140 χρόνια από την Πρωτομαγιά του Σικάγο, 82 χρόνια μετά την Πρωτομαγιά του 1944, οφείλουμε να βάλουμε στον εαυτό μας, ως εργατική τάξη και ως μέλη αυτής της τάξης, ένα ερώτημα: στεκόμαστε στο ύψος της θυσίας των μαρτύρων της τάξης μας; Αυτών που στάθηκαν περήφανοι πάνω στο ικρίωμα και στο εκτελεστικό απόσπασμα και κοίταξαν αγέρωχα το θάνατο στα μάτια, με τη βεβαιότητα ότι το αίμα τους δε χύνεται άδικα, αλλά ποτίζει το δέντρο της κοινωνικής απελευθέρωσης.
Απαλλαγμένοι από μικροκομματικές σκοπιμότητες και κάθε είδους ιδεοληψίες, αν κοιτάξουμε κατάματα την αλήθεια, θα απαντήσουμε: όχι το σημερινό κίνημα της εργατικής τάξης, παγκόσμια και στην Ελλάδα, δε στέκεται στο ύψος της ιστορικής του αποστολής.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το προλεταριάτο έχει χάσει την ιστορική του αποστολή. Γιατί αυτή η αποστολή πηγάζει από τη θέση του προλεταριάτου στο καπιταλιστικό σύστημα παραγωγής και δεν συναρτάται από τις περιόδου ανόδου ή πτώσης του οργανωμένου κινήματός του. Το προλεταριάτο είναι εκείνη η τάξη που δεν μπορεί να απελευθερώσει τον εαυτό του από το ζυγό της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης, αν δεν απελευθερώσει ολόκληρη την κοινωνία από το σύστημα που στηρίζεται στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.
Τα διδάγματα του Κομμουνιστικού Μανιφέστου των Μαρξ και Ενγκελς εξακολουθούν να ισχύουν στο ακέραιο. Η υποχώρηση του κινήματος της κοινωνικής επανάστασης απλά καθυστερεί την πραγμάτωση αυτών των διδαγμάτων.
Τα μεγάλα λόγια είναι εύκολα. Πάντοτε ακούγονται την Εργατική Πρωτομαγιά. Ακόμη και από εκείνους που έχουν ξεπουλήσει με τον πιο απροκάλυπτο τρόπο τα συμφέροντα της εργατικής τάξης. Γι’ αυτούς, άλλωστε, η Πρωτομαγιά έχει τον ίδιο χαρακτήρα μ’ αυτόν που έχουν για το ιερατείο οι μεγάλες χριστιανικές γιορτές.
Οταν, μάλιστα, η Πρωτομαγιά τυχαίνει να συμπίπτει με προεκλογική περίοδο, τότε το τερματίζουν. Και φαίνεται καθαρά η χυδαία εργαλειοποίηση της εργατικής τάξης, που δεν προσεγγίζεται ως ο φορέας της ιστορικής αλλαγής, της ανατροπής του καπιταλισμού και της οικοδόμησης του κομμουνισμού, αλλά σαν μια μάζα ψηφοφόρων, παθητική και εύπλαστη, προορισμένη να τροφοδοτεί δυναστικές αλλαγές μέσω της άσκησης του γενικού εκλογικού δικαιώματος.
Αν και τα έχουμε συνηθίσει, αυτά τα μεγάλα λόγια εξακολουθούν να ηχούν κοροϊδευτικά στ’ αυτιά μας, προκαλώντας οργή. Κυρίως όταν προέρχονται από την αστικοποιημένη συνδικαλιστική γραφειοκρατία. Αλλά ακόμα κι όταν προέρχονται από κατευθύνσεις που δεν ταυτίζονται με την αστικοποιημένη συνδικαλιστική γραφειοκρατία, δεν μπορούν να προκαλέσουν ούτε ένα χαμόγελο συγκατάβασης, καθώς ίπτανται με μοναδική ευκολία πάνω από τη ζοφερή πραγματικότητα, αποκαλύπτοντας ένα πεδίο ασύλληπτης αγωνιστικής ονειροφαντασίας.
Οι εργάτριες και οι εργάτες δεν έχουν ανάγκη από χάιδεμα αυτιών. Δεν τους πρέπει καταφύγιο παρηγοριάς σ’ έναν ψεύτικο, ιδεοληπτικό κόσμο, όπως συμβαίνει με τους πιστούς των θρησκευτικών δογμάτων. Πρέπει να αντικρίσουν κατάματα την πραγματικότητα και να θέσουν ερωτήματα. Οσο τα ερωτήματα δεν τίθενται ανοιχτά, όσο μένουν αναπάντητα, τόσο η εργατική τάξη βυθίζεται στην ταξική ανημπόρια και οι άνθρωποί της κλείνονται στο ατομικό ή οικογενειακό καβούκι.
