Την Τετάρτη 23/09, από τις Βρυξέλλες, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν (αρμόδιος για την προώθηση του Ευρωπαϊκού Τρόπου Ζωής) Μαργαρίτης Σχοινάς και η επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων Ιλβα Γιόχανσον παρουσίασαν την πρόταση της Κομισιόν για το πολυαναμενόμενο ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Ασυλο.
Αντί όμως να ανακοινώσουν μέτρα «υποχρεωτικής μετεγκατάστασης» των προσφύγων στις χώρες της ΕΕ ή νομικές αλλαγές στη συνθήκη του Δουβλίνου, έμειναν σε κούφια και υποκριτικά λόγια περί αλληλεγγύης και ευθύνης όλων των χωρών της Ενωσης, αναμοχλεύοντας «μια από τα ίδια», αλλά αυτή τη φορά με τις «επιστροφές» των προσφύγων στις χώρες τους (απελάσεις, για να συνεννοούμαστε) να βρίσκονται στο επίκεντρο, μαζί με διαδικασίες περισσότερης αστυνόμευσης και καταστολής τους. Φαινομενικά, η Κομισιόν υποκύπτει στις ακροδεξιές πολιτικές των χωρών του Βίζεγκραντ και όχι στο αίτημα των χωρών πρώτης υποδοχής των προσφύγων (Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία) για αποσυμφόρηση. Στην πραγματικότητα, υπηρετεί τη στρατηγική των κυρίαρχων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων της ΕΕ, πρωτίστως της Γερμανίας.
Με νωπή ακόμα τη φωτιά στη Μόρια και το ξεσπίτωμα πάνω από 12.000 προσφύγων, η Φον ντερ Λάιεν αρκέστηκε στην ανακοίνωση δημιουργίας στη Λέσβο task force (ομάδα εργασίας), αποτελούμενης από ειδικούς που θα υποστηρίζουν τις ελληνικές Αρχές στην επίλυση των προβλημάτων των σχετικών με την κατάσταση των προσφύγων στο νησί. Μ’ άλλα λόγια, η Λέσβος (όπως και τα άλλα ελληνικά νησιά) θα παραμείνουν τεράστιες φυλακές προσφύγων. Τα υπόλοιπα, αυτά που αφορούν τις συνθήκες διαβίωσής τους, είναι η χρυσόσκονη με την οποία πασπαλίζουν αυτή την κεντρική ευρωενωσίτικη πολιτική.
– Η πρόταση για το νέο Σύμφωνο περιλαμβάνει τρία σημεία. Το πρώτο αφορά την υποστήριξη από την ΕΕ των χωρών καταγωγής των προσφύγων, ώστε σύμφωνα με το Σχοινά, «να μη βάζουν σε κίνδυνο τη ζωή τους οι άνθρωποι που μετακινούνται αλλά μέσα από τη συνεργασία με τις τρίτες χώρες, η ΕΕ θα επιδιώξει να προωθήσει εξατομικευμένες και αμοιβαία επωφελείς εταιρικές σχέσεις με αυτές», με στόχο φυσικά την επανεισδοχή των υπηκόων τους.
Αυτά τα ωραία λογάκια, για ανθρωπιστική και αναπτυξιακή βοήθεια στις χώρες προέλευσης των προσφύγών, τα ακούμε δεκαετίες τώρα. Θα βοηθήσουν τάχα την ανάπτυξη των χωρών της Ασίας και της Αφρικής για να μην αναγκάζεται ο κόσμος να μεταναστεύει αναζητώντας μια καλύτερη ζωή. Αυτό, όμως, είναι αντίθετο στη φύση του μονοπωλιακού καπιταλισμού, του ιμπεριαλισμού. Γι’ αυτό και το μόνο που βλέπουμε είναι να εντείνεται η υπερεκμετάλλευση του φυσικού πλούτου και ο μονοπωλιακός έλεγχος της αγοράς αυτών των χωρών, με αποτέλεσμα η πλειοψηφία των φτωχών λαϊκών στρωμάτων να καταδικάζεται στην πείνα και το μαρασμό και η μετανάστευση να καθίσταται ελπίδα επιβίωσης.
– Προτείνεται επίσης η ενίσχυση κοινού συστήματος της ΕΕ για τις επιστροφές, με αλλαγή του νομικού πλαισίου, διορίζοντας μάλιστα για πρώτη φορά Συντονιστή Επιστροφών στην ΕΕ και ενισχύοντας το ρόλο της Frontex, η οποία θα έχει διευρυμένο ρόλο και περισσότερο προσωπικό και από την πρώτη του Γενάρη του 2021 θα παρέχει «αυξημένη στήριξη όπου χρειάζεται», μετά τα εχέγγυα που έδωσαν στον Εβρο στα γεγονότα του περασμένου Φλεβάρη και Μάρτη με το άνοιγμα από τον Ερντογάν των συνόρων για τους πρόσφυγες.
– Το δεύτερο σημείο περιλαμβάνει αυστηρότερους ελέγχους στα σύνορα, στοχεύοντας σε πιο γρήγορες διαδικασίες, που θα περιλαμβάνουν αρχικά ταυτοποίηση των ατόμων που διέρχονται τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ χωρίς άδεια ή έχουν αποβιβαστεί μετά από επιχείρηση έρευνας και διάσωσης, καθώς και υγειονομικό έλεγχο και έλεγχο ασφαλείας, με λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων και φακέλωμα στη βάση δεδομένων Eurodac. Σε αυτόν τον «έλεγχο διαλογής», όπως τον ονομάζουν, θα ακολουθεί η κατανομή τους σε ομάδες με διαφορετικές, διαδικασίες ανάλογα με τη χώρα καταγωγής τους (χωρίζοντας τους ανάλογα με το αν προέρχονται από χώρες με «προσφυγικό προφίλ», με υψηλά ποσοστά αναγνώρισης στις αιτήσεις τους για άσυλο δηλαδή, ή με «μεταναστευτικό προφίλ», δηλαδή χώρες που έχουν χαμηλά ποσοστά αναγνώρισης στα αιτήματα ασύλου).
