Μέχρι τώρα, η ΕΕ δεν ασχολήθηκε καθόλου με την έκρηξη της ανεργίας που προκαλεί η βαθιά κρίση του καπιταλισμού. Απασχολημένοι με την άγρια σύγκρουσή τους για τις διάφορες κρατικομονοπωλιακές ρυθμίσεις, που κάθε ιμπεριαλιστική χώρα-μέλος τις ήθελε να βοηθούν τις δικές της επιχειρήσεις στον ανταγωνισμό έναντι των άλλων, οι αρχηγοί των ηγετριών δυνάμεων της ΕΕ αρνήθηκαν ακόμα και την πραγματοποίηση μιας υποκριτικής συνόδου κορυφής για την ανεργία, που είχε προτείνει η Κομισιόν το Μάρτη.
Πλέον, όμως, καθώς τα εκατομμύρια των ανέργων πολλαπλασιάζονται και οι καπιταλιστές ενεργούν εντελώς ασύδοτα, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, με πρώτη την Κομισιόν, χτυπούν το καμπανάκι του κινδύνου κοινωνικών εκρήξεων και προτείνουν μέτρα μοιράσματος της ανεργίας ανάμεσα στους εργαζόμενους. Το συμβούλιο των υπουργών Απασχόλησης συμφώνησε την περασμένη Δευτέρα και Τρίτη στο Λουξεμβούργο πάνω στις κατευθυντήριες γραμμές που υπέβαλε η Κομισιόν με την Ανακοίνωσή της προς το συμβού-λιο και το ευρωπαϊκό κοινοβού-λιο (ημερομηνία 3.6.09), που έχει τίτλο «Κοινή δέσμευση για την απασχόληση». Είναι αποφασισμένο, πλέον, στη σύνοδο κορυφής που θα γίνει σε λίγες μέρες, να συζητηθεί και αυτή η πλευρά. Διότι οι καπιταλιστές ενεργούν σαν άγρια ζώα, ο καθένας για την πάρτη του, χωρίς να παίρνουν υπόψη τους τις εκρηκτικές κοινωνικές συνθήκες που δημιουργούν. Οι πολιτικοί τους εκπρόσωποι, επιφορτισμένοι με το καθήκον της διατήρησης της «κοινωνικής συνοχής», δηλαδή της ενσωμάτωσης των εργαζόμενων, είναι υποχρεωμένοι να κάνουν αυτό που δεν κάνει κάθε καπιταλιστική επιχείρηση χωριστά, που κοιτάζει μόνο τα νούμερα στους ισολογισμούς της.
Με βάση το 17 σελίδων κείμενο της Κομισιόν, κεντρική ιδέα του οποίου είναι η προώθηση της περιβόητης flexicurity («ευελιξία με ασφάλεια»), το συμβούλιο των υπουργών Απασχόλησης κατέληξε σε συμφωνία πάνω σε ένα σχέδιο με τίτλο «Ευελιξία με ασφάλεια» σε καιρούς κρίσης». Η κεντρική ιδέα είναι να μην αφεθούν οι άνεργοι με την αίσθηση ότι το κράτος δεν ασχολείται μαζί τους, γιατί αυτό εγκυμονεί κινδύνους εργατικών εξεγέρσεων. Αντίθετα, να προωθηθούν μια σειρά ανατροπές που από τη μια θα μοιράζουν την ανεργία ανάμεσα στο σύνολο των εργαζόμενων και από την άλλη θα δημιουργούν τους όρους για το κεφάλαιο, ώστε στη μεν περίοδο της κρίσης να προστατεύσει την κερδοφορία του, όταν δε αρχίσει η ανάκαμψη να φτάσει γρήγορα στο μέγιστο κέρδος, αφού θα έχουν ήδη διαμορφωθεί όροι υπερεκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης. Και βέβαια, και η Κομισιόν και το Συμβούλιο δεν παραλείπουν να σημειώσουν τη μεγάλη σημασία που έχει για το σύστημα η συμμετοχή των «κοινωνικών εταίρων» στην προώθηση αυτών των πολιτικών.