Ποια είναι η πραγματικότητα;
- Περάσαμε μια σκληρή μνημονιακή δεκαετία, η οποία τυπικά έληξε το 2019, όμως ουσιαστικά συνεχίζεται, καθώς το πλαίσιο που διαμορφώθηκε τότε παραμένει αναλλοίωτο. Η συντηρητική ανασυγκρότηση του ελληνικού καπιταλισμού, παλιός στόχος της κεφαλαιοκρατίας, ολοκληρώθηκε με έναν «αστραπιαίο πόλεμο». Η επίθεση είχε στρατηγικό χαρακτήρα και ολοκλήρωσε την κινεζοποίηση της εργατικής τάξης.
- Αλλεπάλληλες κυβερνήσεις, όλων των χρωμάτων, διαχειρίστηκαν την προώθηση και ολοκλήρωση της κινεζοποίησης, διαμορφώνοντας ένα μνημονιακό μπλοκ, που σήμερα πασχίζει να εμφανιστεί ως κάτι διαφορετικό, έχοντας ρίξει στη λήθη και το μνημόνιο και το περιβόητο «αντιμνημόνιο». Κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ με Γιώργο Παπανδρέου, κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ-ΝΔ-ΛΑΟΣ με Λουκά Παπαδήμο. Κυβέρνηση Σαμαρά με ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ και στη συνέχεια μόνο με ΝΔ-ΠΑΣΟΚ. Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ με Τσίπρα. Κυβέρνηση ΝΔ με Μητσοτάκη και ξανά κυβέρνηση ΝΔ με Μητσοτάκη. Τρία μνημόνια, δεκάδες εφαρμοστικοί νόμοι, ένα μόνιμο μεταμνημόνιομια κοινωνία γονατισμένη, δεμένη πισθάγκωνα στο ζυγό της πιο άγριας καπιταλιστικής εκμετάλλευσης.
- Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, αποχαλινωμένη από τη δεύτερη εκλογική της νίκη, όρμησε να σαρώσει ό,τι απέμεινε, υλοποιώντας ένα νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα με καρδιά του τις ιδιωτικοποιήσεις. Ιδιωτικοποίηση του δημόσιου συστήματος Υγείας, ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστήμιων, κατά παράβαση του αστικού Συντάγματος (άρθρο 16) και έπεται συνέχεια. Το έγκλημα στα Τέμπη με τους τουλάχιστον 57 νεκρούς, νέους στην πλειοψηφία τους, αποτελεί το σύμβολο της ιδιωτικοποίησης.
- Κατά την πανδημία του κοροναϊού η εργατική τάξη και τα φτωχά λαϊκά στρώματα πλήρωσαν βαρύτατο φόρο αίματος στο βωμό της «κανονικότητας» του καπιταλισμού. Οι φονικές και καταστροφικές πλημμύρες του φθινόπωρου του 2023 ενέτειναν την απελπιστική κατάσταση της φτωχής αγροτιάς, που ήδη αντιμετώπιζε μια διαδικασία ξεκληρίσματος, επειδή αυτό απαιτούν τα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα του γερμανογαλλικού άξονα. Το σκηνικό της καταστροφής ήρθαν να συμπληρώσουν δύο επιδημίες νόσων των ζώων (πανώλη και ευλογιά των αιγοπροβάτων), που η κυβέρνηση Μητσοτάκη διαχειρίστηκε και εξακολουθεί να διαχειρίζεται με τον πιο άθλιο τρόπο.
- Πληρώνουμε και τα βάρη της νέας κρίσης του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος, που είχε εμφανιστεί προτού ξεσπάσει η πανδημία, βάθυνε απότομα με το ξέσπασμά της και συνεχίζει να βαθαίνει.
- Προτού προλάβει ο διεθνής καπιταλισμός να επανέλθει στην «κανονικότητα», διαχειριζόμενος τη νέα κρίση, ήρθε ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος στην Ουκρανία να δώσει νέο βάθος στην κρίση, παροξύνοντας όλες τις πλευρές της. Ο αδυσώπητος ανταγωνισμός των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων για αγορές και σφαίρες επιρροής οδήγησε στο πολεμικό μακελειό της Ουκρανίας, που ακόμα συνεχίζεται.
- Προτού οι ιμπεριαλιστές προλάβουν να διευθετήσουν τον πόλεμο της Ουκρανίας, μοιράζοντας τη ρημαγμένη χώρα στο πλαίσιο μιας ιμπεριαλιστικής ειρήνης, ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός, συνεπικουρούμενος από το σιωναζιστικό τσιράκι του, εξαπέλυσε πόλεμο κατά του Ιράν, θέλοντας να ικανοποιήσει έναν μόνιμο διακαή πόθο του, να αρπάξει τα πετρέλαια και γενικότερα το φυσικό πλούτο του Ιράν, αλλά και να τσακίσει μια περιφερειακή δύναμη που ήταν – στα όρια του αστικού συστήματός της – υποστηρικτική στα κινήματα αντίστασης στην Παλαιστίνη και τον Λίβανο.
