Δεν χρειαζόμασταν τη δήλωση του υπουργού Οικονομίας Γ. Αλογοσκούφη για να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι η συμφωνία που υπέγραψε η συνδικαλιστική γραφειοκρατία της ΟΜΕ-ΟΤΕ με τη διοίκηση της επιχείρησης θα χρησιμοποιηθεί ως πιλότος για το ξήλωμα της μονιμότητας και των εργασιακών σχέσεων σε όλο το δημόσιο και ειδικά στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Αυτά τα πράγματα είναι αυτονόητα. Πριν ο Αλογοσκούφης χρησιμοποιήσει τη λέξη «πιλότος», την είχε χρησιμοποιήσει ο οικονομικός τύπος, που το πρωί της περασμένης Πέμπτης δεν έκρυβε τον ενθουσιασμό του και για τη συμφωνία αυτή καθαυτή και για το σύνολο των σηματοδοτήσεών της.
Η σοβαρή συντηρητική εφημερίδα «Καθημερινή» χαρακτήριζε τη συμφωνία ως «τη σοβαρότερη διαρθωτική αλλαγή των τελευταίων χρόνων», η οποία «συνιστά πιλότο και για άλλες επιχειρήσεις του Δημοσίου». Απένειμε εύσημα στην «ισχυρή ΟΜΕ-ΟΤΕ» η οποία, «ελεγχόμενη από την ΠΑΣΚΕ, διαπραγματεύθηκε δίχως περιχαρακώσεις γύρω από το κεκτημένο της μονιμότητας, κατανοώντας ότι η επιχειρησιακή ευελιξία είναι αναγκαία για τον ΟΤΕ». Και σημείωνε με νόημα: «Φαίνεται ότι σιωπηρά και η αξιωματική αντιπολίτευση τελικά συναίνεσε για την υιοθέτηση νέου εργασιακού status στον ΟΤΕ».
Πριν δούμε το παρασκήνιο, ας δούμε τί προβλέπει η συμφωνία.
Αφού ολοκληρωθεί το πρόγραμμα «εθελούσιας πρόωρης συνταξιοδότησης» (θα αφορά περίπου 6.000 εργαζόμενους του ΟΤΕ) και αδειάσει ο ΟΤΕ από εργαζόμενους, θα αρχίσει η πρόσληψη νέων εργαζόμενων με εργασιακό καθεστώς διαφορετικό από αυτό που μέχρι τώρα ίσχυε στον ΟΤΕ (εξομοίωση θα υπάρχει μόνο στο μισθολογικό). Οι συμβάσεις θα είναι κλασικές συμβάσεις αορίστου χρόνου, σαν αυτές που ισχύουν στον ιδιωτικό τομέα. Πριν υπογραφεί αυτή η σύμβαση, όμως, θα υπάρχει μια περίοδος δοκιμασίας (έως 7 μήνες), με σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου. Η υπογραφή σύμβασης αορίστου χρόνου θα γίνεται ύστερα από εκθέσεις των προϊσταμένων του συμβασιούχου.
Ο ΟΤΕ θα έχει δικαίωμα να κάνει ομαδικές απολύσεις. Αν μεν αυτές είναι μέσα στο όριο του 2% που προβλέπει η εργατική νομοθεσία, θα προηγείται γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου (στο οποίο έτσι κι αλλιώς έχει πλειοψηφία η εργοδοσία με 3 μέλη έναντι 2 του συνδικάτου). Προσέξτε, όμως: η γνωμοδότηση δεν θα αφορά την άρση των απολύσεων (ως προς αυτό ουδόλως αμφισβητείται το απόλυτο διευθυντικό δικαίωμα), αλλά μόνο τα κριτήρια που θα χρησιμοποιηθούν για την επιλογή εκείνων που θα απολυθούν και την ιεράρχηση αυτών των κριτηρίων. Δηλαδή, ένα όργανο ταξικής συνεργασίας, στο οποίο έτσι κι αλλιώς η διεύθυνση θα έχει την πλειοψηφία, θα γνωμοδοτεί όχι για το πόσοι θα απολυθούν, αλλά μόνο για το πώς θα επιλεγούν αυτοί που έτσι κι αλλιώς θα απολυθούν. Ταυτόχρονα, ανοίγει ο δρόμος και για απολύσεις και πάνω από το όριο του 2%, με έγκριση του υπουργού Εργασίας.
