουδών (κοστίζει περίπου 40.000 ευρώ μόνο για τις δύο τάξεις του Λυκείου), που αφορά λίγους κι εκλεκτούς, οι οποίοι απαλλάσσονται από τη βάσανο των πανελληνίων και έχουν πρόσβαση απευθείας σε πανεπιστήμια του εξωτερικού.
Την έμπνευση να μπει και στα δημόσια σχολεία την είχε πρώτος ο Γιωργάκης Παπανδρέου, ως υπουργός Παιδείας, το 1995 με το νόμο για το Εθνικό Συμβούλιο Παιδείας (Ν. 2327/1995, άρθρο 10, παράγ. 23), προβλέποντας μάλιστα ότι «το Διεθνές Απολυτήριο, …θεωρείται ισότιμο και αντίστοιχο του απολυτηρίου τίτλου που χορηγούν τα λύκεια της ημεδαπής».
Δυστυχώς για τους ΠΑΣΟΚους οι σχετικές διατάξεις του νόμου Γ. Παπανδρέου ουδέποτε εφαρμόστηκαν, επειδή υπήρξαν ισχυρότατες αντιδράσεις από την εκπαιδευτική κοινότητα και έτσι τη δόξα τώρα τους την κλέβει ο Μητσοτάκης με την αγρίως νεοφιλελεύθερη πολιτική του.
Τι αλλάζει με το νομοσχέδιο Ζαχαράκη
Σύμφωνα με τις διατάξεις του νομοσχέδιου Ζαχαράκη
- Στις τάξεις Β’ και Γ’ των δημόσιων και ιδιωτικών ΓΕ.Λ. μπορεί να λειτουργεί τμήμα για την απόκτηση Διεθνούς Απολυτήριου.
- Το Διεθνές Απολυτήριο, αναγνωρίζεται ρητά ως ισότιμο και αντίστοιχο του απολυτήριου τίτλου που χορηγούν τα Γενικά Λύκεια (ΓΕ.Λ.) της ημεδαπής.
- Στους μαθητές των τμημάτων ΙΒ διδάσκεται υποχρεωτικά πέραν του προγράμματος σπουδών του Διεθνούς Απολυτήριου, το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας και της Ιστορίας. Τα μαθήματα αυτά θα εξετάζονται υποχρεωτικά στις προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις, σύμφωνα με τα ισχύοντα (άρθρο 9 του ν. 4692/2020).
Ειδικά για τη Νεοελληνική Γλώσσα προβλέπονται τα εξής: Εφόσον στο πλαίσιο του προγράμματος σπουδών του ΙΒ η διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας πραγματοποιείται στην ελληνική γλώσσα, μετά από εισήγηση του ΙΕΠ και απόφαση του υπουργού Παιδείας, μπορεί η πρόσθετη διδασκαλία του μαθήματος αυτού να μην είναι υποχρεωτική πέραν του προγράμματος σπουδών του ΙΒ.
- Με ΥΑ του υπουργού Παιδείας, ύστερα από εισήγηση του ΙΕΠ, καθορίζονται ο ελάχιστος και ο μέγιστος αριθμός μαθητών ανά τμήμα, τα κριτήρια επιλογής και τα τμήματα ΙΒ που λειτουργούν στα δημόσια ΓΕ.Λ., σύμφωνα με τις προβλέψεις και τους κανονισμούς του Οργανισμού Διεθνούς Απολυτήριου.
Για την εγγραφή μαθητών στα Πρότυπα-Πειραματικά- Ωνάσεια Σχολεία προβλέπεται ειδική ΥΑ.
- Προϋπόθεση για την ίδρυση τμημάτων ΙΒ σε δημόσια και ιδιωτικά ΓΕ.Λ. αποτελεί η προηγούμενη έγκριση του Οργανισμού Διεθνούς Απολυτήριου.
Για τα ιδιωτικά ΓΕ.Λ. απαιτείται επιπλέον άδεια της οικείας Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
Για τα θέματα των δημόσιων ΓΕ.Λ. γνωμοδοτεί και το οικείο δημοτικό συμβούλιο.
- Αν σε τμήμα ΙΒ δεν συμπληρώνεται ο αναγκαίος αριθμός μαθητών, δύναται να εγγράφονται σε αυτό και μαθητές από άλλα Γενικά Λύκεια.
