38 χρόνια κρατούμενος στις γαλλικές φυλακές! Ο παλαιότερος πολιτικός κρατούμενος στην Ευρώπη! Γιατί; Οταν ο αναγνώστης παίρνει στα χέρια του αυτό το βιβλίο αναμένει καταρχήν μια απάντηση σε αυτό το γιατί.
Έπειτα, με μια πρόχειρη ματιά, μπορεί να σχηματίσει την εντύπωση ότι έχει μπροστά του μια απαραίτητη –πλην συνήθη– χειρονομία υπενθύμισης, αναστοχασμού και αλληλεγγύης προς έναν αλύγιστο μαχητή κατά της ιμπεριαλιστικής αποικιοκρατίας.
Κι όμως, το βιβλίο του κοινωνιολόγου Σαΐντ Μπουαμαμά είναι πολύ πιο σημαντικό και χρήσιμο από όσο αρχικά νομίζουμε. Όχι μόνο γιατί παρουσιάζει ξεχασμένα γεγονότα και νομικές πλευρές της πολύκροτης αυτής υπόθεσης, αλλά και γιατί σε αυτό γίνονται καίριες πολιτικές επισημάνσεις που τοποθετούνται στο πλαίσιο μιας ενδελεχούς ανάλυσης της πολυπλοκότητας του παλαιστινιακού ζητήματος, του ρόλου των ΗΠΑ και της Γαλλίας αλλά και των σύγχρονων πολιτικών εξελίξεων της καπιταλιστικής «παγκοσμιοποίησης».
Ο Ζορζ Ιμπραήμ Αμπνταλλά, γεννημένος στις 2 Απρίλη του 1951 στο Λίβανο, ενηληκιώνεται σε συνθήκες συνταρακτικών πολιτικών και κοινωνικών γεγονότων που συμβαίνουν στη χώρα του και την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Η καταστροφή της Παλαιστίνης το 1948, η ήττα των αραβικών χωρών το 1967 και η με κάθε τρόπο επιβολή και ισχυροποίηση του Ισραήλ από τους ιμπεριαλιστές πάτρωνες του, που ακολουθήθηκε από αλλεπάλληλα κύματα παλαιστινίων προσφύγων στις γειτονικές χώρες, δημιούργησε σταδιακά πολλαπλές αντιδράσεις και μια κοινή παναραβική συνείδηση αντίστασης. Και το Ισραήλ, αναβαθμίζοντας αδιάλειπτα την επιθετική του δραστηριότητα, εκχώρησε στον εαυτό του το δικαίωμα συνεχών πολέμων και επεμβάσεων στις γειτονικές χώρες και φυσικά τρομοκρατικών δολοφονιών στελεχών της Αντίστασης έξω από τα σύνορα του. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τον Αύγουστο του 1969 μέχρι τον Ιούνη του 1972 το Ισραήλ πραγματοποίησε εννέα επιδρομές στο Λίβανο και έκτοτε συνεχίζει την ίδια τακτική.
Την περίοδο εκείνη, που η διεθνιστική αλληλεγγύη δεν ήταν κενό γράμμα, αναπτύχθηκαν δυναμικές κινητοποιήσεις των όπου Γης απελευθερωτικών κινημάτων, ενώ παράλληλα κάποιες οργανώσεις όπως το αλγερινό FLN ή οι λιβανέζικες FARL αποφασίζουν μαχητικές ενέργειες στις ιμπεριαλιστικές χώρες της Δύσης και ειδικά στη Γαλλία, πράγμα καθόλου παράλογο αν σκεφτεί κανείς το ένα εκατομμύριο νεκρών Αλγερινών του εθνικοαπελευθερωτικού πολέμου εναντίον των Γάλλων ή τους δεκάδες χιλιάδες νεκρούς των ισραηλινών επιθέσεων.
