Κρίσιμες ώρες για τον Δ. Κουφοντίνα

ΤΟΥΣ ΘΕΛΟΥΝ ΝΕΚΡΟΥΣ;

 

Αιτιολογική Εκθεση Αναγκαστικού Νόμου 511/31.12.1947

Μεσημέρι Πέμπτης, 14 Οκτώβρη. Ο Δημήτρης Κουφοντίνας μόλις έχει υποβληθεί σε εγκεφαλογράφημα και η ανησυχία των γιατρών για την κατάσταση της υγείας του φτάνει στο ζενίθ. Οι εξετάσεις δείχνουν ότι μπαίνει στη φάση της έναρξης βλαβών σε ζωτικά του όργανα, χωρίς ακόμη να έχει επέλθει καμιά τέτοια βλάβη.
 

Δυο ώρες πριν, στην εκπομπή της στο ραδιόφωνο του Alpha, η Κατερίνα Κατή βγάζει στον αέρα μια είδηση που σε μας τουλάχιστον προκαλεί ένα μικρό σοκ: Ο προϊστάμενος της Εισαγγελίας Πλημμελειοδικών Αθήνας Δ. Παπαγγελόπουλος, ανέθεσε στον εισαγγελέα Ευάγγ. Κασαλιά την παρακολούθηση της πορείας της υγείας του Δ. Κουφοντίνα, μετά τη μεταφορά του στο «Γιώργος Γεννηματάς» (αρμοδιότητα έχει πλέον η Εισαγγελία Αθήνας και όχι αυτή του Πειραιά). Ο εισαγγελέας Κασαλιάς επισκέφτηκε την Παρασκευή 8/10 (την επομένη δηλαδή της μεταφοράς του Κουφοντίνα) το νοσοκομείο και συζήτησε με τους γιατρούς. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, το σφοδρό ενδιαφέρον του προϊστάμενου της Εισαγγελίας προκάλεσε η ανησυχία του για την υγεία του απεργού πείνας.
 

Επειδή γνωρίζουμε καλά, ότι σ’ αυτές τις περιπτώσεις οι εισαγγελείς δεν λειτουργούν ερήμην του πολιτικού τους προϊσταμένου, του υπουργού Δικαιοσύνης (το παραμύθι της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης είναι καλό, αλλά δεν έχει δράκο) και επειδή η στάση του Αν. Παπαληγούρα ήταν άκαμπτη ακόμα και μια εβδομάδα μετά από την πρώτη επίσκεψη του εισαγγελέα στο νοσοκομείο, είμαστε σίγουροι ότι από πλευράς Εισαγγελίας επιχειρείται η άσκηση εκβιασμού στους γιατρούς, για να υποβάλουν τον Δ. Κουφοντίνα σε υποχρεωτική σίτιση και θεραπευτική αγωγή, σπάζοντας μ’ αυτό τον τρόπο την απεργία πείνας που κάνει. Ξέρουμε πολύ καλά πως ενεργούν οι εισαγγελείς σ’ αυτές τις περιπτώσεις. Ασκούν εκβιασμό στους γιατρούς, με την απειλή της απαγγελίας κατηγορίας για ανθρωποκτονία από αμέλεια με ενδεχόμενο δόλο (κακούργημα), για να τους υποχρεώσουν να επέμβουν, ακόμα και παρά τη θέληση του ασθενούς-απεργού πείνας. Δίνουν δε μια δική τους ερμηνεία του νόμου, ο οποίος απαγορεύει οποιαδήποτε επέμβαση των γιατρών παρά τη θέληση του ασθενούς, όσο αυτός έχει τις αισθήσεις του και ικανότητα να σκέφτεται και να αποφασίζει.
 

Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι νομικό. Είναι ξεκάθαρα πολιτικό. Ειδικά σε περιπτώσεις σαν αυτή του Δ. Κουφοντίνα. Ο ίδιος, με δήλωσή του, που έγινε μετά την άκαρπη συνάντηση του υπουργού Δικαιοσύνης με την αντιπροσωπεία που τον επισκέφτηκε (δημοσιεύεται χωριστά), κατέστησε σαφές ότι συνεχίζει την απεργία πείνας, γιατί «ζωή χωρίς αξιοπρέπεια δεν είναι ζωή». Μια μέρα μετά, στη συνέντευξη τύπου που δόθηκε στην Ενωση Ανταποκριτών Ξένου Τύπου, ο Δ. Κουφοντίνας διεμήνυσε μέσω της συνηγόρου του, ότι αρνείται να δεχτεί ορό, ότι αρνείται να του τοποθετηθεί φλεβικός καθετήρας για να μπορούν οι γιατροί να προχωρήσουν σε άμεση επέμβαση σε περίπτωση άμεσου κινδύνου κώματος και ότι αν φτάσει σε κατάσταση που θα έχει υποστεί μη αντιστρεπτές βλάβες, δεν θέλει καμιά ιατρική στήριξη.
 

