Η εντολή στα εξαπτέρυγα του Μητσοτάκη ήταν να κρατηθούν σχετικά χαμηλά οι τόνοι, εξαίροντας ταυτόχρονα την εθνική στάση του πρωθυπουργού. Δηλαδή, όχι με γηπεδικούς όρους («τον ξέσκισε» και τα παρόμοια), αλλά με πολύ τονισμό στο ότι «ο Μητσοτάκης είναι ο πρώτος έλληνας πρωθυπουργός που ζήτησε επίσημα την άρση του casus belli».
Την έχει τόσο ανάγκη την τόνωση του «πατριωτικού» του προφίλ, καθώς βάλλεται πανταχόθεν για «ενδοτικότητα» και τα παρόμοια. «Τι να μας πει τώρα ο Σαμαράς που δεν τόλμησε ποτέ να πει κατάμουτρα στον Ερντογάν ότι πρέπει να άρει το casus belli;»…
Η αλήθεια είναι πως ούτε ο Μητσοτάκης μίλησε για casus belli. Είπε: «Γι’ αυτό και πιστεύω, κ. Πρόεδρε ότι, στο ίδιο πνεύμα με τη θετική εμπειρία η οποία έχει μεσολαβήσει, είναι καιρός πια να αρθεί κάθε απειλή, τυπική και ουσιαστική, στις μεταξύ μας σχέσεις. Αν όχι τώρα, πότε;». Δηλαδή υπονόησε, δεν είπε τις… κακές λέξεις.
Ηταν κι αυτό γραμμένο στο σενάριο μιας αυστηρά χορογραφημένης παράστασης που θα τη ζήλευε και ο μακαρίτης Μπομπ Γουίλσον. Τόσο αυστηρά χορογραφημένης που για να αποτραπεί κάθε δυνατότητα αυτοσχεδιασμού, απαγορεύτηκαν οι δημοσιογραφικές ερωτήσεις που είθισται να ακολουθούν μετά τις δηλώσεις των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων. Χώρος υπήρχε μόνο για τους εκ των προτέρων συμφωνημένους μονολόγους των δύο.
Ο Ερντογάν αναφέρθηκε σε «αλληλένδετα προβλήματα» στο Αιγαίο (εννοώντας τις περιβόητες «γκρίζες ζώνες», χωρίς να τις κατονομάσει κι αυτός), για να απαντήσει ο Μητσοτάκης με την επίσης περιγραφική αναφορά στο casus belli.
Ο Ερντογάν αναφέρθηκε σε «ακανθώδη ζητήματα» και συμπλήρωσε με νόημα: ««Εμείς υποστηρίζουμε ότι τα ζητήματα δεν είναι άλυτα στη βάση του διεθνούς δικαίου. Με ικανοποίηση διαπίστωσα ότι συμφωνούμε με τον φίλο μου Κυριάκο σε αυτό το θέμα. Πιστεύουμε ότι από το 2023 και μετά θα σημειωθεί πρόοδος και στην επίλυση των αλληλένδετων προβλημάτων στο Αιγαίο». Ο Μητσοτάκης απάντησε: «Γνωρίζουμε, βεβαίως, ότι υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες, με την ελληνική θέση να παραμένει σταθερή: ότι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών -υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης-, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, να αποτελεί τη μόνη διαφορά η οποία θα μπορούσε να οδηγηθεί ενώπιον ενός διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου, με βάση το Διεθνές Δίκαιο και ειδικότερα το Δίκαιο της Θάλασσας. Εύχομαι ειλικρινά, κ. Πρόεδρε, να συμμεριστώ και τη δική σας αισιοδοξία, ότι οι συνθήκες θα επιτρέψουν μια εξέλιξη προς αυτή την κατεύθυνση».
Και βέβαια, ο Ερντογάν μίλησε για «τουρκική μειονότητα της Θράκης» (αυτό δεν το λέει σε επίσημες συναντήσεις), για να απαντήσει ο Μητσοτάκης: «Το ίδιο καθαρή είναι και η οπτική μας για τις μειονότητες στα δύο κράτη. Ξέρετε καλά, κ. Πρόεδρε, το έχουμε συζητήσει πολλές φορές, ότι το καθεστώς τους προσδιορίζεται με απόλυτη σαφήνεια από τη Συνθήκη της Λωζάνης, η οποία προβλέπει ρητά ότι η μειονότητα στη Θράκη είναι θρησκευτική, αποκλείοντας κάθε άλλη παρερμηνεία».
