Με ένα ψέμα ξεκίνησε την ομιλία του στη διαρκή επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής ο Γ. Παπακωνσταντίνου, στην οποία είχε στείλει ένα ενημερωτικό σημείωμα το οποίο δεν διευκρίνιζε καθόλου το θέμα των αλλαγών που θα επέλθουν στο ασφαλιστικό καθεστώς των δημοσίων υπαλλήλων. Υποστήριξε ότι «η συνταγματική επιταγή καθορίζει ότι το μέρος των συνταξιοδοτικών διατάξεων που αφορούν το δημόσιο τομέα κατατίθεται ως χωριστό νομοσχέδιο».
Το άρθρο 73 παρ. 2 του Συντάγματος επιβάλλει τα νομοσχέδια για συντάξεις να είναι ειδικά. Δηλαδή να μην περιλαμβάνονται διατάξεις για συντάξεις σε άλλα νομοσχέδια. Δεν επιβάλλει την κατάθεση χωριστών νομοσχεδίων για τα συνταξιοδοτικά των δημοσίων υπαλλήλων. Η πείρα, άλλωστε, αυτό δείχνει. Για παράδειγμα, ο νόμος Ρέππα (3029/2002), που ψηφίστηκε μετά την τελευταία συνταγματική αναθεώρηση, περιλάμβανε και διατάξεις για τους εργαζόμενους στο Δημόσιο. Και ο Α. Λοβέρδος, που σίγουρα κάτι περισσότερο από τον Παπακωνσταντίνου γνωρίζει, ως συνταγματολόγος, στο προσχέδιο νόμου που έδωσε στη δημοσιότητα στις 10 Μάη, περιλάμβανε διατάξεις για το Δημόσιο (π.χ. άρθρο 4 παρ. 1 για την αναλογική σύνταξη στο Δημόσιο, άρθρο 10 για τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης πολιτικών υπαλλήλων του Δημοσίου, άρθρο 27 παρ. 6 για την ασφάλιση στο ΙΚΑ των προσλαμβανόμενων από 1.1.2013 στο Δημόσιο).
Προς τι, λοιπόν, το ψέμα του Παπακωνσταντίνου; Η μόνη απάντηση που μπορούμε να δώσουμε είναι ότι σχεδίασαν την κατάθεση δυο χωριστών νομοσχεδίων, γιατί ακόμα παζαρεύουν με την τρόικα για την παραμονή των ορίων ηλικίας του νόμου Πετραλιά για τις γυναίκες στον ιδιωτικό τομέα. Θα ήταν εντελώς άτοπο, σε ένα ενιαίο νομοσχέδιο για δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, στο μεν δημόσιο τα όρια ηλικίας των γυναικών να πάνε συλλήβδην στα 65, στο δε ιδιωτικό τομέα να παραμείνουν εκεί που τα όρισε ο νόμος Πετραλιά. Το αν τους βγήκε ή θα τους βγει το παζάρι με την τρόικα δεν το γνωρίζουμε. Η προσπάθειά τους, πάντως, είναι να κρατήσουν τις ρυθμίσεις του νόμου Πετραλιά (το διαφήμιζαν πριν μερικές εβδομάδες τα παπαγαλάκια του Λοβέρδου), για να τις χρησιμοποιήσουν σαν δόλωμα. Οπως ακριβώς χρησιμοποίησαν το 13ο και 14ο μισθό στον ιδιωτικό τομέα, την προσωρινή διατήρηση των οποίων την έκαναν σημαία τους. Αλλωστε, μετά από δυο-τρία χρόνια, μια άλλη ασφαλιστική μεταρρύθμιση μπορεί να αυξήσει και αυτά τα όρια.
Εκείνο που αποδείχτηκε από την τοποθέτηση του Παπακωνσταντίνου είναι πρώτο ότι εξομοιώνονται πλέον τα ασφαλιστικά καθεστώτα σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα και δεύτερο ότι το νέο σύστημα αρχίζει να λειτουργεί από το 2011.
