Πέρασαν τουλάχιστον δύο χρόνια από τότε που δημοσιεύτηκαν μαζεμένα πέντε ισολογισμοί του ΙΚΑ (μέχρι και το 2005). Από τότε δεν έχει δημοσιευτεί άλλος, ούτε έχει προγραμματιστεί (σύμφωνα με δήλωση υπηρεσιακού παράγοντα του ΙΚΑ) η διαδικασία ψήφισης και δημοσιοποίησης τουλάχιστον του ισολογισμού του 2006. Αυτή η κατάσταση βολεύει τόσο τη δι-οίκηση του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, όσο και την κυβέρνηση, γιατί τους δίνεται η δυνατότητα να παρουσιάζουν διαφορετική την πραγματική κατάσταση του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ειδικά μετά την ψήφιση του ασφαληστρικού νόμου της ΝΔ.
Στους προϋπολογισμούς των ετών 2006, 2007, 2008 και 2009 το ΔΣ του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ισχυρίζεται ότι το Ταμείο παρουσιάζει και οργανικό και συνολικό πλεόνασμα. Το εμφανιζόμενο οργανικό πλεόνασμα είναι 34,57, 145,021 και 94,098 εκατ. ευρώ για τα έτη 2007, 2008 και 2009 αντίστοιχα και το συνολικό πλεόνασμα 7,954, 81,671 και 23,937 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα. Πώς στήνουν τα πλεονάσματα; Καταρχάς, εκμεταλλευόμενοι την απουσία ισολογισμών. Δεύτερο, φουσκώνοντας τα βασικά μεγέθη με βάση τα οποία συντάσσονται οι προϋπολογισμοί. Για παράδειγμα, το Μέσο Τεκμαρτό Ημερομίσθιο (ΜΤΗ) του 2009, με το οποίο προϋπολογίζονται τα έσοδα του ΙΚΑ, τοποθετείται στα 63 ευρώ, ποσό που απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Επίσης, φουσκωμένο εμφανίζουν τον ετήσιο αριθμό ημερομισθίων για τα οποία ασφαλίζονται οι εργάτες στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Στον προϋπολογισμό-μαϊμού του 2008 και του 2009 το ΔΣ του ΙΚΑ υποθέτει ότι οι εργάτες θα ασφαλιστούν κατά μέσο όρο για 244 ημέρες, αριθμός που απέχει από την πραγματικότητα, όπως όλοι γνωρίζουμε.
Επειδή δεν ήταν δυνατόν να φάμε τα παραμύθια της διοίκησης του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, προσπαθήσαμε να βρούμε στοιχεία για να αποδείξουμε το μεγάλο ψέμα ότι οι προϋπολογισμοί είναι πλεονασματικοί και επομένως αυξάνονται τα αποθεματικά του ΙΚΑ. Στους προϋπολογισμούς του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ των ετών 2006, 2007, 2008 και 2009 δημοσιεύτηκαν στοιχεία για τα αποθεματικά του Ταμείου. Με βάση αυτά τα στοιχεία φτιάξαμε τον Πίνακα που παραθέ-τουμε παραπάνω.
Στην 5η στήλη του πίνακα είναι καταχωρημένα τα ποσά που έχουν «επενδυθεί» σε μετοχές και Αμοιβαία Κεφάλαια (ΑΚ) μεταβλητής απόδοσης, δηλαδή σε ΑΚ που λειτουργούν όπως οι μετοχές. Διαπιστώνουμε πρώτον ότι ένα πολύ μικρό μέρος των αποθεματικών του ΙΚΑ «τοποθετήθηκε» σε μετοχές. Συγκεκριμένα, το Σεπτέμβρη του 2005 ήταν τοποθετημένα 598,74 εκατ. ευρώ (10,01% των αποθεματικών), ενώ τα επόμενα χρόνια παρουσιάστηκε μια διακύμανση του συνολικού αυτού ποσού, που είναι απόρροια των παιχνιδιών που γίνονται στο χρηματιστήριο. Δεν χρειαζόμαστε, λοιπόν, τη δαιμονολογική προσέγγιση, ότι εξαιτίας των χρηματιστηριακών παιχνιδιών κατέρρευσαν τα αποθεματικά του ΙΚΑ.