- Ο λαός του Ιράν συσπειρώθηκε γύρω από την κυβέρνηση της χώρας, σε έναν πόλεμο για την υπεράσπιση της εθνικής ανεξαρτησίας, οδηγώντας τους αμερικανοσιωνιστές σε πολεμική ήττα, παρά τις τεράστιες καταστροφές που προκάλεσαν στο Ιράν. Η προσπάθεια των αμερικάνων ιμπεριαλιστών να βγουν με τις μικρότερες απώλειες από τη δεδομένη στρατιωτική ήττα, φούντωσε μια διεθνή ενεργειακή κρίση που είναι θέμα χρόνου να μετατραπεί σε οικονομική κρίση, πλήττοντας όλες τις πτυχές του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής.
- Τα βάρη του πολέμου φορτώνονται στις πλάτες της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων, όχι μόνο στις τυπικά εμπόλεμες χώρες, αλλά σε όλο τον πλανήτη. Τα βάρη της κρίσης που προκαλεί ο πόλεμος επίσης φορτώνονται στις πλάτες της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων. Παρά τις διαδικασίες απαξίωσης κεφαλαίου που προκαλεί η κρίση, οι καπιταλιστές ως τάξη βγαίνουν κερδισμένοι. Τα μονοπώλια παραγωγής οπλικών συστημάτων και όλο το σύμπλεγμα που συνδέεται μ’ αυτά θησαυρίζει. Τα μονοπώλια παραγωγής και διακίνησης ενεργειακών πρώτων υλών το ίδιο. Ακόμα και μεσαίου μεγέθους καπιταλιστές έχουν τη δυνατότητα μιας αχαλίνωτης κερδοσκοπίας, που ξεκινά από τις ενεργειακές πρώτες ύλες και την παραγωγή ενέργειας και φτάνει μέχρι την παραγωγή και διακίνηση αγροτικών πρώτων υλών και τροφίμων. Και για την απαξίωση κεφαλαίου σε κάποιους κλάδους ή σε κάποιες καπιταλιστικές επιχειρήσεις, υπάρχει πάντα η απάντηση, μέσω της διαδικασίας συγκεντροποίησης του κεφαλαίου
- Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, με τη στήριξη του ΣΥΡΙΖΑ και του ΠΑΣΟΚΙΝΑΛ, οδήγησε τη χώρα μας «στη σωστή πλευρά της Ιστορίας». Δηλαδή, στην πλήρη υποταγή στα κελεύσματα των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ. Στη μετατροπή της χώρας σε μια απέραντη στρατιωτική βάση, στην οποία σταθμεύουν και από την οποία διακινούνται στρατεύματα και όπλα των αμερικανονατοϊκών ιμπεριαλιστών, με αποτέλεσμα να την έχουν «κλειδώσει» στο στόχαστρό τους οι ρώσοι ιμπεριαλιστές. Ο ελληνικός λαός δεν έχει ανάγκη να διαλέξει ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο, να γίνει δύναμη κρούσης του ενός ή εφεδρεία του άλλου ιμπεριαλιστικού στρατόπεδου. Ο ελληνικός λαός δεν έχει βλέψεις εναντίον κανενός λαού. Είναι η ελληνική αστική τάξη, στενά προσδεδεμένη στο αμερικανονατοϊκό άρμα, που έχει μετατρέψει τη χώρα μας σε ορμητήριο ιμπεριαλιστικών πολεμικών τυχοδιωκτισμών, εκθέτοντας το λαό στους κινδύνους των αντιμέτρων από την πλευρά της ιμπεριαλιστικής Ρωσίας.
- Ξεπερνώντας κάθε όριο, η κυβέρνηση Μητσοτάκη προσφέρει στήριξη και συσφίγγει τις κάθε είδους διπλωματικές, στρατιωτικές και οικονομικές σχέσεις της Ελλάδας με τη σιωνιστική οντότητα. Με τους ναζί της εποχής μας, που επειδή δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν την Παλαιστινιακή Αντίσταση στα πεδία των μαχών, οργανώνουν συστηματική γενοκτονία του παλαιστινιακού λαού στη Λωρίδα της Γάζας, η οποία ακόμα συνεχίζεται, παρά την εκεχειρία που έχει υπογραφεί.
- Η νέα κρίση του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος και η όξυνση του αδυσώπητου ανταγωνισμού ανάμεσα στα βασικά ιμπεριαλιστικά κέντρα συνοδεύεται από έκρηξη του πληθωρισμού, ενώ οι καπιταλιστικές οικονομίες βυθίζονται στη στασιμότητα ή και στην ύφεση. Οπως συμβαίνει πάντοτε, η εργατική τάξη και οι λαοί στενάζουν, καθώς υποχρεώνονται από τα αστικά κράτη να σηκώσουν τα βάρη της κρίσης. Η ΕΕ έχει ράψει προ πολλού το νέο δημοσιονομικό ζουρλομανδύα και οι Μητσοτάκης-Χατζηδάκης-Πιερρακάκης τον κουνάνε μπροστά στην εργατική τάξη και την εργαζόμενη φτωχολογιά της πόλης και του χωριού.
