Μια ουσιαστική αλλαγή έκανε ο Αλογοσκούφης στη νομοθετική ρύθμιση για το Ασφαλιστικό των τραπεζοϋπάλληλων. Στο σημείο που αναφέρεται στην ανάληψη υποχρεώσεων από τις τράπεζες, ύστερα από «ειδική οικονομική μελέτη», προστέθηκε η εξής παράγραφος: «Η εξόφληση του ποσού αυτού μπορεί να πραγματοποιείται με καταβολή εργοδοτικής εισφοράς που υπολογίζεται σε πολλαπλάσιο του ποσοστού που προβλέπεται από τη νομοθεσία του ΕΤΕΑΜ όπως αυτό προκύπτει από ειδική οικονομική μελέτη». Είναι αυτό που ζητούσαν οι τραπεζίτες. Μη τυχόν και καθοριστεί ένα στάνταρ ποσό και υποχρεωθούν να το πληρώσουν σε στάνταρ δόσεις (εντός δεκαετίας). Προτιμούν να μπει ένα επασφάλιστρο, για να μπορούν να κάνουν τα ίδια. Δηλαδή, να μην εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους και κάποια σιγμή στο μέλλον να έρθει μια κυβέρνηση και με μια νέα ρύθμιση να τους σβήσει και αυτά τα χρέη.
Στεκόμαστε ιδιαίτερα σ’ αυτή την αλλαγή, γιατί δείχνει καθαρά πώς εξασφαλίζει η κυβέρνηση τη βιωσιμότητα του ΕΤΕΑΜ (επικουρικό του ΙΚΑ) μετά την ένταξη σ’ αυτό των επικουρικών των τραπεζοϋπάλληλων. Ουσιαστικά δεν εξασφαλίζει τίποτα, αφού όλα επαφίενται σε κάποια μελλοντική ρύθμιση και σε κάποια ποσά που θα πρέπει να δώσουν οι τράπεζες, τα οποία θα είναι πολύ λιγότερα από αυτά που χρωστούν, χωρίς κανείς να είναι σίγουρος ότι θα δώσουν κι αυτά τα λίγα (μάλλον για το αντίθετο πρέπει να είμαστε σίγουροι).
Το Ασφαλιστικό ως σύνολο έχει ανοίξει και πάλι, τρία μόλις χρόνια μετά το νόμο Ρέππα που υποτίθεται ότι το έλυσε για τα επόμενα 30 χρόνια (μέχρι το 2032). Δεν είναι μόνο η κυβέρνηση αυτή που το ανοίγει. Είναι και η συνδικαλιστική γραφειοκρατία, που πριν λίγο καιρό έδωσε στη δημοσιότητα μια μελέτη του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ, σύμφωνα με την οποία το ΙΚΑ δεν βγαίνει και γι’ αυτό πρέπει να αυξηθεί το 1% του ΑΕΠ που πρέπει να δίνει κάθε χρόνο το κράτος, σύμφωνα με το νόμο Ρέππα. Αυτοί που συμφώνησαν σ’ αυτό το νόμο, διαβεβαιώνοντας εργαζόμενους και συνταξιούχους ότι το πρόβλημα χρηματοδότησης λύθηκε, ανακάλυψαν τώρα ότι αυτό που πριν δυο χρόνια θεωρούσαν ικανοποιητικό δεν φτάνει!
Το οικονομικό-χρηματοδοτικό είναι το βασικό πρόβλημα κάθε ασφαλιστικού συστήματος, σύμφωνα με την πάγια τεχνική διαχείρισης που ασκείται στα καπιταλιστικά συστήματα. Εκεί, λοιπόν, το ΙΚΑ και το ΕΤΕΑΜ, που σύντομα θα περιλαμβάνουν όλους τους μισθωτούς πλην δημόσιων υπαλλήλων, πάσχει. Νοσεί βαρύτατα.