Το ρεπορτάζ γράφεται στην κυριολεξία επί του πιεστηρίου, γι’ αυτό και η ροή είναι ανάλογα με τις εξελίξεις ώρα προς ώρα από τη 1 το μεσημέρι της Πέμπτης και μετά.
 

Το μεσημέρι από το υπουργείο Δικαιοσύνης διοχετεύεται η είδηση ότι από το κλουβί του Κορυδαλλού ξηλώνεται το πλέγμα. Σύντομα διευκρινίζεται ότι δεν πρόκειται για «το πλέγμα», αλλά μόνο για την οροφή. Από τον Κορυδαλλό πληροφορούμαστε πως ό-ντως ξηλώθηκε η οροφή, χωρίς να πειραχτούν καθόλου τα πλαϊνά. Οι δημοσιογράφοι ζητούν από τον υπουργό Δικαιοσύνης να κάνει δήλωση, όμως κάτι τέτοιο δεν γίνεται ούτε μέχρι αργά το βράδυ.
 

Είναι φανερό ότι ο υπουργός κάνει μισή υποχώρηση, προσπαθώντας να πετύχει σταμάτημα της απεργίας πείνας. Ενεργεί με λογική «γύφτικου παζαριού» και αποκαλύπτει με τη στάση του ότι δεν ήταν λόγοι ασφάλειας που επέβαλαν την κατασκευή του μεταλλικού κλουβιού, όπως ισχυριζόταν, αλλά λόγοι εκδικητικότητας. Προσπαθεί να σώσει όχι μόνο το ειδικό καθεστώς, αλλά ακόμα και το κλουβί, το πιο απεχθές (σε πραγματικό και συμβολικό επίπεδο) στοιχείο του. Ο ίδιος ο Αν. Παπαληγούρας έλεγε στην επιτροπή που τον επισκέφτηκε την Τρίτη, ότι το πλέγμα στην οροφή πρέπει να μείνει, μη τυχόν και πετάξει κανένας από τους συγγενείς των θυμάτων της 17Ν καμιά χειροβομβίδα! Τοι επιχείρημα είναι γελοίο, αλλά τώρα, με την αφαίρεση του πλέγματος της οροφής, αποδείχτηκε και εντελώς κάλπικο. Τώρα δεν φοβάται ο κ. Παπαληγούρας μην πεταχτεί καμιά χειροβομβίδα; Αν, λοιπόν, δεν υπάρχει τέτοιος φόβος, γιατί δεν ξηλώνει και τα πλαϊνά;

Και γιατί δεν κάνει μια δήλωση με την οποία να απαντά όχι μόνο στα αιτήματα των πολιτικών κρατούμενων, αλλά στη γενική κατακραυγή του νομικού (και όχι μόνο) κόσμου, που ζητά την κατάργηση του ειδικού καθεστώτος κράτησης;
 

Η απάντηση από τον Δ. Κουφοντίνα ήταν ότι η απεργία πείνας συνεχίζεται. Ιδια ήταν η απάντηση και από τους άλλους απεργούς πείνας των ανδρικών φυλακών και τον Χρ. Τσιγαρίδα που κρατείται στις γυναικείες φυλακές.
 