Ολα συμφωνημένα: ο καθένας θα πει τα δικά του, χωρίς να σηκώνει τους τόνους, για να μη χαλάσει το «καλό κλίμα». Και δε θα περιοριστούμε στη συνήθη διπλωματική αβρότητα, αλλά θα το… τερματίσουμε, για να δείξουμε στον Τραμπ ότι έχουμε γυρίσει σελίδα. Ο Ερντογάν χαρακτήρισε τον Μητσοτάκη «πολύτιμο φίλο Κυριάκο» (περιμένουμε να δούμε πότε θα επανέλθει στο «Μητσοτάκης γιοκ»), ενώ δυιο φορές ο Μητσοτάκης ευχαρίστησε τον «αγαπητό Ταγίπ». Εγιναν και πηγαδάκια πριν από το δείπνο σε εγκάρδιο κλίμα, για να βγουν οι δέουσες φωτογραφίες από τους αποκλειστικούς φωτογράφους των δύο πλευρών.
Στο δείπνο ο Ερντογάν είχε καλέσει και τον Βαρθολομαίο, αλλά για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης δεν ακούστηκε τίποτα. Αυτό το θέμα ο Ερντογάν το συζητά με το ιερατείο του Φαναρίου και δεν υπάρχει περίπτωση να αναγνωρίσει μεσολαβητικό ρόλο στην ελληνική κυβέρνηση. Και σ’ αυτό συμφωνεί και το Φανάρι, καθώς ο Βαρθολομαίος έχει άριστες σχέσεις με τον Ερντογάν (μέχρι και τα τουρκικά στρατεύματα που κυνηγούν τους Κούρδους ή εισβάλλουν στη Συρία έχει ευλογήσει). Γι’ αυτό και, μολονότι ο Ερντογάν αναφέρθηκε στα δικαιώματα της τουρκικής μειονότητας της Θράκης, ο Μητσοτάκης δεν είπε λέξη για τη Χάλκη (σκασίλα μας!).
Ηταν μια συνάντηση ρουτίνας, που την απαιτούσε κυρίως η τουρκική πλευρά. Η Τουρκία παίζει σε μεγάλα ταμπλό, ως περιφερειακή δύναμη. Στη Συρία, στη Γάζα, στη Μέση Ανατολή ευρύτερα, αλλά και ως γέφυρα του ΝΑΤΟ με τη Ρωσία. Τουρκικές πολεμικές βιομηχανίες έχουν αγοράσει μικρές πολεμικές βιομηχανίες στην ΕΕ (π.χ. στην Ιταλία) και έχουν δημιουργήσει κοινοπρακτικά σχήματα με ευρωπαϊκές εταιρίες (π.χ. Ιταλία, Ισπανία, Τσεχία), με στόχο να μπουν διά της τεθλασμένης στο πρόγραμμα ενίσχυσης της παραγωγής όπλων SAFE και να συμμετάσχουν -με το μερίδιο που τους αναλογεί, φυσικά- στη φρενίτιδα των εξοπλισμών που αναπτύσσεται επί ευρωπαϊκού εδάφους.
Υπάρχουν και οι μπίζνες με τα αμερικάνικα μονοπώλια παραγωγής οπλικών συστημάτων (κυρίως για τα F-35), που προσπαθεί να μπλοκάρει το χρυσοπληρωμένο ελληνικό λόμπι στην Ουάσινγκτον (του οποίου δεν ηγείται πλέον ο διαβόητος Ρόμπερτ Μενέντες, που τον έπιασαν με τη γίδα στην πλάτη, τον καταδίκασαν και τον φυλάκισαν). Μ’ άλλα λόγια, ο Ερντογάν, αδιαμφισβήτητος ηγέτης της σημερινής Τουρκίας, θέλει να κλείσει στόματα, για να κάνει πιο ήσυχα τις «δουλειές» της η τουρκική αστική τάξη. Ηθελε, λοιπόν, τον Μητσοτάκη στο κάδρο, να τον κανακεύει σαν… στοργικός πατέρας), αφαιρώντας του έτσι «πολιτικό κεφάλαιο» στη διεθνή διπλωματική σκακιέρα.