Στόχος θα είναι, μετά από αυτόν τον έλεγχο, να προωθείται η πλειοψηφία στη γρήγορη διαδικασία, γνωστή ως διαδικασία συνόρων (με τον έλεγχο να ολοκληρώνεται, κατά τα λεγόμενά τους, σε 5 ημέρες και σε 12 εβδομάδες το πολύ να ολοκληρώνεται το αίτημα ασύλου), ώστε να παράγονται μαζικές απορριπτικές αποφάσεις και να ετοιμάζονται δεξαμενές «επιστροφών».
– Στο τρίτο σημείο του συμφώνου, οι κενές περιεχομένου δηλώσεις για δίκαιη κατανομή ευθύνης και αλληλεγγύης, βρίσκουν την εφαρμογή τους στο μέτρο της «χορηγίας επιστροφών» (Returns Sponsorship) που ανακοινώθηκε. Αυτό προβλέπει, σε περίπτωση που κάποια κράτη μέλη δε δέχονται να αναλάβουν τη μετεγκατάσταση αιτούντων άσυλο από τη χώρα πρώτης εισόδου στη χώρα τους, να αναλαμβάνουν την ευθύνη (δηλαδή τις διοικητικές διαδικασίες και το κόστος) για την «επιστροφή» στις χώρες καταγωγής τους, όσων η αίτησή τους για άσυλο απορρίπτεται από τις ευρωπαϊκές χώρες στις οποίες έφθασαν, Αν μια χώρα της ΕΕ δεν καταφέρει να επιστρέψει τους μετανάστες στη χώρα προέλευσής τους μέσα σε οκτώ μήνες, οφείλει να τους υποδεχθεί η ίδια (λέμε τώρα).
Η Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων, Ιλβα Γιόχανσον, για να υπερθεματίσει υπέρ του μέτρου των επιστροφών, υποστήριξε ψευδώς ότι η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική από ότι το 2015, αφού τότε το 90% των μεταναστών απέκτησαν το καθεστώς του πρόσφυγα, ενώ σήμερα τα δύο τρία δεν είναι άτομα με προσφυγικό προφίλ και δεν δικαιούνται διεθνή προστασία. Ομως, όλα τα επίσημα στατιστικά στοιχεία, ειδικά για τη χώρα μας, αποδεικνύουν το αντίθετο. Επιπλέον, ο ισχυρισμός αυτός, ότι τα άτομα δεν έχουν προσφυγικό προφίλ, ουσιαστικά μειώνει και τον αριθμό των ενδεχόμενων μετεγκαταστάσεων!
– Ανακοινώθηκαν ακόμα η κατάργηση του «Δουβλίνου», η αναθεώρηση της αρχής ότι η ευθύνη της επεξεργασίας του αιτήματός για άσυλο ανατίθεται στην πρώτη χώρα εισόδου του ατόμου στην ΕΕ (θα μπορεί να είναι η χώρα στην οποία ένας μετανάστης έχει συγγενείς, πχ αδέρφια, ή η χώρα όπου έχει εργαστεί ή σπουδάζει, ενώ αν μια χώρα έχει χορηγήσει βίζα σε έναν μετανάστη θα είναι εκείνη που θα πρέπει να επιφορτισθεί με την αίτηση ασύλου).
– Επίκειται, επιπλέον, η αναθεώρηση της συνθήκης του Σένγκεν του χρόνου (2021), ώστε να περιλαμβάνει τη στρατηγική για το μέλλον της συνθήκης, αλλά και αλλαγές στο κανονισμό Eurodac ως το τέλος του χρόνου.
– Η Επιτροπή ανακοίνωσε επίσης ότι «θα δρομολογήσει εταιρικές σχέσεις προσέλκυσης ταλέντων με βασικές τρίτες χώρες, που θα αντιστοιχούν στις ανάγκες της ΕΕ σε εργατικό δυναμικό».
Πέντε χρόνια μετά τη μεγάλη προσφυγική κρίση του 2015, λίγες μόνο μέρες μετά τηνφωτιά που κατέστρεψε ολοκληρωτικά τη Μόρια και δημιούργησε κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη Λέσβο, με χιλιάδες πρόσφυγες άστεγους, οι πολιτικές που περιγράφονται στο νέο «Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Ασυλο», συντηρούν την Ευρώπη-Φρούριο και θα οδηγήσουν σε νέες Μόριες, σε εγκλωβισμό των προσφύγων σε φυλακές και στρατόπεδα συγκέντρωσης, με την έμφαση στην καταστολή και τις απελάσεις των προσφύγων στις χώρες τους, μετά από fast track διαδικασίες ασύλου-παρωδία, ενώ στο παρασκήνιο θα συνεχίζεται η αποτροπή, με παράνομα push-backs, επαναπροωθήσεις δηλαδή των ανθρώπων, όπως ήδη γίνεται στο Αιγαίο από το Λιμενικό και την Frontex, που σπρώχνουν τα σκάφη με τους πρόσφυγες πίσω στην Τουρκία (με ό,τι αυτό σημαίνει στην ανοιχτή θάλασσα), ώστε να μη φτάσουν στην Ελλάδα.