- Με ΚΥΑ υπουργείων Παιδείας και Οικονομικών, μετά από εισήγηση των Περιφερειακών Διευθυντών Εκπαίδευσης, ιδρύονται, οργανώνονται, λειτουργούν και καταργούνται τμήματα ΙΒ στις δημόσιες σχολικές μονάδες.
Ειδικά για τα Πρότυπα, Πειραματικά, Ωνάσεια Σχολεία, η απόφαση εκδίδεται μετά από εισήγηση των αντίστοιχων Διοικουσών Επιτροπών.
- Οι εκπαιδευτικοί που στελεχώνουν τα τμήματα ΙΒ στις δημόσιες σχολικές μονάδες διαθέτουν την απαιτούμενη πιστοποίηση που παρέχει ο Οργανισμός Διεθνούς Απολυτήριου.
Οι εκπαιδευτικοί αυτοί προέρχονται κατά προτεραιότητα από τη σχολική μονάδα στην οποία λειτουργεί το τμήμα για την απόκτηση Διεθνούς Απολυτήριου. Εφόσον δεν επαρκούν, επιλέγονται κατόπιν πρόσκλησης, που εκδίδεται από τη Γενική Διεύθυνση Εκπαιδευτικού Προσωπικού Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
- Οι εκπαιδευτικοί, οι οποίοι στελεχώνουν τα τμήματα ΙΒ λαμβάνουν επιμίσθιο 120 ευρώ.
Το επιμίσθιο προσαυξάνεται κατά ογδόντα 80 ευρώ (σύνολο 200 ευρώ) στην περίπτωση που ο εκπαιδευτικός αναλαμβάνει τουλάχιστον 24 ώρες διδασκαλίας μαθημάτων Ι.Β. μηνιαίως.
Το επιμίσθιο καταβάλλεται από Σεπτέμβριο έως Ιούνιο και καλύπτεται από τον τακτικό προϋπολογισμό του ΥΠΑΙΘΑ.
- Σε κάθε σχολείο που λειτουργεί τμήμα IB ορίζεται Συντονιστής ΙΒ, ο οποίος είναι ο Υποδιευθυντής της σχολικής μονάδας. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει ή δεν επιθυμεί, ο Συντονιστής ορίζεται με απόφαση του Διευθυντή.
Ο Συντονιστής έχει μείωση διδακτικού ωραρίου κατά 4 ώρες εβδομαδιαίως και απαλλάσσεται από εφημερίες.
- Η προμήθεια των βιβλίων των μαθητών που φοιτούν στα τμήματα ΙΒ στα δημόσια ΓΕ.Λ., γίνεται από το ελεύθερο εμπόριο κατά τη διαδικασία που εφαρμόζεται για την προμήθεια των βιβλίων για τη διδασκαλία μαθημάτων ξένων γλωσσών του Δημοτικού και του Γυμνασίου. Μετά την κατάργηση των σχολικών επιτροπών, οι Διευθύνσεις Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης επιχορηγούν τους δήμους για την κάλυψη της δαπάνης.
- Οι δαπάνες για τον υλικοτεχνικό εξοπλισμό, τα διδακτικά μέσα, τα εξέταστρα, τις συνδρομές των σχολικών μονάδων προς τον Οργανισμό Διεθνούς Απολυτήριου, την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, καλύπτονται από το κράτος.
Συγκεκριμένα:
α) Οι δαπάνες για την αγορά ειδών εξοπλισμού, συνδρομών ή διδακτικών μέσων για τη λειτουργία των τμημάτων ΙΒ σε δημόσια ΓΕ.Λ. και για την αγορά των αναγκαίων υλικών των μαθητών που απαιτούνται στο πλαίσιο των σχετικών εξετάσεων, βαρύνουν τις πιστώσεις του τακτικού προϋπολογισμού του ΥΠΑΙΘΑ ή το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, υπό την προϋπόθεση ότι είναι επιλέξιμες.