Η συμφωνία παρουσιάζεται σαν ένας συμβιβασμός, επειδή -όπως λένε- ο ΟΤΕ αποκτά ευελιξία στην απασχόληση (άρση μονιμότητας και δυνατότητα απολύσεων) αλλά δεν κάνει οικονομία δαπανών, αφού και για τους εργαζόμενους της «δεύτερης ταχύτητας» θα ισχύουν οι ίδιες συλλογικές συμβάσεις που ισχύουν για τους «παλιούς». Τα περί συμβιβασμού είναι παραμύθι. Γιατί ο μέγας στόχος για τον ΟΤΕ (και γενικότερα για τον ελληνικό καπιταλισμό) ήταν να σπάσει τη μονιμότητα στις ΔΕΚΟ. Τα υπόλοιπα θα έρθουν μόνα τους, αφού πλέον η σχέση «παλιών» και «νέων» θα αλλάζει και οι «νέοι» θα εργάζονται και θα συνδικαλίζονται με την απειλή της απόλυσης. Επομένως, η ίδια η διαπραγματευτική ικανότητα συνολικά των εργαζόμενων του ΟΤΕ αδυνατίζει και η «συγκράτηση» των μισθών θα έρθει ως φυσικό αποτέλεσμα, σαν ώριμο φρούτο, τα επόμενα χρόνια, μέσα από τη διαδικασία των συλλογικών διαπραγματεύσεων για τις νέες συμβάσεις. Φυσικά, θα είναι πολύ πιο εύκολο για τη διοίκηση του ΟΤΕ να αλλάξει (βαθμιαία ή ακόμα και άπαξ) τον κανονισμό εργασίας, αφαιρώντας κατακτήσεις. Ποιο ήταν το πλεονέκτημα των εργαζόμενων στις ΔΕΚΟ; Το ότι μπορούσαν να απεργούν χωρίς την απειλή της απόλυσης. Ετσι δυνάμωσε το συνδικαλιστικό τους κίνημα τις προηγούμενες δεκαετίες. Τώρα που η μονιμότητα έφυγε από τη μέση, τώρα που η απειλή της απόλυσης γίνεται ατομικό όπλο στα χέρια του εργοδότη, αυτή η συνδικαλιστική υπεροχή έπαψε να υπάρχει.
Το χειρότερο είναι πως πολλοί εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα σηκώνουν αδιάφορα τους ώμους (αν δεν επιχαίρουν κιόλας), έχοντας πέσει θύματα της θεωρίας των «ρετιρέ» και των «προνομιούχων». Ομως, ο δρόμος που ανοίγει στον ΟΤΕ δεν αφορά μόνο τους εργαζόμενους στη συγκεκριμένη επιχείρηση, ούτε μόνο τους εργαζόμενους στις ΔΕΚΟ, για τις οποίες θα χρησιμοποιηθεί η συγκεκριμένμη συμφωνία ως πιλότος, ούτε μόνο τους εργαζόμενους στο Δημόσιο, που θα αντιμετωπίσουν με τη σειρά τους πρόβλημα άρσης της μονιμότητας, αλλά αφορά το σύνολο των εργαζόμενων. Οι ΔΕΚΟ ήταν ένας πιλότος για όλους τους εργαζόμενους. Αν θέλετε, ήταν ένας προμαχώνας στον οποίο έσπασαν αρκετές φορές κύματα αντεργατικών επιθέσεων, χάρη στις αντιστάσεις που αναπτύχθηκαν. Ακόμα και οι αντιστάσεις που είχαν συντεχνιακό χαρακτήρα λειτούργησαν πολλές φορές ως άμυνα για όλο το εργατικό κίνημα. Ηταν σαν ένας φάρος που έδειχνε το δρόμο για τη διατύπωση αιτημάτων και την ανάπτυξη διεκδικήσεων. Η κατεδάφιση θεμελιακών δικαιωμάτων των εργαζόμενων στις ΔΕΚΟ θα λειτουργήσει ως έναυσμα για νέες επιθέσεις ενάντια στους εργαζόμενους συλλογικά. Οι συσχετισμοί αλλάζουν σε βάρος συνολικά της εργατικής τάξης.
