Κατά σχεδόν 300% αυξήθηκαν μέσα σε μια εβδομάδα οι πωλήσεις των βιβλίων της Σάλι Ρούνι, μετά την ανακοίνωση της συγγραφέα και του εκδότη της ότι τα βιβλία της θα σταματήσουν να πωλούνται στο Ηνωμένο Βασίλειο, λόγω της επιμονής της Ρούνι να υποστηρίζει την απαγορευμένη οργάνωση Palestine Action.
Οπως αναφέρει ο Guardian, πολλοί γνωστοί συγγραφείς υπέγραψαν επιστολές υποστήριξης προς την Ιρλανδή συγγραφέα, μεταξύ των οποίων η Ζέιντι Σμιθ, η Ανί Ερνό, η Αρουντάτι Ρόι, η Άλι Σμιθ και η Καμίλα Σάμσι.
Τα βιβλία εξαφανίστηκαν από τα ράφια των βιβλιοπωλείων, καθώς ο κόσμος έσπευσε να τα αγοράσει. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Guardian, το Bookmarked, ένα ανεξάρτητο βιβλιοπωλείο στο Μπρίστολ, είχε τρία μυθιστορήματα της Σάλι Ρούνι σε απόθεμα όταν ο εκδοτικός οίκος Faber ανακοίνωσε ότι θα σταματούσε να διακινεί τα βιβλία της συγγραφέα. Μέσα σε λίγες ώρες, οι πελάτες τα είχαν αγοράσει όλα. Τώρα, το βιβλιοπωλείο δεν διαθέτει κανένα αντίτυπο και δεν μπορεί να προμηθευτεί άλλα. «Εκ των υστέρων, αισθάνομαι ότι θα έπρεπε να τα είχαμε βάλει πίσω από μια γυάλινη προθήκη, για να εκτίθενται εκεί για πάντα, μέχρι να ανατραπεί ο νόμος», είπε η γενική διευθύντρια του βιβλιοπωλείου, Έβελιν.
Τα βιβλία της Faber «αφαιρέθηκαν αμέσως από τον ιστότοπο των προμηθευτών, κάτι που δημιουργεί πραγματικά μια ανατριχιαστική αίσθηση», πρόσθεσε. «Αυτό που με ανησυχεί περισσότερο είναι το προηγούμενο που δημιουργείται […] Συνηθίζουμε ολοένα και περισσότερο να βλέπουμε τέτοιου είδους πράγματα να συμβαίνουν σε άλλες χώρες, αλλά αυτό συμβαίνει στη δική μας πόρτα».
Πέρυσι, η Ρούνι δήλωσε ότι θα διέθετε τα έσοδα από τα βιβλία της και τις τηλεοπτικές διασκευές τους από το BBC για να στηρίξει την Palestine Action. Η οργάνωση άμεσης δράσης χαρακτηρίστηκε ως τρομοκρατική οργάνωση τον Ιούλη του 2025, και η υποστήριξή της αποτελεί πλέον ποινικό αδίκημα που τιμωρείται με φυλάκιση έως και 14 ετών (το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε παράνομη την απαγόρευση τον Φλεβάρη, αλλά το Εφετείο ανέτρεψε αυτή την απόφαση τον Ιούνη και η απαγόρευση παραμένει σε ισχύ).
Η Faber δήλωσε ότι η βρετανική νομοθεσία δεν της επέτρεπε να μεταβιβάζει στη Ρούνι τα έσοδα από τις πωλήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο και ότι είχε αποφασίσει, με την πλήρη συμφωνία της συγγραφέα, να σταματήσει να διακινεί τα έργα της. Τα αντίτυπα που βρίσκονται ήδη στα βιβλιοπωλεία μπορούν να εξακολουθήσουν να πωλούνται, απλώς δεν μπορούν να αναπληρωθούν.
Οι αναγνώστες έσπευσαν να αγοράσουν όσα αντίτυπα είχαν απομείνει. Η Nielsen BookScan δήλωσε στον Guardian ότι την περασμένη εβδομάδα η Ρούνι πούλησε 4.531 αντίτυπα, αριθμός αυξημένος κατά 291% σε σχέση με την εβδομάδα πριν από την ανακοίνωση.
«Κωμικοτραγικά, μπορώ να παραγγείλω το βιβλίο Sally Rooney: Perspectives and Approaches από τις εκδόσεις του Πανεπιστημίου Μπάκνελ, πληρώνοντας μόλις 96 λίρες», είπε. «Υποθέτω ότι θα μείνουμε χωρίς απόθεμα για το προβλεπτό μέλλον, πράγμα πολύ λυπηρό».