- Ευτυχώς που υπάρχει ο ηρωικός αγώνας του παλαιστινιακού λαού και της ένοπλης Αντίστασής του, όπως και ο ηρωικός αγώνας του λιβανέζικου λαού και της ένοπλης Αντίστασής του, για να μας θυμίζουν ότι η λευτεριά κρέμεται από την κάννη του ντουφακιού. Για να μας ξαναδιδάξουν τη μεγάλη αλήθεια, πως όταν ένας λαός αρνείται τις αλυσίδες της σκλαβιάς, κανένα τίμημα σε ανθρώπινες ζωές και σε υλικά αγαθά δεν μπορεί να τον σταματήσει.
Αυτή είναι –με λίγα λόγια- η πραγματικότητα. Και τα ερωτήματα πηγάζουν αβίαστα: πώς έγινε δυνατή αυτή η εφιαλτική πραγματικότητα και πώς μπορούμε να βγούμε απ’ αυτήν;
Μάχες οπισθοφυλακών, καταδικασμένες σε ήττα
Τα πρώτα χρόνια της μνημονιακής επέλασης η εργατική τάξη προσπάθησε να αμυνθεί. Βγήκε στο δρόμο, όμως οι μάχες που έδωσε ήταν μάχες οπισθοφυλακών, που αποδείχτηκαν εντελώς ανίσχυρες για την ανάσχεση της μετωπικής επίθεσης του κεφαλαίου. Η ήττα έφερε την ηττοπάθεια. Το κακό έφερε το χειρότερο.
Η τάση του κεφαλαίου, ιδιαίτερα σε συνθήκες κρίσης, να επιδιώκει την αύξηση του βαθμού εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης, μέσω της οποίας επιτυγχάνει το μέγιστο κέρδος, είναι μια αντικειμενική τάση μέσα στον καπιταλισμό. Ο βαθμός που το επιτυγχάνει αυτό, όμως, εξαρτάται από την πορεία της ταξικής πάλης. Από το πόσο ισχυρή, οργανωμένη και αποτελεσματική είναι η αντίσταση της εργατικής τάξης. Η τάση του κεφαλαίου δεν καταργείται ποτέ μέσα στον καπιταλισμό, όμως η ταξική πάλη του προλεταριάτου μπορεί να ανακόψει την ορμή της, να ακυρώσει πλευρές της, να καθυστερήσει την εφαρμογή των πιο καταστροφικών μέτρων.
Ο Καρλ Μαρξ μας είχε προειδοποιήσει: όταν η εργατική τάξη δεν αναπτύσσει αντίσταση στους καθημερινούς σφετερισμούς του κεφαλαίου, τότε θα είναι ανίκανη για την ανάπτυξη ενός μεγαλύτερου κινήματος, ενός κινήματος για την κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο.
Ολόκληρη η ιστορία του εργατικού κινήματος τους τελευταίους δυο αιώνες είναι ιστορία πάλης ενάντια στους συνεχείς σφετερισμούς του κεφαλαίου. Το αίμα των εργατών του Σικάγου σφράγισε τους αγώνες για το 8ωρο, όπως προηγουμένως το αίμα των Κομμουνάρων του Παρισιού έβαλε για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία τη δυνατότητα ενός εργατικού κράτους, χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Οι εργατικοί αγώνες των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα, συχνά βίαιοι και αιματηροί, οδήγησαν σε μια σειρά κατακτήσεις, ειδικά όταν τα βήματα των εργατών φωτίζονταν από τη νίκη της μεγάλης Οκτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης και τη δημιουργία του πρώτου στην ιστορία εργατικού κράτους, που αναπτυσσόταν θυελλώδικα έχοντας βάλει τους καπιταλιστές και το σύστημά τους στο μουσείο.
Οταν χάνουμε κατά κράτος σε μια σειρά μάχες με τις δυνάμεις του κεφαλαίου, όταν χάνουμε ακόμη και τα στοιχειωδέστερα δικαιώματα, όταν μετά από δεκαετίες ξαναέχουμε εργατικές οικογένειες που υποσιτίζονται ή που τα εργαζόμενα μέλη τους κάνουν δυο δουλειές για να μπορέσουν να επιβιώσουν, τότε οφείλουμε να αναγνωρίσουμε πως ο εχθρός μάς νίκησε γιατί εμείς δεν ήμασταν στοιχειωδώς οργανωμένοι σε ταξική βάση, στοιχειωδώς ικανοί ακόμη και για μια οργανωμένη άμυνα που θα καθυστερούσε την επέλαση του αντίπαλου.