Στη στήλη 3 του πίνακα καταγράφονται οι καταθέσεις του ΙΚΑ σε Τράπεζες, τα Ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου που έχει στην κατοχή του, τα Αμοιβαία Κεφάλαια σταθερής απόδοσης και η αξία της Ακίνητης Περιουσίας. Διαπιστώνουμε ότι αυτό το μέρος των αποθεματικών (που είναι το συντριπτικά μεγαλύτερο) μειώνεται τα έτη 2006, 2007 και 2008. Μειώθηκε κατά 405,17 εκατ. ευρώ το 2006, κατά 228,94 εκατ. ευρώ το 2007 και κατά 315,79 εκατ. ευρώ το 2008! Μήπως μειώθηκαν γιατί το Ταμείο έκανε επενδύσεις σε ακίνητα; Την απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα μας δίνει η 4η στήλη. Σ’ αυτή παρατηρούμε, ότι το 2006 η αξία της Ακίνητης Περιουσίας παρέμεινε σταθερή, ενώ το 2007 είχαμε μια αύξηση κατά 49,42 εκατ. ευρώ και το 2008 επίσης αύξηση κατά 126,56 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2007 και 175,98 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2005. Επομένως, οι μεγάλες μειώσεις των αποθεματικών των ετών 2006, 2007 και 2008 δεν οφείλονται στην αγορά ακινήτων. Αυτό αποδεικνύεται μετά την αφαίρεση των ποσών που διατέθηκαν για την αύξηση της αξίας της Ακίνητης Περιουσίας. Το 2006 είχαμε μείωση κατά 405,17 εκατ. ευρώ, το 2007 μείωση κατά 179,52 εκατ. ευρώ και το 2008 μείωση κατά 189,23 εκατ. ευρώ. Κατά μέσο όρο είχαμε ετήσια μείωση των αποθεματικών κατά 257,97 εκατ. ευρώ, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες του ΙΚΑ για την πληρωμή των συντάξεων και του κλάδου υγείας.
Η Διοίκηση του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ψεύδεται όταν ισχυρίζεται ότι οι προϋπολογισμοί του ιδρύματος είναι πλεονασματικοί. Αποδείξαμε ότι την τριετία 2005-2008 τα ΙΚΑ-ΕΤΑΜ παρουσίασε έλλειμμα ύψους 773,92 εκατ. ευρώ (257,97 το χρόνο κατά μέσο όρο) και έτσι η διοίκηση αναγκάστηκε να ρευστοποιήσει αντίστοιχα ποσά από τα αποθεματικά του προκειμένου να καλύψει τα ελλείμματα που δημιουργήθηκαν. Και κάτι ακόμη σε σχέση με τα αποθεματικά. Οταν η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ ψήφιζε τον αντιασφαλιστικό νόμο Ρέππα, ισχυριζόταν ότι με το νέο τρόπο χρηματοδότησης του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (1% του ΑΕΠ ετησίως από τον κρατικό προϋπολογισμό) θα δημιουργούνταν μέχρι το 2030 ισχυρά αποθεματικά. Αποδείξαμε τότε, ότι ο νέος τρόπος χρηματοδότησης του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ είναι επαχθέστερος του προηγούμενου, δηλαδή της περιβόητης τριμερούς χρηματοδότησης, και μ’ αυτόν δεν επρόκειτο να αυξηθούν τα αποθεματικά. Πέρασαν από τότε έξι χρόνια και όντως τα αποθεματικά του ΙΚΑ αντί να αυξηθούν μειώθηκαν.
Το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έπαιρνε τα αποθεματικά του Ενιαίου Ταμείου Επικουρικής Ασφάλισης Μισθωτών (ΕΤΕΑΜ), που ήταν κλάδος του ΙΚΑ και όχι χωριστό Ταμείο, για να καλύψει τις «τρύπες» που δημιουργούνταν από την ασκούμενη κυβερνητική πολιτική. Είχε αυτή τη δυνατότητα, γιατί το ΕΤΕΑΜ ήταν ακόμη νέο επικουρικό ταμείο και δεν είχε ακόμη συνταξιού-χους, επομένως είχε έσοδα (που έπρεπε να αποθεματοποιήσει) και όχι δαπάνες. Τώρα βέβαια τα προβλήματα του ΕΤΕΑΜ είναι τεράστια και σύντομα θα αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα. Ετσι, αφού το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, σύμφωνα με ρύθμιση του 2008 (αναφερόμαστε στη συνέχεια), χρωστάει 2,5 δισ. ευρώ στο ανεξάρτητο πλέον Ταμείο ΙΚΑ-ΕΤΕΑΜ, δεν μπορούμε να μιλάμε για συνολικά αποθεματικά του ΙΚΑ ύψους 5,073 δισ. ευρώ, αλλά για αποθεματικά ύψους 2,5 δισ. ευρώ.