«Μπορώ, πάντως, να παραγγείλω ακόμη τέσσερις διαφορετικές εκδόσεις του Mein Kampf» του Χίτλερ, πρόσθεσε, κάτι που καταδεικνύει τον «παραλογισμό» της κατάστασης.
Τον Αύγουστο του 2025, λίγες εβδομάδες μετά την απαγόρευση της Palestine Action, η Ρούνι έγραψε στους Irish Times ότι, αν η υποστήριξη της οργάνωσης την καθιστούσε «υποστηρίκτρια της τρομοκρατίας» σύμφωνα με τη βρετανική νομοθεσία, τότε ας ήταν. Εκτοτε, έχει δηλώσει ότι δεν μπορεί πλέον να ταξιδέψει με ασφάλεια στο Ηνωμένο Βασίλειο, χωρίς να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο σύλληψης, και έστειλε τον επιμελητή των βιβλίων της να παραλάβει εκ μέρους της ένα βραβείο στο Λονδίνο.
Στο βιβλιοπωλείο Juno Books του Σέφιλντ, ο Άλιμ Χεράζ δήλωσε στον Guardian ότι η κατάσταση τού φαινόταν πρωτοφανής. «Έρχονται άνθρωποι και ρωτούν αν μπορούν να αγοράσουν τα βιβλία ειδικά για να στηρίξουν τη Ρούνi», είπε. «Αλλά τα έχουμε εξαντλήσει εντελώς. Δεν μπορώ να σκεφτώ άλλη περίπτωση κατά την οποία ένας εκδοτικός οίκος αναγκάστηκε να αποσύρει ένα βιβλίο εξαιτίας δηλώσεων που έκανε ένας συγγραφέας σχετικά με μια συγκεκριμένη οργάνωση», πρόσθεσε. «Μου προκαλεί αρκετό φόβο».
Στην απέναντι πλευρά της Ιρλανδικής Θάλασσας, γράφει ο Guardian, ένα είδος λαθρεμπόριου βιβλίων – απολύτως νόμιμου, σύμφωνα με όσα γνωρίζουν οι βιβλιοπώλες που συμμετέχουν σε αυτό – έχει εμφανιστεί σχεδόν μέσα σε μια νύχτα.
Το βιβλιοπωλείο Kennys Bookshop στο Γκάλγουεϊ, το οποίο πραγματοποιεί αποστολές σε όλο τον κόσμο, αναφέρει ότι οι πωλήσεις των βιβλίων της Ρούνι έχουν δεκαπλασιαστεί από την ανακοίνωση. Σχεδόν κανένας από τους νέους αγοραστές δεν είναι Ιρλανδός: το 95% της αύξησης, δήλωσε ο ιδιοκτήτης Τόμας Κένι, προέρχεται από τη Βρετανία. «Σχεδόν αποκλειστικά από το Ηνωμένο Βασίλειο».
Βρετανοί βιβλιοπώλες προσπαθούν επίσης να προμηθευτούν βιβλία από την πίσω πόρτα. Ο Κένι, ο οποίος συνεργάζεται στενά με βιβλιοπωλεία στο Ηνωμένο Βασίλειο, δήλωσε ότι έχει επικοινωνήσει μαζί του «πολύς κόσμος» που προσπαθεί να βρει τα βιβλία.
Για τον ίδιο, αυτή η αντιστροφή της κατάστασης είναι εντυπωσιακή. Μεγάλωσε στην Ιρλανδία, όπου τα βιβλία απαγορεύονταν για λόγους βλασφημίας. «Η Βρετανία ήταν το μέρος όπου κατέφευγαν οι άνθρωποι για να διαβάζουν και να παρακολουθούν ό,τι ήθελαν», είπε. «Βρισκόμαστε σε μια κατάσταση όπου συμβαίνει το αντίθετο».
Η Βόρεια Ιρλανδία, η οποία μετά το Brexit έχει πρόσβαση τόσο στη βρετανική όσο και στην ιρλανδική αγορά, έχει μετατραπεί σε δίαυλο. Ορισμένα βιβλιοπωλεία εκεί συνεχίζουν ανοιχτά να διαθέτουν τα βιβλία της Ρούνι, προμηθευόμενα τα αντίτυπα από τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας και στη συνέχεια ταχυδρομώντας τα απέναντι. Η Λέσλι Πράις, η οποία διευθύνει το βιβλιοπωλείο Bridge Books στην κομητεία Ντάουν, είπε στον Guardian ότι έχει κατακλυστεί από παραγγελίες μέσω του ιστότοπού της, οι περισσότερες από τις οποίες προορίζονται για τη Βρετανία, και ότι οι πωλήσεις έχουν αυξηθεί «δεκαπλάσια, αν όχι περισσότερο».