Ανεξάρτητη ταξική οργάνωση
Χρόνια τώρα, παλεύουμε κάτω από ξένες σημαίες. Αρκούμαστε στο λίγο, ξεχάσαμε τι σημαίνει να είσαι εργάτης, εμπιστευόμαστε τον κάθε λαοπλάνο, παρασυρόμασταν από τις σειρήνες μιας ψεύτικης ευμάρειας, χτίζαμε μικροαστικά όνειρα αγνοώντας τι σημαίνει καπιταλισμός. Κι όταν η κρίση χτύπησε και ο ταξικός εχθρός εξαπέλυσε τη βίαιη επίθεσή του, αιφνιδιαστήκαμε, χάσαμε το μπούσουλα, νομίσαμε ότι αρκεί ο θυμός και η αλλαγή της ψήφου για ν’ αλλάξουν μια κατάσταση που ξεπηδούσε από την ίδια την ουσία του καπιταλιστικού συστήματος.
Αποδείχτηκε ότι υπάρχει μια στενή συνάφεια ανάμεσα στην καταστροφική πορεία της κρίσης, στη διαχείρισή της από τις δυνάμεις του κεφαλαίου και την πολιτική διαχείριση από τα αστικά κοινοβουλευτικά κόμματα. Οι «αντιμνημονιακοί» του 2010 έγιναν συγκυβέρνηση το 2011 και νέα συγκυβέρνηση το 2012, για να παραχωρήσουν τη θέση τους στους εναπομείναντες «συνεπείς αντιμνημονιακούς», που έφτιαξαν συγκυβέρνηση το 2015, για να συνεχίσουν την ίδια πολιτική. Κι όταν οι «συνεπείς αντιμνημονιακοί» αποδείχτηκαν κοινοί απατεώνες, ίδιοι και απαράλλαχτοι με τους «μνημονιακούς» που διαδέχτηκαν, η κοινοβουλευτική ζυγαριά έγειρε από την άλλη πλευρά, χαρίζοντας μια περηφανή εκλογική νίκη στη ΝΔ του νεοφιλελεύθερου Μητσοτάκη υιού. Κι ύστερα μια δεύτερη εκλογική νίκη, που παρέκαμψε κάθε αναστολή και οδήγησε τον Μητσοτάκη σε ακόμα πιο άγρια επίθεση σε βάρος των δικαιωμάτων της εργατικής τάξης, της φτωχής αγροτιάς και των εργαζόμενων μικροαστικών στρωμάτων.
Σήμερα, ο Μητσοτάκης βουλιάζει. Βουλιάζει υπό το βάρος της ζοφερής πραγματικότητας που προκάλεσε η ακρίβεια και που γίνεται πιο ζοφερή, υπό το βάρος της εφιαλτικής δημοσιονομικής πολιτικής που απαιτεί το Μεταμνημόνιο και η οποία αποτελεί το ιερό ευαγγέλιο της αστικής εξουσίας, υπό το βάρος εγκλημάτων όπως τα Τέμπη (δυστυχώς, τα εξίσου ειδεχθή εγκλήματα του σκόπιμου πνιγμού προσφύγων στην Πύλο και τη Χίο δεν μπήκαν στην ίδια μοίρα), υπό το βάρος σκανδάλων διαφθοράς (όπως αυτό της εγκληματικής οργάνωσης του ΟΠΕΚΕΠΕ), αλλά και ωμής παραβίασης των κανόνων που διέπουν τις σχέσεις ενός πρωθυπουργού με τους υπουργούς του και ανώτατους κρατικούς υπάλληλους, ακόμα και στρατιωτικούς, καθώς και με τους πολιτικούς αντιπάλους του της αστικής αντιπολίτευσης (παρακολουθήσεις-υποκλοπές).
Το σύστημα, όμως, δεν κινδυνεύει από το βούλιαγμα του Μητσοτάκη. Ηδη έχουν ξεκινήσει διεργασίες αναδιάρθρωσης του πολιτικού προσωπικού, ώστε για μια φορά ακόμα να γίνει πράξη το αστικό αξίωμα ότι «στη δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδο». Ακόμα κι αν χρειαστεί να γίνουν δυο και τρεις εκλογές, η λύση διακυβέρνησης θα βρεθεί. Το έχουμε ξαναδεί πολλές φορές το έργο.
Πώς θα βρεθεί η λύση; Διά της λαϊκής ψήφου. Οι ίδιοι οι εκμεταλλευόμενοι και καταπιεζόμενοι θα επιλέξουν τους δυνάστες του συστήματος εκμετάλλευσής τους. Γιατί οι ίδιοι δεν είναι σε θέση να χαράξουν ένα δρόμο ρήξης με το σύστημα εκμετάλλευσης και τους πολιτικούς διαχειριστές του.
Ο Β.Ι. Λένιν είχε φωτίσει το δρόμο του προλεταριάτου, αποδεικνύοντας και αναδεικνύοντας τη σημασία της συγκρότησης ενός ισχυρού προλεταριακού κόμματος, το οποίο -ως οργανωμένη πρωτοπορία της εργατικής τάξης- θα «συγχωνεύσει» το αυθόρμητο εργατικό κίνημα με την επαναστατική θεωρία. Για να μπορεί το προλεταριάτο, όχι μόνο να δίνει πιο αποτελεσματικά τον αγώνα για την απόκρουση των συνεχών επιθέσεων του κεφαλαίου και να πετύχει τη βελτίωση των όρων πώλησης της εργατικής του δύναμης μέσα στον καπιταλισμό, αλλά και να χαράξει το δρόμο της ταξικής απολύτρωσης, της απελευθέρωσης ολόκληρης της κοινωνίας από τα δεσμά του εκμεταλλευτικού και καταπιεστικού κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής.