β) Η δαπάνη για τα εξέταστρα των μαθητών και οι συνδρομές των σχολικών μονάδων για την απόκτηση Διεθνούς Απολυτήριου σε δημόσια ΓΕ.Λ. βαρύνουν τις πιστώσεις του τακτικού προϋπολογισμού του ΥΠΑΙΘΑ και καταβάλλονται από αυτό ως εισφορά προς τον Οργανισμό Διεθνούς Απολυτήριου.
γ) Η δαπάνη για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών που διδάσκουν στα τμήματα ΙΒ καλύπτεται από τον προϋπολογισμό του ΙΕΠ, που επιχορηγείται για το σκοπό αυτό από το ΥΠΑΙΘΑ.
Κατηγορίες σχολείων και απολυτήριων και ανισότητα στην πρόσβαση στα δημόσια ΑΕΙ
Οι πιο σημαντικές διατάξεις του σχεδίου νόμου είναι
- Το Διεθνές Απολυτήριο αναγνωρίζεται ρητά ως ισότιμο και αντίστοιχο του απολυτήριου του Γενικού Λυκείου.
- O αριθμός μαθητών ανά τμήμα, τα κριτήρια επιλογής και τα τμήματα ΙΒ που λειτουργούν στα δημόσια ΓΕ.Λ., καθορίζονται σύμφωνα με τις προβλέψεις και τους κανονισμούς του Οργανισμού Διεθνούς Απολυτήριου.
Από αυτές συνάγεται ότι έχουμε διαφορετικές κατηγορίες δημόσιων σχολικών μονάδων και δύο κατηγορίες μαθητών που αντίστοιχα εισάγονται με διαφορετικό τρόπο στα ΑΕΙ.
Στα δημόσια σχολεία, δηλαδή, εκτός από τα Πρότυπα/Πειραματικά και τα Ωνάσεια προστίθεται και μια νέα κατηγορία ελίτ σχολείων, τα ΓΕΛ με τμήματα ΙΒ, όπου στις τάξεις Β΄και Γ΄ ακολουθείται διαφορετικό πρόγραμμα σπουδών στα αγγλικά. Και όχι μόνον αυτό, αλλά οι μαθητές των τμημάτων αυτών αποκτούν απολυτήριο (Διεθνές Απολυτήριο) ισότιμο πλέον με το απολυτήριο του Γενικού Λυκείου. Αυτό σημαίνει ότι έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης και στα δημόσια Πανεπιστήμια. Και βεβαίως οι προϋποθέσεις πρόσβασης στα δημόσια ΑΕΙ δεν είναι ίδιες με αυτές των μαθητών που αποφοιτούν από τα τυπικά ΓΕΛ, αφού τα πάντα γίνονται σύμφωνα με τις προβλέψεις και τους κανονισμούς του Οργανισμού Διεθνούς Απολυτήριου.
Κοντολογίς, δημιουργούνται δύο ταχύτητες υποψήφιων για τα δημόσια ΑΕΙ. Μία αυτή των υποψήφιων που ματώνουν οικονομικά, πνευματικά, ψυχολογικά για να εισαχθούν στα δημόσια ΑΕΙ με πανελλαδικές εισαγωγικές εξετάσεις, με φραγμούς όπως αυτή της ΕΒΕ, που αφήνουν εκτός νυμφώνος περίπου 25.000 υποψήφιους κατ’ έτος (στα τέσσερα πρώτα χρόνια εφαρμογής της «αποκεφάλισε» 100.564 υποψήφιους) και μία άλλη, εκλεκτή, που διαθέτει τα κοινωνικο-οικονομικά εχέγγυα να φοιτήσει καταρχάς στα δημόσια ΓΕΛ με ΙΒ και στη συνέχεια αγόγγυστα, χωρίς εξετάσεις και ΕΒΕ, να εισαχθεί στα δημόσια πανεπιστήμια.
Η γκάμα επιλογών αυτής της δεύτερης κατηγορίας προνομιούχων μαθητών με οικογενειακό «χοντρό πορτοφόλι» συνεπώς διευρύνεται. Ενώ μέχρι τώρα μπορούσαν να φοιτήσουν μόνο στα επιλεγμένα μεγάλα ιδιωτικά σχολεία που διαθέτουν πρόγραμμα International Baccalaureate και στη συνέχεια απευθείας να σπουδάσουν σε πανεπιστήμια του εξωτερικού, με το νομοσχέδιο Ζαχαράκη μπορούν πλέον να φοιτήσουν και σε δημόσια Γενικά Λύκεια με τμήματα ΙΒ, όπου όλα τα έξοδα φοίτησης τα αναλαμβάνει το κράτος (δες σχετική διάταξη σχεδίου νόμου) και στη συνέχεια να εγγραφούν σε τμήματα των δημόσιων Πανεπιστημίων χωρίς πανελλήνιες εξετάσεις και ΕΒΕ.