Οι βασικές κατευθύνσεις που δίνονται συνοψίζονται στα εξής:
1 Προώθηση της εκ περιτροπής εργασίας (την ονομάζουν «προσωρινή προσαρμογή του χρόνου εργασίας») και των άλλων ελαστικών μορφών απασχόλησης, αντί των απολύσεων. Σημειώνεται πως πρέπει όχι μόνο να ενθαρρυνθούν αλλά και να ενισχυθούν οι επιχειρήσεις για να προωθούν τέτοια μέτρα, ώστε να αποφεύγουν το υψηλό κόστος απόλυσης και επαναπρόσληψης στο μέλλον. Τονίζεται, όμως, ότι δεν πρέπει να προστατεύονται θέσεις απασχόλησης σε τομείς που δεν είναι βιώσιμοι.
2 Δημιουργία ενός «καλύτερου επιχειρηματικού περιβάλλοντος» με αλλαγές στην αγορά εργασίας που θα διαμορφώνουν χαμηλά επίπεδα «μη μισθολογικού κόστους εργασίας, ιδίως για τα άτομα με χαμηλό βαθμό ειδίκευσης και άλλες ευπαθείς ομάδες». Προτείνουν, δηλαδή, χαμηλότερες ασφαλιστικές εισφορές ή και αύξηση του ποσοστού της ανασφάλιστης εργασίας για τους σχετικά ανειδίκευτους (στο σημερινό καπιταλισμό αυτοί αποτελούν τη μεγάλη μάζα), τους ανέργους, τις γυναίκες και τους νέους.
3 Οι απολυμένοι να παραμένουν «σε στενή επαφή με την αγορά εργασίας, μέσω της κατάρτισης και των άλλων κατάλληλων μέτρων για την αγορά εργασίας». Η Κομισιόν το λέει καθαρά: ο άνεργος πρέπει να είναι κοντά στις κρατικές υπηρεσίες για την εξεύρεση εργασίας (ΟΑΕΔ), να τον βάζουν σε προγράμματα κατάρτισης, να τον τοποθετούν σε θέσεις επιδοτούμενες για τον εργοδότη, να τον ενθαρρύνουν να κάνει δική του επιχείρηση (!), να τον γυρίζουν από δουλειά σε δουλειά (αυτό το ονομάζουν «κινητικότητα»). Να μην αποκτήσει το αίσθημα του αποσυνάγωγου, του παρία, αλλά να ζει με την ελπίδα ότι θα ξαναβρεί δουλειά και στο μεταξύ να αρκείται σε φιλανθρωπικά επιδόματα σαν κι αυτά που παίρνουν οι «καταρτιζόμενοι».
4 Ενθάρρυνση της «κινητικότητας» ακόμα και από χώρα σε χώρα, με συνεργασία ανάμεσα στις υπηρεσίες τύπου ΟΑΕΔ των κρατών-μελών της ΕΕ.
Δυστυχώς, ο χώρος δεν επιτρέπει να αναφερθούμε σε όλα τα σχετικά κείμενα της ΕΕ, που φτιάχνουν ολόκληρο πάκο. Προσπαθήσαμε να συνοψίσουμε τις κατευθύνσεις, που δείχνουν καθαρά τι φοβούνται και πού αποσκοπούν. Και την κοινωνική ειρήνη (ταξική υποταγή) θέλουν να διατηρήσουν και στο κεφάλαιο να δώσουν τη δυνατότητα να τη βγάλει καθαρή από την κρίση και να βρει μια κατάσταση πιο ευνοϊκή γι’ αυτό στην ανάκαμψη.
Κι ενώ στην Ελλάδα η συνδικαλιστική γραφειοκρατία κάνει το κορόιδο (μπουκωμένη από τα 20 εκατ. ευρώ που πήρε πρόσφατα από την κυβέρνηση), η Πετραλιά προκαλεί, εκδίδοντας ανακοίνωση-πρόκληση, σύμφωνα με την οποία «δεν υλοποιούμε και δεν είναι στις προθέσεις μας να υιοθετήσουμε πλαίσιο ευελιξίας με ασφάλεια στη χώρα μας»», γιατί «σταθερή θέση της κυβέρνησης είναι η πλήρης και ποιοτική απασχόληση για όλους». Βέβαια, ο νόμος 2639/98 για την «εκ περιτροπής» εργασία ισχύει και εφαρμόζεται. Οι απολύσεις έχουν πάρει τη μορφή χιονοστοιβάδας και τα stage πολλαπλασιάζονται.