Για να σπάσει ο κύκλος της κινεζοποίησης, πρέπει να σπάσει ο πολιτικός κύκλος του μεσσιανισμού και της ανάθεσης. Για να γίνει αυτό, πρέπει η εργατική τάξη να πάψει να συγκεντρώνεται κάτω από ξένες σημαίες. Πρέπει ν’ αποκτήσει δική της φωνή, συμβατή όχι μόνο με τα άμεσα συμφέροντά της, αλλά και με το ιστορικό πρόταγμα της κοινωνικής απελευθέρωσης. Πρέπει να οργανωθεί πολιτικά στο δικό της κόμμα.
Ενα σύστημα ιστορικά τελειωμένο
Ο καπιταλισμός είναι ένα σύστημα ιστορικά τελειωμένο, παρά τις αντοχές που επιδεικνύει. Ενα σύστημα εχθρικό προς τους εργαζόμενους. Ενα σύστημα εχθρικό ακόμα και για τον αέρα που αναπνέουμε. Μπροστά στην εξασφάλιση του μέγιστου κέρδους, είναι ικανός να διαπράξει οποιοδήποτε έγκλημα κατά της φύσης και της ανθρωπότητας.
Η πανδημία του κοροναϊού αποκάλυψε από μια άλλη σκοπιά τον αγριανθρωπισμό του. Το δόγμα «πρώτα η οικονομία», σημαίνει πρώτα τα κέρδη, έστω κι αν χρειαστεί να οδηγηθούν στο θάνατο χιλιάδες άνθρωποι μέσα σε λίγο χρόνο.Η διαχείριση της πανδημίας αποκάλυψε τη χρεοκοπία του λεγόμενου «νεοφιλελεύθερου μοντέλου», του μοντέλου της ιδιωτικοποίησης των πάντων, ακόμα και των κρατικών συστημάτων Υγείας, επειδή ο ιδιωτικός καπιταλισμός είναι δήθεν πιο αποτελεσματικός. Πού ήταν ο ιδιωτικός τομέας στην αντιμετώπιση της πανδημίας; Εξαφανισμένος. Εκανε μπίζνες με την πελατεία του, αφήνοντας στο υποστελεχωμένο και υλικοτεχνικά διαλυμένο κρατικό σύστημα να δίνει μόνο του τη μάχη, χάρη μόνο στο φιλότιμο και των κοινωνικό αλτρουϊσμό των εργαζόμενων σ’ αυτό. Αυτών που υποκριτικά τους χειροκροτούσαν αυτοί που προηγουμένως τους λοιδορούσαν, τους αποκαλούσαν τεμπέληδες και αναποτελεσματικούς.
Και μόλις η πανδημία άρχισε να κλείνει τον καταστροφικό κύκλο της, επιτέθηκαν και πάλι με σφοδρότητα στο κρατικό ΕΣΥ, προωθώντας την ιδιωτικοποίησή του. Ιδιαίτερα των «φιλέτων» που χρόνια τώρα τα εποφθαλμιούν οι καπιταλιστικοί όμιλοι. Η εκχώρηση του Ογκολογικού Τμήματος του Νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία», στη σύζυγο ενός από τους ισχυρότερους έλληνες καπιταλιστές, ήταν ο πιλότος για την ιδιωτικοποίηση, έστω κι αν ακόμα δεν έχει προχωρήσει. Η θεσμοθέτηση της δυνατότητες να νοικιάζονται χειρουργεία, διαγνωστικά εργαστήρια, θεραπευτικοί τομείς σε ιδιώτες, είναι το επόμενο βήμα.
Ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος στην Ουκρανία ξέσκισε τη μάσκα της «διαρκούς ειρήνης», που δήθεν θα έφερνε η «παγκοσμιοποίηση», μετά την κατάρρευση των καθεστώτων του παλινορθωμένου καπιταλισμού. Μονοπωλιακός καπιταλισμός σημαίνει –εκτός των άλλων- ανισόμετρη ανάπτυξη. Οι αλλαγές στη δύναμη του κεφαλαίου που εκπροσωπεί κάθε ιμπεριαλιστική δύναμη οδηγούν σε έναν αδυσώπητο ανταγωνισμό για το ξαναμοίρασμα των αγορών και των σφαιρών επιρροής. Αυτός ο αγώνας δεν γίνεται μόνο με οικονομικά και πολιτικά μέσα, αλλά και με τον πόλεμο.