Ακόμη, το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ με τον μηχανισμό που διαθέτει εισπράττει τις εισφορές για λογαριασμό του ΟΑΕΔ, του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας (ΟΕΚ), του Οργανισμού Εργατικής Εστίας (ΟΕΕ) και γι’ αυτή τη δουλειά παίρνει αμοιβή. Ενώ όμως εισπράττει τις εισφορές του και αμείβεται γι’ αυτό, δεν τους καταβάλλει όλες τις εισφορές. Κατέβαλε και εξακολουθεί να καταβάλλει έναντι, ενώ ένα σημαντικό μέρος των εισφορών τρίτων το κρατάει το ΙΚΑ στα ταμεία του και το διαχειρίζεται σαν δικό του χρήμα, όπως έκανε και με το ΕΤΕΑΜ. Σύμφωνα με τον ισολογισμό του 2005 του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, το Ταμείο χρωστούσε στους φορείς αυτούς το 2005 7,7 δισ. ευρώ! Για την περίοδο 2006-2009 δεν έχουμε στοιχεία για το επιπλέον χρέος του ΙΚΑ στους φορείς αυτούς. Ξέρουμε μόνο ότι το ΙΚΑ προϋπολογίζει ότι το 2009 θα εισπράξει για λογαριασμό των φορέων 3.359 εκατ. ευρώ. Δεν αναφέρει όμως πόσα απ’ αυτά θα αποδώσει στους φορείς. Γίνεται, λοιπόν, φανερό ότι εάν το ΙΚΑ–ΕΤΑΜ κληθεί να καλύψει αυτά τα ανοίγματα, τότε δεν θα μπορούμε να μιλάμε για τα αποθεματικά των 5,079 δισ., αλλά για ελλείμματα δεκάδων δισ. ευρώ.
Κλείνοντας το κεφάλαιο των αποθεματικών του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, θα πούμε δύο λόγια και για τα αποθεματικά όλων των Ταμείων, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας.
Το ΙΚΑ έχει τα μεγαλύτερα αποθεματικά από κάθε άλλο Ταμείο. Στις 31/12/2007, τα συνολικά αποθεματικά (Καταθέσεις, Ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου, Αμοιβαία Κεφάλαια Σταθερής Απόδοσης, Ακίνητη Περιουσία, Μετοχές και Αμοιβαία Κεφάλαια Μεταβλητής Απόδοσης), ανέρχονταν σε 31,29 δισ. ευρώ, ενώ στις 31/12/2004 ήταν 25,64 δισ. ευρώ. Ενώ οι Μετοχές και τα Αμοιβαία Κεφάλαια Μεταβλητής Απόδοσης ήταν στις 31/12/2007 6,034 δισ. ευρώ (19,28% του συνόλου των αποθεματικών) και στις 31/12/2004 4,13 δισ. ευρώ (16,12% του συνόλου). Από τα τελευταία στοιχεία καταδεικνύεται η αλήθεια ότι οι «επενδύσεις» σε Μετοχές και Αμοιβαία Κεφάλαια είναι μικρότερες από τις άλλες «επενδύσεις» «σταθερής απόδοσης» και έτσι καταρρίπτεται ο μύθος των αντιπολιτευόμενων αστικών κομμάτων ότι για την κακοδαιμονία των ασφαλιστικών ταμείων φταίνε αποκλειστικά οι «επενδύσεις» σε μετοχές.
