Οπως είναι γνωστό, με το νέο ασφαλιστικό νόμο επιβάλλεται χαράτσι σε όλες τις συντάξεις πάνω από 1.400 ευρώ. Το ποσοστό του χαρατσιού ξεκινά από 3% (συντάξεις μεταξύ 1.400 και 1.700 ευρώ) και κλιμακώνεται μέχρι 10% (για συντάξεις πάνω από 3.500 ευρώ). Τα ποσά που θα μαζεύονται απ’ αυτό το χαράτσι κάθε άλλο παρά αμελητέα είναι. Μιλάμε για κάτι λιγότερο από μισό δισ. ευρώ το χρόνο (για την ακρίβεια 416 εκατ. ευρώ το χρόνο, σύμφωνα με την έκθεση του Γενικού Λογιστήριου του Κράτους)
Οπως γίνεται με κάθε χαράτσι, του έχουν δώσει ένα ωραίο όνομα: Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, που «θα τηρείται σε λογαριασμό με οικονομική και λογιστική αυτοτέλεια, στο Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ)». Το ΑΚΑΓΕ συστήθηκε με το νόμο Πετραλιά, υποτίθεται για να μαζεύει κάποια κρατικά έσοδα και να αντιμετωπίσει τα μελλοντικά προβλήματα χρηματοδότησης των ασφαλιστικών ταμείων. Ηρθε τώρα η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ και προσέθεσε και το νέο ΛΑΦΚΑ, υποτίθεται για να κάνει πιο πλούσιο αυτό το κεφάλαιο και να υπάρχει μεγαλύτερη σιγουριά για την αντιμετώπιση μελλοντικών προβλημάτων των Ταμείων.
Στο νόμο Λοβέρδου, η παράγραφος 4 του σχετικού άρθρου (άρθρο 38) αναφέρει: «Τα ποσά που παρακρατούνται με ευθύνη του Δημοσίου, του ΝΑΤ και των ΦΚΑ αποδίδονται στο Λογαριασμό του ΑΚΑΓΕ το αργότερο μέχρι το τέλος του επομένου, από την παρακράτηση, μήνα». Το διαβάζει ο αφελής ή ο άσχετος και χαίρεται: πληρώνουν μεν χαράτσι οι συνταξιούχοι, όμως αυτό θα μπαίνει τουλάχιστον στον κουμπαρά για να εξασφαλίζεται το μέλλον των Ταμείων μας από κάθε αναποδιά. Το διαβάζει ο γνώστης της ασφαλιστικής παράδοσης και γελάει. Από τέτοιες διατάξεις είναι γεμάτη η ασφαλιστική νομοθεσία, όμως ποτέ δεν τηρούνται. Τα λεφτά εισπράττονται και δεν αποδίδονται. Για παράδειγμα, το ΙΚΑ εισπράττει λεφτά για λογαριασμό τριών άλλων οργανισμών (ΟΑΕΔ, ΟΕΚ, ΟΕΕ) αλλά πάντοτε αποδίδει «έναντι». Με αυτά που κατακρατά (μολονότι ο νόμος το απαγορεύει) καλύπτει δικές του «τρύπες», πάντοτε κατ’ εντολή των κυβερνήσεων που δεν θέλουν να επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό. Αλλο παράδειγμα: επί σειρά ετών το ΙΚΑ παρακρατούσε τις ασφαλιστικές εισφορές που εισέπραττε για λογαριασμό του επικουρικού του ταμείου, του ΕΤΕΑΜ. Οταν το ΕΤΕΑΜ χρειάστηκε τα λεφτά, το χρέος είχε φτάσει τα 6 δισ. Με μια απόφαση του στιλ «αποφασίζομεν και διατάσσομεν», η κυβέρνηση Καραμανλή «αναγνώρισε» χρέος μόνο 2 δισ. ευρώ, τα οποία θα δίνονται με δόσεις. Τα υπόλοιπα 4 δισ. τα έφαγε η «μαύρη τρύπα» του ΙΚΑ και τα γλίτωσε ο κρατικός προϋπολογισμός, που έπρεπε να καλύπτει τα ελλείμματα του ΙΚΑ.