Μιλάμε για την εισαγωγή στα δημόσια ΑΕΙ, γιατί για τα ιδιωτικά «μαγαζιά» των εμπόρων της ανώτατης εκπαίδευσης (παραρτήματα-ΝΠΠΕ), η αδίστακτη κυβέρνηση Μητσοτάκη μερίμνησε ήδη με τον εκτρωματικό νόμο για τα ιδιωτικά ΑΕΙ (ν. 5094/2024, άρθρο 147, παραγ 2 περίπτ. γ) για την απευθείας εγγραφή κατόχων διεθνών απολυτήριων τίτλων Δ.Ε. που χορηγούνται από σχολεία της ημεδαπής ή της αλλοδαπής στο παράρτημα Νομικού Προσώπου Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.).
Οσο για την ισχύ τάχα της ΕΒΕ, ως προϋπόθεσης εισαγωγής στα ιδιωτικά ΑΕΙ, ακόμη και για τους απόφοιτους των τυπικών ΓΕΛ, αναφέρουμε ότι πρόκειται απλά για δημαγωγικά «φούμαρα», που πολύ σύντομα θα αποδειχτούν ως τέτοια.
Πρώτο γιατί απόλυτο κουμάντο στα παραρτήματά τους κάνουν τα μητρικά πανεπιστήμια και οι όροι φοίτησης σε αυτά τα παραρτήματα είναι ίδιοι με τους όρους που ισχύουν για το μητρικό ίδρυμα. Και δεύτερο γιατί τίθεται ζήτημα «νοθείας του ανταγωνισμού». Γι’ αυτό και ο Πιερρακάκης, πολύ συνειδητά, με την ψήφιση του νόμου φρόντισε να δημιουργήσει τους όρους για να καταπέσει η «προϋπόθεση» της ΕΒΕ. Πρόβλεψε, δηλαδή, να συμπεριλάβει διάταξη σύμφωνα με την οποία για τους απόφοιτους των Λυκείων πριν το 2021, (που δεν ίσχυε για το ελληνικό σύστημα εισαγωγής στα Δημόσια ΑΕΙ η ΕΒΕ), δεν απαιτείται καμιά Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής για την είσοδο στα ιδιωτικά πανεπιστήμια, παρά μόνο το απολυτήριο Λυκείου.
Ετσι σίγουρα θα υπάρξουν προσφυγές, επειδή δημιουργούνται ζητήματα διαφορετικής αντιμετώπισης υποψηφίων, ζητήματα ισονομίας των πολιτών, πέρα από το γεγονός ότι με βάση και το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο [Γενική Συμφωνία για τις Συναλλαγές στον τομέα των Υπηρεσιών (GATS), απόφαση 66/18 του ΔΕΕ], με το οποίο η εκπαίδευση θεωρείται «υπηρεσία» και ως τέτοια εντάσσεται στις προβλέψεις και αρμοδιότητες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΥ)!, θα υπάρξει παρέμβαση από την ΕΕ γιατί «νοθεύεται ο ανταγωνισμός».
Με τον νόμο για τα ιδιωτικά «πανεπιστήμια», που κατεδάφισε παράνομα το άρθρο 16 του Συντάγματος, τις διαγραφές φοιτητών και την εισαγωγή στη συνέχεια του International Baccalaureate και στα δημόσια σχολεία, η κυβέρνηση Μητσοτάκη, προσπαθεί να εξασφαλίσει την απαραίτητη πελατεία για τα ιδιωτικά μαγαζιά των εμπόρων της ανώτατης εκπαίδευσης, φοβούμενη ότι η εγχώρια «αγορά πτυχίων» θα είναι πενιχρή, ιδίως μετά τον τραγέλαφο της πανεπιστημιοποίησης των κολλεγίων και την διάψευση των προσδοκιών που η ίδια καλλιέργησε περί δήθεν έλευσης στην Ελλάδα μεγάλων και καταξιωμένων διεθνώς ξένων ιδιωτικών πανεπιστημίων.