Εκλεψαν τα αποθεματικά του ΙΚΑ-ΕΤΕΑΜ
Το ΙΚΑ–ΕΤΕΑΜ ιδρύθηκε με νόμο του 1979, άρχισε να λειτουργεί από το 1980 και με το νόμο 3029/2002 έγινε χωριστό Ταμείο. Από το 1980 οι Διοικήσεις του ΙΚΑ με κυβερνητικές εντολές έπαιρναν τα αποθεματικά του ΙΚΑ-ΕΤΕΑΜ για να καλύψουν τα ανοίγματα του ΙΚΑ που δημιουργούνταν από τις αντεργατικές και αντιασφαλιστικές πολιτικές των πράσινων και μπλε κυβερνήσεων. Αντί τα ανοίγματα αυτά να καλυφθούν από τον κρατικό προϋπολογισμό, με την επιβολή φορολογίας στο μεγάλο κεφάλαιο, οι κυβερνήσεις επέλεξαν τη ληστεία του ΙΚΑ-ΕΤΕΑΜ. Το 1997, βρετανικός οίκος, με εντολή του υπουργείου Εργασίας, πραγματοποίησε αναλογιστική μελέτη και σύμφωνα μ’ αυτή το χρέος του ΙΚΑ μέχρι τις 31/12/1996 ανήρχετο σε 3.68 δισ. ευρώ (εννοείται μαζί με τα τοκοχρεωλύσια). Ομως, οι δύο γραφειοκράτες συνδικαλιστές της ΓΣΕΕ που συμμετέχουν στο ΔΣ του ΙΚΑ–ΕΤΕΑΜ, με τη σύμφωνη γνώμη της Διοίκησης της ΓΣΕΕ, συμφώνησαν με τους εκπροσώπους της κυβέρνησης ότι το χρέος του ΙΚΑ προς το ΕΤΕΑΜ το Δεκέμβρη του 2005 ήταν μόνο 2 δισ. ευρώ. Με την προκλητική αυτή στάση τους έβαλαν την ταφόπλακα στο μεγαλύτερο επικουρικό ταμείο των μισθωτών εργαζόμενων. Κατά την εκτίμησή μας, το χρέος του ΙΚΑ το 2005 ξεπερνού-σε τα 6 δισ. ευρώ.
Τελικά, η κυβέρνηση της ΝΔ δέχτηκε, ότι το ΙΚΑ χρωστού-σε στο ΙΚΑ-ΕΤΕΑΜ μέχρι τις 31/12/2007 2.507 εκατ. ευρώ, τα οποία όφειλε να καταβάλει σε 15 ετήσιες δόσεις, αρχής γενομένης από το Δεκέμβρη του 2008. Αυτή η συμφωνία ενσωματώθηκε στον αντιασφαλιστικό νόμο της Πετραλιά (ν. 3655, άρθρο 53, παρ. 6). Το Δεκέμβρη του 2008, το ΙΚΑ κατέβαλε την πρώτη δόση των 167,133 εκατ. ευρώ με τη μορφή Ομολόγων του Δημοσίου τριε- τούς διάρκειας. Σύμφωνα όμως με τον ισολογισμό του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ του 2005, το χρέος ήταν 2678 εκατ. ευρώ και όχι 2507 και μέχρι τις 31/12/ 2007 μάλιστα! Οπως προείπαμε, με την απόφαση αυτή μπήκε η ταφόπλακα στο ΙΚΑ-ΕΤΕΑΜ.
Το ΙΚΑ κλέβει τον ΟΑΕΔ και άλλους φορείς
Συμπληρωματικά σε όσα αναφέραμε παραπάνω για την πολιτική του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ έναντι των εισφορών του ΟΑΕΔ, του ΟΕΚ και του ΟΕΕ πρέπει να αναφέρουμε τα εξής:
Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων και των συνεντεύξεων που προηγήθηκαν της ψήφισης του αντιασφαλιστικού νόμου 3029/2002 (νόμος Ρέππα) αναγκάσαμε τους πρώην υπουργούς Ν. Χριστοδουλάκη και Δ. Ρέππα να παραδεχτούν ότι το ΙΚΑ- ΕΤΑΜ δεν αποδίδει στους φορείς ΟΑΕΔ, ΟΕΚ, ΟΕΕ τις εισφορές που εισπράττει για λογαριασμό τους εισπράττοντας αμοιβή γι’ αυτό.
Ενώ είχαν δεσμευτεί ότι θα προχωρήσουν σε άμεση νομοθετική ρύθμιση της οφειλής, άφησαν να περάσουν δύο χρόνια για να κάνουν την ρύθμιση των οφειλών μέχρι τις 31/12/2000. Στο νόμο 3227/2004, άρθρο 27, παρ. 5, αναγνώρισαν ότι το ΙΚΑ οφείλει 1,5 δισ. ευρώ στους φορείς και ότι αυτή η οφειλή θα πληρωθεί από τον κρατικό προϋπολογισμό σε επτά ετήσιες δόσεις, αρχής γενομένης από το 2005. Πέρασαν από τότε πέντε χρόνια και δεν έχει καταβληθεί καμία δόση στους φορείς! Δεν χρειάζεται να προσθέσουμε τίποτε άλλο για να καταδείξουμε την αφερεγγυότητα του αστικού κράτους και των κυβερνήσεών του, καθώς και τη ληστρική πολιτική τους έναντι των ασφαλιστικών ταμείων.