«Η γενική αρχή, την οποία ακολουθούμε, είναι η προσαρμογή του δημόσιου τομέα στα όσα ισχύουν και στον ιδιωτικό. Ενιαία αντιμετώπιση όλων: αυτή είναι γενική αρχή», είπε ο Παπακωνσταντίνου. Τι σημαίνει αυτό; Οτι επιχειρείται μια βίαιη εξίσωση προς τα κάτω. Μια βίαιη εξίσωση που θα αρπάξει καταρχάς εκείνους που έχουν κάπως καλύτερες συντάξεις (λόγω πολλών ετών ασφάλισης και σχετικά ψηλότερων μισθών και υψηλότερων ασφαλιστικών εισφορών, φυσικά) και στη συνέχεια το σύνολο των ασφαλισμένων.
Ο,τι γράψαμε τις προηγούμενες εβδομάδες για τους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα ισχύει και για τους εργαζόμενους του δημόσιου. Το κράτος αποσύρεται από την υποχρέωση χρηματοδότησης της Κοινωνικής Ασφάλισης (η πολυθρύλητη τριμερής χρηματοδότηση πετιέται στα σκουπίδια) και περιορίζεται στη χορήγηση μιας προνοιακού τύπου σύνταξης (βασική σύνταξη), ύψους 360 ευρώ. Το Μνημόνιο λέει ότι αυτή θα χορηγείται με εισοδηματικά κριτήρια. Το ίδιο έλεγε τους προηγούμενους μήνες και ο Λοβέρδος. Τώρα λένε ότι θα τη δίνουν σε όλους. Μπορεί να μείνει έτσι, γιατί για τα επόμενα χρόνια δεν έχει σημασία. Οι πρώτοι εργαζόμενοι που θα βγουν στη σύνταξη εξ ολοκλήρου με το νέο σύστημα θα είναι μετά το 2028. Μέχρι τότε, όσοι βγαίνουν στη σύνταξη από 1.1.2015 και μετά θα παίρνουν κλάσμα της βασικής σύνταξης (τα χρόνια που θα έχουν στο νέο σύστημα μετά το 2011 διά το σύνολο των ετών ασφάλισης). Αρα μιλάμε για ασήμαντα ποσά, τα οποία λειτουργούν ως δόλωμα για να κρυφτεί η ουσία του μεγάλου πετσοκόμματος των αναλογικών συντάξεων.
Οπως έχουμε αποδείξει αναλυτικά στα προηγούμενα φύλλα της «Κ», οι αναλογικές συντάξεις πετσοκόβονται σε ποσοστά γύρω στο 80%! Αυτό γίνεται με δυο τρόπους. Πρώτο, με την επέκταση του υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών στο σύνολο του εργασιακού βίου και τη θέσπιση συντελεστών αναπροσαρμογής πολύ χαμηλότερων απ’ αυτούς που ισχύουν σήμερα (δείτε τον Πίνακα 2 στην επόμενη σελίδα). Δεύτερο, με τη μείωση του ποσοστού αναπλήρωσης. Δε μιλάμε για καμιά μικρή μείωση, αλλά για υποτριπλασιασμό (δείτε τον Πίνακα 4 στην επόμενη σελίδα).