Σημειώνουμε ακόμη ότι ο νόμος για τα ιδιωτικά «πανεπιστήμια» αποτέλεσε το βασικό κίνητρο των ξένων funds να επενδύσουν στην ιδιωτική εκπαίδευση, αγοράζοντας το ένα μετά το άλλο μεγάλα ιδιωτικά σχολεία που έχουν πρόγραμμα ΙΒ.
Η αποθέωση των ταξικών ανισοτήτων
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι ο οδοστρωτήρας της δημόσιας εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα, προκειμένου να ικανοποιήσει τα συμφέροντα του κεφαλαίου, γνωρίζοντας ότι τα «γραμμάτια» που τώρα ξεχρεώνει δεν θα μπορέσουν να ξεχρεωθούν σε μια επόμενη τετραετία.
Και αφού δεν δίστασε να ξεσκίσει κυριολεκτικά το Σύνταγμα, προκειμένου να φέρει τα ιδιωτικά «ΑΕΙ», έχει ξαμολυθεί τώρα να εξασφαλίσει και την αναγκαία πελατεία για τα ιδιωτικά μαγαζιά των εμπόρων της γνώσης, αλλά και να ανοίξει την Κερκόπορτα της πρόσβασης στα δημόσια ΑΕΙ μέσα από δυο δρόμους: έναν με αγκάθια και συρματοπλέγματα και έναν στρωμένο με ρόδα.
Αυτή που επέβαλε τον ταξικό φραγμό της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής, που κάθε χρόνο πετσοκόβει τα κεφάλια περίπου 25.000 υποψήφιων, αφού δεν τους δίνει τη δυνατότητα να καταθέσουν καν μηχανογραφικό, αυτή που ευλογεί τον «κλειστό αριθμό εισακτέων», τον οποίο και έχει μειώσει δραστικά, που αποθεώνει τις πανελλήνιες εξετάσεις (σημειωτέον ότι έσπευσε να διακηρύξει από πριν ότι αυτές δεν καταργούνται ακόμη και αν θεσμοθετηθεί το Εθνικό Απολυτήριο), που έχει εξοντώσει οικονομικά τα εργαζόμενα νοικοκυριά και γονατίζει πνευματικά και ψυχολογικά τα παιδιά τους, που ματώνουν για να κερδίσουν το πολυπόθητο εισιτήριο για τα δημόσια ΑΕΙ, τώρα τους φτύνει κατάμουτρα και από πάνω τους περιγελά βαφτίζοντας την επιτομή των ανισοτήτων, την θεσμοθέτηση του ελιτίστικου Διεθνούς Απολυτήριου στα δημόσια σχολεία, «μηχανισμό μείωσής» τους!
Τι θα γυρίσουν και θα πουν, λοιπόν, σε όλα αυτά τα παιδιά και τους γονείς τους, οι σαδιστές της ΝΔ; Θα τους πουν -και με τη βούλα των νομοθετικών ρυθμίσεων που μαγειρεύουν- ότι όποιος έχει «χοντρό πορτοφόλι», όποιος προέρχεται από ευνοημένα κοινωνικά-μορφωτικά-οικονομικά στρώματα, έχει όλες τις πόρτες ανοιχτές. Το χαρτί του ΙΒ που αγοραζόταν πανάκριβα από ένα ιδιωτικό σχολείο, τώρα μπορεί να αποκτηθεί και από τα δημόσια ΓΕΛ με τμήματα ΙΒ, και ο κάτοχός του να έχει τσάμπα, χωρίς κόπο, πρόσβαση σε ένα δημόσιο ΑΕΙ της ημεδαπής, μέσα από έναν παράλληλο δρόμο χωρίς πανελλήνιες εξετάσεις και ΕΒΕ.
Κοντολογίς, το Διεθνές Απολυτήριο στο δημόσιο σχολείο είναι ένα δώρο στα παιδιά της μπουρζουαζίας, και ένα ακόμα χτύπημα στα παιδιά της εργαζόμενης κοινωνίας.
Γιούλα Γκεσούλη