Πράγματι, οι FARL, των οποίων μέλος ήταν ο Ζορζ Ιμπραήμ Αμπνταλλά, ανέλαβαν την ευθύνη πέντε στοχευμένων επιθέσεων στο Παρίσι τη διετία 1982-1984 (δυο εκτελέσεις και δυο απόπειρες εναντίον αμερικανών αξιωματούχων και μια εκτέλεση πράκτορα της Μοσάντ). Τον Οκτώβρη του 1984 συλλαμβάνεται ο Ζορζ Ιμπραήμ Αμπνταλλά με μόνη κατηγορία την κατοχή πλαστού διαβατηρίου και κατόπιν την κατοχή όπλων. Πώς λοιπόν αυτά τα δυο απλά πλημμελήματα οδήγησαν στην ισόβια καταδίκη του;
- Στο επόμενο χρονικό διάστημα, από το 1985 ως το 1986 καταγράφηκαν, κυρίως στο Παρίσι, 13 βομβιστικές επιθέσεις με πολλούς νεκρούς και τραυματίες.
- Μια αφηνιασμένη μιντιακή τρομοκρατία χειραγωγεί μια φοβισμένη «κοινή γνώμη» που κάποιοι σαν το Ζαν Πολ Σαρτρ δεν αρκούν για να της θυμίζουν τα φοβερά και αμέτρητα εγκλήματα της γαλλικής αποικιοκρατίας, των οποίων το τίμημα πλήρωνε και συνεχίζει ακόμα να πληρώνει.
- Το γαλλικό κράτος, με αρωγό αυτή την τρομοκρατημένη «κοινή γνώμη», ψάχνει επιτακτικά τους ενόχους. Δεν καταφέρνει τίποτα το σπουδαίο, βρίσκει όμως ένα καλό εξιλαστήριο θύμα. Τι κι αν τα επόμενα χρόνια οι αληθινοί ένοχοι ομολόγησαν; Ο Αμπνταλλά, με κατά κραυγαλέο τρόπο κατασκευασμένα στοιχεία, κρίθηκε ένοχος σχεδόν για ό,τι συνέβαινε στη Γαλλία για τον μόνο λόγο ότι αρνήθηκε να καταδικάσει τις επιθέσεις και ταυτόχρονα ανέπτυσσε έναν οξύ καταγγελτικό αντιιμπεριαλιστικό και αντισιωνιστικό λόγο.
- Από τη δεκαετία του ’80 η παγκόσμια αστική τάξη περνά σε γενικευμένη επίθεση που σαρώνει σταδιακά όλα όσα καταχτήθηκαν με θυσίες τις προηγούμενες πολλές δεκαετίες. Όχι μόνο το λεγόμενο κράτος πρόνοιας αλλά και το κράτος δικαίου αρχίζουν να γίνονται παρελθόν. Οι Μέτερνιχ του καιρού μας δεν έχουν καμιά ανάγκη να κρυφτούν πίσω από τις μυστικές τους υπηρεσίες. Παρεμβαίνουν και συναποφασίζουν ανοιχτά ποιοι είναι οι ένοχοι. Η υπόθεση Ντρέϊφους επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά. Και με μια ακόμα διαφορά: οι κρατούμενοι που μπαίνουν στο στόχαστρο, ειδικά των ΗΠΑ, δεν έχουν καμιά ελπίδα να ξαναδούν το φως.
Η εξαχρείωση του γαλλικού κράτους έφτασε στο σημείο ώστε για πρώτη φορά στην Ιστορία του να τοποθετήσει ένα χαφιέ δικηγόρο στη νομική εκπροσώπηση του Αμπνταλλά προκειμένου να του αποσπάσει πληροφορίες! Φυσικά, αυτός ο τοξικομανής σπιούνος δεν κατάφερε να αποσπάσει μυστικά που δεν υπήρχαν και υπό το βάρος των τύψεων ομολόγησε την πράξη του και διαγράφτηκε από τον γαλλικό δικηγορικό σύλλογο.
Αλλά δεν έφτανε αυτό: τον Οκτώβρη του 2012 η γαλλική Δικαιοσύνη αποφάσισε την απελευθέρωση του Αμπνταλλά με όρο την απέλασή του στον Λίβανο. Με ευθεία παρέμβαση της Χίλαρι Κλίντον αυτό δεν έγινε ποτέ. Οι φαλκιδευμένες κατηγορίες εναντίον του Αμπνταλλά, ευάλωτες εξαρχής, συμπυκνώνονται απροκάλυπτα πλέον σε μία και μοναδική: «είναι αμετανόητος κομμουνιστής»!