Εδώ και καιρό, βλέπουμε μια ακόμα φάση του δράματος, καθώς ΗΠΑ και Ρωσία παζαρεύουν το διαμοιρασμό των ιματίων της Ουκρανίας, ενώ οι ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές τρέχουν να προλάβουν να μπουν κι αυτοί στη μοιρασιά, χρησιμοποιώντας τον Ζελένσκι και την κλίκα του. Η δημόσια διαπόμπευση αυτού του τρισάθλιου κλόουν από τον Τραμπ είναι απλά η δημόσια έκφραση του ιμπεριαλιστικού κυνισμού και της ωμότητας με την οποία ξαναμοιράζονται οι σφαίρες επιρροής.
Επιβεβαιώνεται έτσι, για μια ακόμη φορά, η ορθότητα του ορισμού του σύγχρονου καπιταλισμού, που έδωσε ο Στάλιν: «Τα βασικά χαρακτηριστικά και οι βασικές απαιτήσεις του βασικού οικονομικού νόμου του σύγχρονου καπιταλισμού θα μπορούσαν να διατυπωθούν, π.χ., με τον εξής τρόπο: εξασφάλιση του ανώτατου καπιταλιστικού κέρδους μέσω της εκμετάλλευσης, της καταστροφής και της εξαθλίωσης της πλειοψηφίας του πληθυσμού της δοσμένης χώρας, μέσω της υποδούλωσης και της συστηματικής καταλήστευσης των λαών των άλλων χωρών, ιδιαίτερα των καθυστερημένων χωρών, τέλος, μέσω των πολέμων και της στρατιωτικοποίησης της λαϊκής οικονομίας που χρησιμοποιούνται για την εξασφάλιση των πιο υψηλότερων κερδών» (Οικονομικά προβλήματα του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ, 1952).
Η απληστία των καπιταλιστών για κέρδη, η απληστία των ιμπεριαλιστικών κρατών για απόκτηση πλεονεκτήματος έναντι των ανταγωνιστών τους, κορυφώθηκε ακόμα και μπροστά σε μια πανδημία που θέριζε ανθρώπους. Κορυφώθηκε στις συνθήκες που δημιούργησε ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος στην Ουκρανία. Συνεχίστηκε με τον αδυσώπητο εμπορικό πόλεμο, που κήρυξε ο Τραμπ, αλλά συμμετέχουν όλα τα βασικά ιμπεριαλιστικά κέντρα του πλανήτη.
Κι έφτασε σε νέα κορύφωση με την επίθεση των αμερικάνων ιμπεριαλιστών και των σιωναζιστών του Τελ Αβίβ στο Ιράν, σε μια προσπάθεια να τσακίσουν μια δύναμη υποστηρικτική στην Παλαιστινιακή και τη Λιβανέζικη Αντίσταση και παράλληλα μια χώρα με τεράστια αποθέματα ενεργειακών (και όχι μόνο) πρώτων υλών, που αν περνούσε στη σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ (από την οποία βγήκε μετά την Ιρανική Επανάσταση του 1979), θα τους έδινε ένα συντριπτικό στρατηγικό πλεονέκτημα έναντι των ιμπεριαλιστών ανταγωνιστών τους.
Το έγκλημα στα Τέμπη, με τους τουλάχιστον 57 νεκρούς, νέους στην πλειοψηφία τους, αποκάλυψε το αντιανθρώπινο πρόσωπο του καπιταλισμού του πλιάτσικου και της ρεμούλας. Αδίστακτοι, έπαιζαν ρώσικη ρουλέτα με τις ζωές των επιβατών και των εργατών του σιδηρόδρομου, εν πλήρη συνειδήσει. Εστειλαν στον τάφο τόσο κόσμο με τον ίδιο τρόπο που σκοτώνουν καθημερινά εργάτες σε τόπους εργασίας, βαφτίζοντας τις δολοφονίες «εργατικά ατυχήματα».
Κι ύστερα, η μεν κυβέρνηση έσπευσε να κουκουλώσει τις δικές της ευθύνες, ενώ η αντιπολίτευση κάνει σπέκουλα πάνω στην οργή που εξακολουθεί να πλημμυρίζει την εργαζόμενη κοινωνία και τη νεολαία της, κι ας έχουν περάσει πάνω από τρία χρόνια από τότε. Κυβέρνηση και αντιπολίτευση κινούνται στην ίδια ψηφοθηρική λογική: η κυβέρνηση για να συγκρατήσει τις απώλειες στις επόμενες εκλογές, η αντιπολίτευση για να καρπωθεί τις απώλειες της κυβέρνησης. Κυβέρνηση και αντιπολίτευση, όμως, αφήνουν στο απυρόβλητο την ιδιωτικοποίηση των σιδηροδρόμων, που είναι η αιτία του εγκλήματος. Την αφήνουν στο απυρόβλητο γιατί ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ υπηρέτησαν με τον ίδιο φανατισμό την ιδιωτικοποίηση, το πλιάτσικο των καπιταλιστών, τη διάλυση, την αδιαφορία για την ασφάλεια επιβατών και εργατών.