Επομένως, το ότι ένας νόμος προβλέπει ότι τα λεφτά θα αποδίδονται στο τέλος του επόμενου μήνα δεν σημαίνει απολύτως τίποτα, γιατί η πρακτική λέει πως τα λεφτά δεν αποδίδονται καθόλου ή δεν αποδίδονται στο ακέραιο. Ομως, δεν είναι μόνο αυτό. Λίγες σειρές παρακάτω, στον ίδιο νόμο, υπάρχει η παράγραφος 7 που προβλέπει τα εξής: «Μετά την 1.1.2015 τα ποσά της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων μεταφέρονται στο ΑΚΑΓΕ και αποτελούν έσοδο του Ασφαλιστικού Κεφαλαίου Αλληλεγγύης Γενεών».
Αρα, η προηγούμενη πρόβλεψη καθίσταται αυτόματα άχρηστη, τουλάχιστον μέχρι το 2015. Τι θα γίνονται τα λεφτά μέχρι το 2015; Τα πάντα επαφίενται στους υπουρ- γούς Οικονομικών και Εργασίας, οι οποίοι με κοινή απόφασή τους θα ρυθμίζουν την απόδοση της εισφοράς στο Λογαριασμό και τη διαδικασία μεταφοράς των ποσών στους ΦΚΑ, ενώ με όμοια απόφαση «καθορίζεται το ύψος του ποσού που απαιτείται κάθε φορά για κάλυψη του ελλείμματος του κλάδου κύριας σύνταξης».
Επομένως, τα λεφτά που θα μαζεύονται από το χαράτσι επί των συντάξεων θα χρησιμοποιούνται για να καλύπτονται τρέχοντα ελλείμματα, που θα έπρεπε να καλύπτει ο κρατικός προϋπολογισμός. Μέχρι το 2015 (4,5 χρόνια) μιλάμε για ένα ποσό που θα αγγίξει τα 2 δισ. ευρώ. Καθόλου ευκαταφρόνητο, όπως καταλαβαίνετε.
Εδώ πρέπει να θυμηθούμε πως ο υπουργός Εργασίας κατήργησε όλες τις αναλήψεις συγκεκριμένων ενισχύσεων προς τα ασφαλιστικά ταμεία, που υπήρχαν στο προσχέδιο νόμου που αρχικά είχε δώσει στη δημοσιότητα. Μετά, λόγω του θορύβου που ξέσπασε, επανέφερε μόνο τη διάταξη για το ΙΚΑ (όπως προβλέπεται από το νόμο Ρέππα). Επομένως, τα λεφτά του νέου ΛΑΦΚΑ, του νέου χαρατσιού, θα χρησιμοποιούνται για να καλύπτονται ελλείμματα των Ταμείων, που έπρεπε να καλύπτει το κράτος. Οσο για το 2015, που τίθεται σαν όριο, μέχρι τότε ποιος ζει ποιος πεθαίνει. Το σύστημα θ’ αλλάξει και πάλι. Σημασία για την κυβέρνηση έχει να βάλει ένα χαράτσι άμεσης απόδοσης, με τα λεφτά του οποίου θα καλύπτει «τρύπες» του κρατικού προϋπολογισμού.
Πρέπει να θυμίσουμε, ακόμη, ότι και αυτή η κυβέρνηση και αυτός ο υπουργός δεν εφαρμόζουν την ισχύουσα νομοθεσία που αφορά την απόδοση σε ασφαλιστικά ταμεία και άλλους φορείς συγκεκριμένων οικονομικών υποχρεώσεων.
ΥΓ: Στο νομοσχέδιο Παπακωνσταντίνου για το ασφαλιστικό των δημοσίων υπαλλήλων, η σχετική πρόβλεψη για το 2015 δεν υπάρχει. Εχουμε έτσι άλλη μια κραυγαλέα διαφορά ανάμεσα στους δυο νόμους, σημάδι της βιασύνης με την οποία καταρτίστηκαν (όπως έχουμε γράψει, τα δυο νομοσχέδια επικαλύπτονται στο μεγαλύτερο μέρος τους). Επειδή, όμως, το νομοσχέδιο Παπακωνσταντίνου είναι μεταγενέστερο, μπορούμε να εικάσουμε ότι το 2015 δεν μπήκε σκόπιμα, αποκαλύπτοντας τις πραγματικές τους προθέσεις. Ούτε το 2015 έχουν σκοπό ν’ αρχίσουν να αποδίδουν τα λεφτά του χαρατσιού στο ΑΚΑΓΕ. Θα συνεχίσουν εσαεί να καλύπτουν μ’ αυτά άλλες ανάγκες του κρατικού προϋπολογισμού.