Και η παγκόσμια αστική τάξη, χειραγωγώντας και εκπορνεύοντας ολοφάνερα την αστική Δικαιοσύνη απαιτεί: χωρίς εθελούσια υποταγή και μεταμέλεια, κανένας επαναστάτης δεν θα απελευθερώνεται πλέον. Η τυπική νομιμότητα των πράξεων της εξουσίας δεν αισθάνεται την παραμικρή ανάγκη πραγματικής νομιμοποίησής τους.
Η εμπεριστατωμένη παρουσίαση της αστυνομικοδικαστικής πλεκτάνης εναντίον του Ζορζ Ιμπραήμ Αμπνταλλά δεν είναι η μόνη αρετή του βιβλίου του Σαΐντ Μπουαμαμά. Ενα εξίσου ουσιαστικό διακύβευμα αυτού του δοκίμιου είναι η αποδόμηση της δήθεν ελευθερόφρονος, ανθρωπιστικής, πολιτισμένης Γαλλίας, της δήθεν μοναδικότητας και ιδιαιτερότητάς της, του εθνικού της αφηγήματος περί των αιώνιων αξιών της Γαλλικής Επανάστασης (που, παρεμπιπτόντως, τάχιστα γκρέμισε η παλινόρθωση της Ναπολεόντειας μοναρχίας), της δήθεν διαφορετικότητας της γαλλικής αποικιοκρατίας (που ήταν η πρώτη διδάξασα των δολοφονικών ρίψεων από αεροπλάνα επαναστατημένων χωρικών στη Μαγαδασκάρη) και τέλος μιας έπαρσης, μιας αλαζονείας και μιας ιδέας ανωτερότητας, που διαπέρασε όλες τις κοινωνικές τάξεις της χώρας, εγκλωβίζοντας τις σε ένα χρησιμότατο σωβινισμό.
Η γαλλική Αριστερά, από την εποχή του Μαρξ ακόμα, υπήρξε στην πλειοψηφία της ιδιαίτερα ευάλωτη στην ιδεολογική και πολιτισμική επίθεση της γαλλικής αστικής τάξης. Αγνοώντας την αυτονόητη ρήση του -επίσης αποκληθέντος τρομοκράτη κατά την 27χρονη φυλάκισή του- Νέλσον Μαντέλα, ότι «είναι πάντα ο καταπιεστής και όχι ο καταπιεσμένος που καθορίζει τη μορφή του αγώνα», η γαλλική Αριστερά εξάντλησε το διεθνισμό της στα λόγια κατά τη διάρκεια του Αλγερινού εθνικοαπελευθερωτικού πολέμου (1954-1962), καθώς αρνήθηκε να συνταχθεί με τις μαχητικές ενέργειες των εξεγερμένων που το γαλλικό κράτος αποκαλούσε τρομοκράτες και τους υποστηρικτές τους προδότες.
Όχι πολλά χρόνια αργότερα, την περίοδο των συνεχών βομβιστικών επιθέσεων στο Παρίσι, το σύνολο σχεδόν αυτής της Αριστεράς, έρμαιο μιας υποβόσκουσας συλλογικής, αποικιοκρατικής συνείδησης, φοβούμενο την κατηγορία της συμπόρευσης, αρνείται να καταδικάσει τον πραγματικό ηθικό αυτουργό αυτών των επιθέσεων: τον πάντα ενεργό γαλλικό ιμπεριαλισμό που αν εξαιρεθούν οι ΗΠΑ και η Βρετανία, έχει τη μεγαλύτερη εμπλοκή στους σύγχρονους αποικιοκρατικούς πολέμους, από τη Λιβύη μέχρι το Μάλι και από το Ιράκ μέχρι τη Συρία.