Το απόγευμα ανέλαβε δράση το άλλο κέντρο, ο εισαγγελέας Παπαγγελόπουλος. Απαντώντας σε έγγραφο των θεραπόντων γιατρών, με το οποίο τον ενημέρωναν ότι η κατάσταση του Δ. Κουφοντίνα είναι κρίσιμη και εγκυμονεί ανεπίστρεπτες βλάβες, τους έστειλε το εξής τρομοκρατικό έγγραφο:
 

«Σας γνωρίζουμε ότι από τη διάταξη του άρθρου 5 παρ. 2 του Συντάγματος προκύπτει υποχρέωση της Πολιτείας να προστατεύει τη ζωή όλων των πολιτών καθ’ όλη τη διάρκειά της. Η ανθρώπινη ζωή είναι το ανώτερο αγαθό και ο Ποινικός Κώδικας τιμωρεί ακόμη και τη βοήθεια σε αυτοκτονία. Η ζωή μέχρι και την τελευταία στιγμή έχει την ίδια αξία. Η συναίνεση του θανατούμενου δεν γίνεται να δικαιολογήσει πράξη θανάτωσής του. Ενόψει όλων αυτών, οι θεράποντες ιατροί του ασθενούς Δημήτρη Κουφοντίνα του οποίου η υγεία βαίνει συνεχώς επιδεινούμενη, χωρίς αυτοί (οι γιατροί) να μπορούν να γνωρίζουν το κρίσιμο χρονικό σημείο που να είναι αποφασιστικό για την περαιτέρω πορεία του προς τον θάνατο, επιβάλλεται να επέμβουν άμεσα οποτεδήποτε κρίνουν ότι κινδυνεύει η ζωή του και να λάβουν τα αναγκαία κατά την κρίση τους θεραπευτικά μέτρα για την αντιμετώπιση της κατάστασης της υγείας του σε τρόπο ώστε να μην τεθεί σε κίνδυνο η ζωή του ή να υποστεί μη αναστρέψιμες βλάβες υγείας. Αλλιώς θα ‘χουν ποινική ευθύνη για έκθεση ή ανθρωποκτονία από αμέλεια ή οποιαδήποτε άλλη πράξη θα προκύψει από την εισαγγελική έρευνα η οποία θα διενεργηθεί σε περίπτωση που ο ασθενής αποβιώσει».
 

Ο εκβιασμός των γιατρών είναι φανερός. Με ποιο δικαίωμα, όμως, οι γιατροί θα επιχειρήσουν βίαια να προσφέρουν οποιαδήποτε θεραπεία σε έναν ασθενή ο οποίος την αρνείται; Τί θα γίνουν, μπάτσοι να τον δέσουν στο κρεβάτι και να του βάλουν με το ζόρι ορό;
 

Αυτές είναι οι εξελίξεις μέχρι αργά το βράδυ της Πέμπτης. Ο υπουργός Δικαιοσύνης αναγνωρίζει έμμεσα ότι υπάρχει πρόβλημα με το ειδικό καθεστώς και προσπαθεί να παζαρέψει για να το διασώσει. Ταυτόχρονα, κινεί τον εισαγγελικό μηχανισμό, για να υποχρεώσει τους γιατρούς να πάρουν αυτοί την ευθύνη της καταστολής του απεργού πείνας Δ. Κουφοντίνα. Οι γιατροί μέχρι στιγμής δεν έχουν κάνει καμιά κίνηση και ο Δ. Κουφοντίνας συνεχίζει την απεργία πείνας, πίνοντας μόνο νερό.
 

Είναι «ηλίου φαεινότερον», ότι πρέπει να παρέμβουν καταρχάς τα συνδικαλιστικά όργανα των γιατρών. Να πάρει θέση ο υπουργός Υγείας, που είναι και πανεπιστημιακός γιατρός. Δεν μπορεί ένας εισαγγελέας να θέλει να μετατρέψει γιατρούς σε μπάτσους ή δεσμοφύλακες. Και βέβαια, αν ο υπουργός Δικαιοσύνης θέλει να κάνει μια κίνηση καλής θέλησης, οφείλει να ξηλώσει αμέσως το κλουβί και να δεσμευτεί ότι θα θέσει υπό εξέταση το ειδικό καθεστώς κράτησης. Μόνο μια τέτοια δέσμευση θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια έντιμη συμφωνία. Ας συγκαλέσει το γνωμοδοτικό όργανο που προβλέπει ο Σωφρονιστικός Κώδικας, το Κεντρικό Επιστημονικό Συμβούλιο των Φυλακών, για να γνωμοδοτήσει για τη νομιμότητα αυτού του καθεστώτος. Διαφορετικά, θα επιβεβαιώσει εκείνους που υποστηρίζουν ότι τοποθετήθηκε σ’ αυτή τη θέση επειδή είναι άβουλος και θα λέει μόνο «yes».
 

Οσο για το κίνημα αλληλεγγύης, μετά την πορεία της Πέμπτης πρέπει να κλιμακώσει.