Στο ενημερωτικό σημείωμα που έστειλε στην επιτροπή της Βουλής ο Παπακωνσταντίνου δεν ανέφερε τίποτα για το χρόνο έναρξης του νέου συστήματος. Εγραφε απλώς ότι «καθιερώνεται από 1-1-2015 και για τους ασφαλισμένους του Δημοσίου βασική και αναλογική σύνταξη, οι οποίες χορηγούνται με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις που ισχύουν για τους ασφαλισμένους στους άλλους φορείς κοινωνικής ασφάλισης». Ούτε στη μακροσκελή πρωτομιλία του είπε τίποτα διαφορετικό. Στη δευτερολογία του, όμως, απαντώντας σε ερωτήματα του Λαφαζάνη, πέταξε τη ρουκέτα: «Οσοι έχουν διοριστεί μέχρι 31.12.2010 και θεμελιώνουν δικαίωμα μετά την 1.1.2015, γι’ αυτούς η σύνταξη θα υπολογιστεί για την υπηρεσία μέχρι 31.12.2010 με τα ισχύοντα, ενώ για την υπηρεσία μετά την 1.1.2011 και μετά με βάση τα προβλεπόμενα από τις διατάξεις του ασφαλιστικού». Το νέο σύστημα, λοιπόν, ξεκινά για όλους από το 2011. Δεν είναι μόνο τα όρια ηλικίας των γυναικών που αυξάνονται μέχρι και 15 χρόνια. Η αύξηση των ορίων ηλικίας πάει πακέτο με την εισαγωγή του νέου συστήματος. Των νέων συντάξιμων αποδοχών και του νέου ποσοστού αναπλήρωσης. Σύμφωνα με το προσχέδιο Λοβέρδου, ο νέος τρόπος υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών θα ξεκινούσε το 2013, ενώ για τα ποσοστά αναπλήρωσης θα δημιουργούνταν δυο υποκατηγορίες: μία για όσους θα έβγαιναν στη σύνταξη μέχρι 31.12.2017, με ποσοστά αναπλήρωσης για τα έτη 2013-2017 2% το χρόνο και μία δεύτερη (όσοι βγαίνουν στη σύνταξη μετά το 2017) για τους οποίους θα ίσχυαν τα νέα ποσοστά αναπλήρωσης. Χαρακτηρίσαμε αυτές τις ρυθμίσεις εντελώς ανάλγητες, διότι δεν σέβονταν ούτε τα λεγόμενα «ώριμα ασφαλιστικά δικαιώματα», δηλαδή ανθρώπους που επίκειται η έξοδός τους στη σύνταξη. Πώς να χαρακτηρίσουμε την τελική ρύθμιση, που ανακοίνωσε ο Παπακωνσταντίνου; Απλά, όλοι οι εργαζόμενοι, σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, ας έχουν υπόψη τους πως από 1.1.2011, μετά από ένα εξάμηνο δηλαδή, το ποσοστό αναπλήρωσης της σύνταξής τους θα είναι 0,7% το χρόνο για τα πρώτα 15 χρόνια. Ας κάνει κάθε εργαζόμενος τον υπολογισμό του πότε βγαίνει στη σύνταξη και ας υπολογίσει πόσο θα είναι το τμήμα της σύνταξής του για το διάστημα που θα διανύσει μετά την 1.1.2011, με ποσοστό αναπλήρωσης 0,7% το χρόνο και με συντάξιμες αποδοχές υπολογιζόμενες στο σύνολο του εργασιακού βίου και με συντελεστές αναπροσαρμογής πολύ χαμηλότερους από τους ισχύοντες σήμερα.
Τάχαμου στο άσχετο, στη δευτερολογία του παρεμπιπτόντως, ο Παπακωνσταντίνου έκανε μια τόσο σημαντική ανακοίνωση. Η σκόπιμη ασάφεια που τόσες εβδομάδες τώρα σκορπούσε ο Λοβέρδος, μιλώντας πότε για το 2018 και πότε για το 2015, διαλύθηκε: το νέο σύστημα ξεκινά για όλους την 1.1.2011.
Ο Παπακωνσταντίνου, όμως, προσπάθησε να παγιδέψει τους εργαζόμενους στο Δημόσιο σε ένα άλλο θέμα. «Για να αποφευχθεί ένα κύμα αποχώρησης γυναικών από το Δημόσιο», όπως είπε, «όσοι και όσες έχουν θεμελιώσει δικαίωμα σύνταξης την 31.12.2010 δεν θίγονται από τις διατάξεις του νόμου ούτε ως προς τα όρια ούτε ως προς τους όρους συνταξιοδότησης και για τα πρόσωπα αυτά θα εξακολουθήσουν να εφαρμόζονται οι ισχύουσες, μέχρι τη δημοσίευση του νόμου, διατάξεις, που αφορούν τόσο