Κάπως έτσι κάλπασε το ισλαμοφοβικό, ρατσιστικό και φασιστικό ρεύμα στη Γαλλία. Και ο Ζορζ Ιμπραήμ Αμπνταλλά υπήρξε ένα από τα θύματά του. Για τη γαλλική Αριστερά, οι παραινέσεις την νεοσύστατης Κομμουνιστικής Διεθνούς, μοιάζουν να μην εφαρμόστηκαν ποτέ:
«Στο ζήτημα των αποικιών και των καταπιεζόμενων εθνοτήτων, τα Κόμματα των χωρών των οποίων η αστική τάξη κατέχει αποικίες ή καταπιέζει έθνη οφείλουν να έχουν μια ιδιαίτερη σαφή και ξεκάθαρη τακτική. Κάθε Κόμμα που ανήκει στην Γ’ Διεθνή έχει καθήκον να ξεσκεπάζει αλύπητα τα κατορθώματα των ιμπεριαλιστών “του“ στις αποικίες, να υποστηρίζει όχι με λόγια αλλά με έργα κάθε κίνημα χειραφέτησης στις αποικίες, να απαιτεί την εκδίωξη των ιμπεριαλιστών της μητρόπολης από τις αποικίες, να τρέφει στην καρδιά των εργατών της χώρας αισθήματα αληθινά αδερφικά για τον εργαζόμενο πληθυσμό των αποικιών και των καταπιεζόμενων εθνοτήτων και να λάβει συνεχή ζύμωση μέσα στα στρατεύματα της μητρόπολης ενάντια σε κάθε καταπίεση των αποικιακών λαών».
Δυστυχώς για το παγκόσμιο προοδευτικό κίνημα και την Αριστερά, οι εποχές που επέδειξε τεράστια αλληλεγγύη –όπως πχ κατά του Απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική, επειδή αντιλαμβανόταν ότι αυτό επιβαλλόταν από τα συλλογικά συμφέροντα πολλών ιμπεριαλιστικών χωρών στην περιοχή και αργότερα με την επίδειξη της ίδιας αλληλεγγύης στο Παλαιστινιακό ζήτημα, επειδή κατανόησε ότι το Ισραήλ είναι το προχωρημένο φυλάκιο του παγκόσμιου ιμπεριαλιστικού συστήματος– μοιάζουν να είναι μακριά.
Το κεντρικό ερώτημα που κάθε προοδευτικός άνθρωπος καλείται σήμερα να απαντήσει είναι: ποιοι είναι οι πραγματικοί τρομοκράτες; Αυτοί που με το στρατό, την αεροπορία, το ναυτικό και τους μισθοφόρους τους εισβάλλουν και ισοπεδώνουν ξένες χώρες, σφαγιάζοντας ολόκληρους λαούς, ή αυτοί που δεν υποτάσσονται στους δήμιους, αμφισβητώντας το μονοπώλιο της βίας τους;
Κάθε έντιμος άνθρωπος καλείται να απαντήσει: η τυπική νομιμοποίηση της κάθε εξουσίας νομιμοποιεί κάθε έγκλημα που αυτή διαπράττει; Ο κάθε εκλεγμένος ή μη Χίτλερ νομιμοποιείται να διαπράττει ολοκαυτώματα; Είμαστε με τον απελπισμένο παλαιστίνιο «καμικάζι» ή με τον μεγαλύτερο σύγχρονο τρομοκράτη-σφαγέα που λέγεται Ισραήλ;
Ο Ντέσμοντ Τούτου έλεγε: «Αν είσαι ουδέτερος σε μια κατάσταση αδικίας, τότε έχεις επιλέξει την πλευρά του καταπιεστή». Και ο αμερικανός στοχαστής Χένρι Ντέιβιντ Θόρω: «Κάτω από την εξουσία μιας κυβέρνησης που κλείνει άδικα στη φυλακή τον οιονδήποτε, η πραγματική θέση για ένα δίκαιο άνθρωπο είναι, ωσαύτως, η φυλακή».
Για τους παραπάνω και άλλους τόσους λόγους το βιβλίο του Σαΐντ Μπουαμαμά είναι σημαντικό. Γιατί, όπως έλεγε ο Μαρξ, καθιστά «το αίσχος αισχρότερο, καθιστώντας το ορατό». Και γιατί, όπως επισημαίνει σε μια δήλωσή του τον Οκτώβρη του 1999 ο Ζορζ Ιμπραήμ Αμπνταλά:
«ΕΙΝΑΙ ΣΤΙΓΜΕΣ ΠΟΥ Η ΣΙΩΠΗ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΣΚΛΗΤΗΡΙΟ ΣΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ.
ΕΙΝΑΙ ΣΤΙΓΜΕΣ ΠΟΥ Η ΣΙΩΠΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΣΥΝΕΝΟΧΗ».
Ε.Σ.