Οι συγγραφείς έχουν επίσης συσπειρωθεί στο πλευρό της Ρούνεϊ. Μια ανοιχτή επιστολή που υπογράφηκε από εκατοντάδες συγγραφείς, μεταξύ των οποίων ο Πάτρικ Νες, ο Ντέμιαν Μπαρ και η Τζούνο Ντόσον, καλούσε την κυβέρνηση να αναλάβει δράση. Μια δεύτερη επιστολή, που δημοσιεύτηκε στο New Statesman και υπογράφηκε από συγγραφείς όπως η Ζέιντι Σμιθ, η Ανί Ερνό, η Ναόμι Κλάιν και η νέα βραβευμένη με Νόμπελ Λογοτεχνίας Αν Κάρσον, δήλωνε: «Η Σάλι Ρούνi είναι συγγραφέας, όχι τρομοκράτισσα». Στους υπογράφοντες περιλαμβάνονται επίσης οι πρωταγωνιστές της σειράς Normal People, Ντέιζι Έντγκαρ-Τζόουνς και Πολ Μεσκάλ, καθώς και ο Γκάρι Λίνεκερ.
«Με προβληματίζει αυτή η οργουελική καταστολή των ιδεών· θα έπρεπε να προβληματίζει όλους τους συγγραφείς», λέει η Ντόσον. «Τόσο σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας όσο και σήμερα, οι περιορισμοί στην καλλιτεχνική ελευθερία αποτελούν χαρακτηριστικό γνώρισμα της ανόδου του φασισμού». Ο Νικές Σούκλα δήλωσε ότι υπέγραψε για να επιστήσει την προσοχή σε αυτό που θεωρεί άδικο στην ίδια την απαγόρευση της Palestine Action, η οποία, όπως είπε, «πλέον προκαλεί ζημιά στον τομέα των τεχνών, στη λογοτεχνία και στην ελευθερία του λόγου».
Η απαγόρευση της Palestine Action «ανέδειξε ότι ο νόμος περί τρομοκρατίας είναι υπερβολικά ευρύς ως προς τη δομή και την εφαρμογή του», λέει η Τζεμαϊμά Στάινφελντ, διευθύνουσα σύμβουλος του Index on Censorship. «Οι συλλήψεις χιλιάδων ειρηνικών διαδηλωτών που ακολούθησαν κατέστησαν αυτό το σημείο ακόμη πιο σαφές».
«Αυτή είναι πραγματικά μια δοκιμαστική υπόθεση», συνέχισε, προσθέτοντας ότι η επιφυλακτική στάση της Faber ήταν «απολύτως κατανοητή», επειδή «βρισκόμαστε σε αχαρτογράφητα νερά». Η υπουργός Εξωτερικών της Ιρλανδίας, Έλεν ΜακΈντι, δήλωσε ότι θα θέσει το ζήτημα απευθείας στον υπουργό Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, Εντ Μίλιμπαντ.
Η πραγματική δοκιμασία θα έρθει με την επόμενη κυκλοφορία βιβλίου της. Το τελευταίο μυθιστόρημα της Ρούνι, Intermezzo, κυκλοφόρησε πριν από δύο χρόνια. «Τι θα συμβεί όταν κυκλοφορήσει το επόμενο βιβλίο της, κάτι που, κατά τη γνώμη μου, δεν αργεί και τόσο;» είπε ο Κένι. «Θα είναι διαθέσιμο στο Ηνωμένο Βασίλειο; Αυτό, για μένα, θα είναι μια πολύ μεγαλύτερη είδηση».
Για τα ανεξάρτητα βιβλιοπωλεία, το διακύβευμα είναι μεγάλο. «Είναι πραγματικά ορισμένοι τίτλοι, όπως της Σάλι Ρούνι, που μπορούν να καθορίσουν αν η χρονιά σου θα είναι επιτυχημένη ή αποτυχημένη».
ΠΗΓΗ: The Guardian
ΔΙΑΒΑΣΤΕ
Η ντροπή του Ηνωμένου Βασίλειου: Αποσύρθηκαν από την αγορά τα βιβλία της Σάλι Ρούνι