Και ο Μητσοτάκης γιατί πήγε; Γιατί απλούστατα δεν μπορούσε να πετάει άλλο τη μπάλα στην εξέδρα, όπως έκανε εδώ και ενάμιση χρόνο. Οι ιμπεριαλιστικές πρωτεύουσες του έδειξαν κίτρινη κάρτα, καθιστώντας σαφές ότι η βελτίωση των σχέσεων με την… «επισπεύδουσα» Τουρκία είναι εκ των ων ουκ άνευ για τη σταθερότητα της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, για τις μπίζνες του γερμανογαλλικού άξονα με την Τουρκία και για μονιμότερες ρυθμίσεις στη νοτιοανατολική Μεσόγειο.
Κατά τα άλλα, ο γνωστός εσμός των εθνοκάπηλων τουρκοφάγων άρχισε ήδη τα γνωστά του. Δεν αξίζει τον κόπο να τα σχολιάσουμε. Το μόνο που αξίζει να σχολιαστεί είναι η ανακοίνωση του Γραφείο Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ, που ανησυχεί για τη «διατήρηση των απαράδεκτες διεκδικήσεις του τουρκικού κράτους, διαψεύδοντας το δόγμα των “ήρεμων νερών”». «Ο εφησυχασμός που επιχειρείται είναι επικίνδυνος», κρούει το καμπανάκι του… εθνικού κινδύνου ο Περισσός, που δεν παραλείπει να θεωρήσει πρόβλημα την αναφορά σε τουρκική μειονότητα! Για το ελληνικό αστικό κράτος ούτε λέξη επικριτική (άλλο να επικρίνεις την κυβέρνηση Μητσοτάκη, άλλο να αντιτίθεσαι στον ελληνικό αστικό εθνικισμό).
Για να μην μας πουν ότι διαστρεβλώνουμε, παραθέτουμε ολόκληρο την… εθνικώς ανησυχούσα ανακοίνωση του Γραφείο Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ:
«Η κυβερνητική προσπάθεια να συγκεντρωθεί η προσοχή της συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν στην “θετική ατζέντα” των οικονομικών και άλλων συμφωνιών, δηλαδή στις μπίζνες των επιχειρηματικών ομιλών των δύο χωρών, δεν μπορεί να κρύψει ότι στην πράξη διατηρούνται οι απαράδεκτες διεκδικήσεις του τουρκικού κράτους, διαψεύδοντας το δόγμα των “ήρεμων νερών”.
Τα κρίσιμα προβλήματα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις (το casus belli, η “γαλάζια πατρίδα”, οι γκρίζες ζώνες, τα περί “τουρκικής μειονότητας” στη Δ. Θράκη) σε βάρος της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας, όχι απλά παραμένουν, αλλά και οξύνονται.
Ο εφησυχασμός που επιχειρείται είναι επικίνδυνος, ενώ ο αποκαλούμενος “οδικός χάρτης” δεν αφορά την ανάπτυξη της φιλίας των δύο λαών, αλλά την ενίσχυση της ΝΑ Πτέρυγας του ΝΑΤΟ σε μια περίοδο που οξύνονται οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί και προωθούνται “διευθετήσεις” σε βάρος των λαών, τις οποίες στηρίζει η ελληνική κυβέρνηση με κάθε τρόπο. Είναι χαρακτηριστική, άλλωστε, η αναφορά Μητσοτάκη στη συνεργασία με την Τουρκία για την “ανοικοδόμηση” της Συρίας, όταν η Τουρκία έχει στη Συρία ρόλο κατοχικής δύναμης.
Στο πλαίσιο αυτών των “διευθετήσεων”, με τη σφραγίδα των ΗΠΑ και της ΕΕ, είναι υποκριτικός ο ισχυρισμός της κυβέρνησης ότι επιδιώκει “αδιαμεσολάβητες σχέσεις” με την τουρκική κυβέρνηση. Αντίθετα στρώνεται το έδαφος για την συνεκμετάλλευση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, προς όφελος των ενεργειακών και άλλων ομίλων.
Τέλος, είναι προκλητικό ο κ. Μητσοτάκης να επιχαίρει για τη συνεργασία Ελλάδας – Τουρκίας στο μεταναστευτικό, λίγες μέρες μόνο μετά την εγκληματική ενέργεια σε βάρος των προσφύγων και μεταναστών στη Χίο, όταν αυτό το έγκλημα είναι ακριβώς το αποτέλεσμα αυτής της “συνεργασίας”, με βάση την πολιτική της ΕΕ».