Η γενοκτονία του παλαιστινιακού λαού στη Γάζα, επειδή διεκδικεί την ελευθερία του, διαπράττεται από τα σιωναζιστικά κτήνη του Ισραήλ, όμως έχει την ενθάρρυνση, τη στήριξη και τη συνεχή πολεμική υποστήριξη των αμερικάνων ιμπεριαλιστών και των ιμπεριαλιστών της Δυτικής Ευρώπης. Αυτοί δε θέλουν μόνο την ύπαρξη της σιωνιστικής οντότητας ως χωροφύλακά τους στη Μέση Ανατολή, αλλά ταυτόχρονα θέλουν να στείλουν ένα μήνυμα τρόμου σε ολόκληρη την ανθρωπότητα. Ομως, ο ηρωικός αγώνας των Παλαιστίνιων, η ισχυρή ηθικοπολιτική ενότητα ανάμεσα στο λαό και την ένοπλη Αντίσταση, τους χαλάνε τα σχέδια.
Το μέλλον μας είναι ο κομμουνισμός
Οι εργάτες, οι εργαζόμενοι, οι μοναδικοί παραγωγοί του κοινωνικού πλούτου, καταδικάζονται διαρκώς στη φτώχεια, τη μιζέρια και τη δυστυχία, ακόμα και στην πείνα. Καλούνται να σηκώσουν τα βάρη μιας νέας κρίσης του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής. Κανένα μέλλον δεν υπάρχει για την εργαζόμενη κοινωνία σ’ αυτό το σύστημα. Μόνο εκμετάλλευση, καταπίεση, ακόμα και θάνατος.
Για να αντιμετωπίσει, όμως, αποτελεσματικά την επίθεση που δέχεται από τους καπιταλιστές και το κράτος τους, για να καταφέρει να σπάσει τον κύκλο της κινεζοποίησης, να σταματήσει την πορεία προς τη νέα φτωχοποίηση, η εργατική τάξη πρέπει να οργανωθεί ταξικά.
Χωρίς ταξική οργάνωση, αναθέτοντας τη σωτηρία της σε πολιτικούς μεσσίες κι εκτονώνοντας την οργή της στις κοινοβουλευτικές κάλπες, η εργατική τάξη θα βιώνει συνεχώς τον πόνο, την απόγνωση και τη δυστυχία. Και κάθε φορά από χειρότερη αφετηρία.
Χωρίς οργανωμένη, ισχυρή και αποτελεσματική αντίσταση, θα ξαναδεί μαζικά την πείνα να επιστρέφει στις εργατικές οικογένειες, τα παιδιά της να μεταναστεύουν στο εξωτερικό, τους ανθρώπους της να κρεμιούνται από τα δέντρα της πλατείας Συντάγματος ή να πνίγνονται από τις αναθυμιάσεις από τα μαγκάλια, που θα ανάβουν για να ζεσταθούν.
Πρέπει να οργανωθούμε ταξικά στους εργασιακούς χώρους για τον καθημερινό οικονομικό αγώνα.
- Για να μπορέσουμε να αγωνιστούμε σκληρά και νικηφόρα για καλύτερο μεροκάματο, ανθρώπινες συνθήκες εργασίας, πλήρη ασφάλιση, υψηλότερες συντάξεις.
- Για να μπορέσουμε να προστατευτούμε από τον ηθικό και φυσικό εκφυλισμό του καπιταλισμού.
- Για να διεκδικήσουμε την προστασία των άνεργων μελών της τάξης μας και την προστασία της δημόσιας υγείας.
- Για να είμαστε «ελεύθεροι» να επιλέγουμε τα μέσα πάλης με κριτήριο την αποτελεσματικότητά τους και όχι με βάση την αστική νομιμότητα. Για να χρησιμοποιούμε εκείνες τις μορφές αγώνα που θα τραντάζουν συθέμελα την ομαλή λειτουργία του συστήματος και θα δημιουργούν όρους νίκης κάθε μικρού ή μεγάλου αγώνα.
Η εργατική τάξη πρέπει να οργανωθεί ταξικά και στο πολιτικό επίπεδο. Να αποκτήσει ξανά την δική της ταξική πολιτική οργάνωση που θα της δώσει τα εφόδια για να καθαρίσει τη συνείδησή της από την πολύχρονη αστική βρωμιά, από τα ιδεολογήματα με τα οποία την έχουν ποτίσει, δεκαετίες τώρα, οι κρυφοί και φανεροί μηχανισμοί του κεφαλαίου. Για να ξαναδεί καθαρά το ιστορικό της καθήκον και να φωτίσει τον δρόμο που θα την οδηγήσει σε ένα μέλλον πανανθρώπινο, απαλλαγμένο από την εκμετάλλευση και την καταπίεση, το μόνο μέλλον που της αρμόζει: τον κομμουνισμό. Μια μορφή κοινωνικής οργάνωσης χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, χωρίς καπιταλιστές και εργάτες, με την πιο πλατιά δημοκρατία για τους ανθρώπους της δουλειάς.
Το χρωστάμε στους ταξικούς μας προγόνους. Το οφείλουμε στους ταξικούς μας απογόνους.
ΖΗΤΩ Η ΚΟΚΚΙΝΗ ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ
1η Μάη του 2026