τη θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης όσο και τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης». Ωραία, δεν θίγονται η θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης και τα όρια ηλικίας, δηλαδή μπορούν να φύγουν όποτε θέλουν. Τι σύνταξη θα πάρουν, όμως; Πώς θα υπολογιστεί η σύνταξή τους; Σ’ αυτό δεν έδωσε καμιά σαφή απάντηση στην πρωτομιλία του ο Παπακωνσταντίνου. Στη δευτερομιλία του έκανε την ασάφεια πιο… δημιουργική. Είπε: «Μέχρι το τέλος του 2010 όποιος έχει θεμελιώσει συνταξιοδοτείται, όποτε θελήσει, με τους όρους που ισχύουν μέχρι τότε». Τι θέλησε να πει ο ποιητής; Ποιοι θα είναι οι όροι που θα ισχύουν μέχρι τότε; Γιατί δεν λέει ευθέως στους εργαζόμενους που έχουν θεμελιώσει δικαίωμα σύνταξης και έχουν το όριο ηλικίας να φύγουν, ότι δεν κατοχυρώνεται τίποτα απ’ όσα ισχύουν σήμερα. Η σύνταξή τους θα υπολογιστεί με βάση όσα θα ισχύουν τότε. Αυτό δεν θα αφορά μόνο το διάστημα που θα διανυθεί μετά την 1.1.2011, αλλά και το διάστημα μέχρι 31.12. 2010. Αναμένονται ανατροπές και στα ισχύοντα για το πρώτο κομμάτι της σύνταξης κι αυτό το «φωτογραφίζει» πεντακάθαρα το προσχέδιο Λοβέρδου, στο άρθρο 4 παρ. 1α, που αναφέρει ότι το αναλογικό τμήμα της σύνταξης για το διάστημα μέχρι 31.12. 2012 (τώρα έχει γίνει 31.12. 2010) «υπολογίζεται με βάση τα ποσοστά και τις συντάξιμες αποδοχές ή ασφαλιστικές κατηγορίες ή τα οριζόμενα κατ’ έτος ποσά συντάξεων, όπως ισχύουν κατά το χρόνο συνταξιοδότησης και όπως προβλέπονται για κάθε φορέα κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο από γενικές ή καταστατικές διατάξεις που εξακολουθούν να ισχύουν». Θα εφαρμοστεί, λοιπόν, ότι θα ισχύει τότε.
Πιστεύει κανείς ότι το ισχύον σήμερα συνταξιοδοτικό καθεστώς θα παραμείνει άθιχτο; Οταν το κράτος θα έχει αποσυρθεί από τη χρηματοδότηση της ασφάλισης, όταν τα Ταμεία θα κατρακυλούν στα ελλείμματα, δεν υπάρχει περίπτωση να μείνει άθιχτο και το πρώτο μέρος της σύνταξης (για το διάστημα μέχρι 31.12.2010). Ας το έχουν αυτό υπόψη τους όσοι και όσες έχουν θεμελιώσει δικαίωμα σύνταξης και η κυβέρνηση τους καθησυχάζει ότι μπορούν να φύγουν όποτε θέλουν. Εμείς δεν τους λέμε να σηκωθούν να φύγουν από τώρα που τουλάχιστον ξέρουν πόση σύνταξη θα πάρουν. Να ξεσηκωθούν και να αγωνιστούν τους καλούμε, για να μη ξαναβρεθεί εργαζόμενος στη θέση να κυνηγάει πότε το όριο ηλικίας και πότε το ύψος της σύνταξης και να καταφεύγει σε «ειδικούς» για να του υπολογίσουν πόση σύνταξη θα πάρει.
Η κυβέρνηση, υπό την καθοδήγηση των ειδικών του διεθνούς χρηματιστικού κεφάλαιου και με την αμέριστη στήριξη της ελληνικής κεφαλαιοκρατίας, εξαπολύει όχι μια συνήθη αντιασφαλιστική επίθεση, αλλά μια επίθεση ριζικού χαρακτήρα, που στόχο έχει να καταργήσει την Κοινωνική Ασφάλιση και να τη μετατρέψει σε ιδιωτική ασφάλιση και μάλιστα με τους χειρότερους όρους. Οσοι και όσες αρέσκονταν παλαιότερα να μετράνε «πόσο με θίγει», όσοι και όσες περίμεναν να δουν πόσο θίγονται προσωπικά, θα διαπιστώσουν σε λίγες μέρες ότι ειδικά αυτή η επίθεση δεν κάνει διακρίσεις σε παλιούς και νέους, σε εργαζόμενους στον ιδιωτικό και εργαζόμενους στο δημόσιο τομέα. Αυτή η επίθεση είναι καθολική. Καθολική πρέπει να είναι και η απάντησή μας.