Γιατί; Μήπως υπάρχει πρόβλημα παροχών; Ναι, υπάρχει πρόβλημα παροχών, μόνο που έχει τον ακριβώς αντίθετο χαρακτήρα απ’ αυτόν που παρουσιάζει η κυρίαρχη προπαγάνδα. Αν οι συντάξεις αλλά και οι παροχές υγείας, ατυχήματος, ανεργίας κ.λπ. στην Ελλάδα συγκριθούν με τα ισχύοντα στις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες της ΕΕ, θα διαπιστώσουμε μια πολύ μεγάλη ψαλίδα. Για ποιες πλούσιες παροχές, λοιπόν, γίνεται λόγος;
Το πρόβλημα του ΙΚΑ είναι πρόβλημα εσόδων. Και εδώ, όμως, η κυρίαρχη προπαγάνδα έχει την απάντηση έτοιμη: φταίει η χειροτέρευση της σχέσης ασφαλισμένων προς συνταξιούχους. Φταίνε, όμως, γι’ αυτό οι εργαζόμενοι; Φταίνε οι εργαζόμενοι που δεν βγαίνουν με τη μια δουλειά και αναγκάζονται να κάνουν και δεύτερη, χωρίς ασφάλιση; Φταίνε οι εργαζόμενοι για το σπορ της μαύρης εργασίας στο οποίο επιδίδονται οι καπιταλιστές; Ξέρετε σε τι μόνο φταίνε οι εργαζόμενοι; Που πλέον ζουν κατά μέσο όρο περισσότερα χρόνια σε σχέση με το παρελθόν! Αυτό είναι το… μέγα έγκλημα για το οποίο πρέπει να τιμωρηθούν.
Την περασμένη Τρίτη, στελέχη της κυβέρνησης και του ΠΑΣΟΚ συνυπήρξαν αρμονικότατα σε μια εκδήλωση στην οποία παρουσιάστηκε από Ινστιτούτο του Παντείου μελέτη με τίτλο «Ερευνα για την Υγεία, τη Γήρανση και τη Συνταξιοδότηση στην Ευρώπη». Ο γενικός γραμματέας Κοινωνικών Ασφαλίσεων Δ. Κωστόπουλος αποφάνθηκε ότι η χώρα μας είναι από τις πρώτες στην αποχώρηση νέων ανθρώπων και στις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις. Η εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Α. Διαμαντοπούλου αποφάνθηκε ότι υπάρχει αναντιστοιχία ανάμεσα στο ψηλό προσδόκιμο ζωής και το χαμηλό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης! Τους ενοχλεί σφόδρα, λοιπόν, που ο εργαζόμενος ζει μερικά χρόνια παραπάνω ως συνταξιούχος σε σχέση με το παρελθόν. Και επειδή δεν μπορούν να ζητήσουν την εφαρμογή του καθεστώτος γαλέρας, όπου οι σκλάβοι πέθαιναν δεμένοι στα κουπιά, ετοιμάζονται να προτείνουν αύξηση των ορίων ηλικίας, ξεκινώντας πρώτα από τα Βαριά και Ανθυγιεινά.
Ομως, μια έντιμη αναλογιστική μελέτη, που θα ξεκινούσε από την ίδρυση του ΙΚΑ το 1951, θα κατέληγε αβίαστα στο συμπέρασμα ότι αν εφαρμόζονταν οι νόμοι, αν δεν καταληστεύονταν το ΙΚΑ, δεν θα είχε σήμερα κανένα πρόβλημα όχι μόνο να καλύψει τις υποχρεώσεις του έναντι των συνταξιούχων του, αλλά και να βελτιώσει το επίπεδο των παροχών. Μιλάμε με κριτήρια καθαρά τεχνοκρατικά, χωρίς να βάζουμε την ταξική διάσταση στην προσέγγισή μας.
Επί τρεις δεκαετίες το ΙΚΑ είχε μεγάλα πλεονάσματα κάθε χρόνο, γιατί ήταν νέο ταμείο και δεν είχε «ωριμάσει». Οι ασφαλισμένοι ήταν πολύ περισσότεροι από τους συνταξιούχους. Ομως, τα αποθεματικά που σχηματίζονταν κάθε χρόνο δεν αξιοποιούνταν προς όφελος του μέλλοντος του Ταμείου. Τα δέσμευε υποχρεωτικά το κράτος, άτοκα ή με εξευτελιστικό σε σχέση με τα ισχύοντα επιτόκιο, και τα μοίραζε ως δανεικά κι αγύριστα στους «επενδυτές». Επίσης, το κράτος ασκούσε οικονομική και κοινωνική πολιτική με τα λεφτά του ΙΚΑ. Χάριζε χρέη σε καπιταλιστές με χαριστικές ρυθμίσεις, έκανε επιστροφές ασφαλιστικών εισφορών σε εξαγωγείς, διέγραφε βεβαιωμένες οφειλές προβληματικών επιχειρήσεων κ.λπ. Κι ακόμη, ενέτασε ολόκληρες κατηγορίες πολιτών στην ασφάλιση του ΙΚΑ (παλιννοστούντες, ομογενείς, χρεοκοπημένα Ταμεία), χωρίς να δίνει στο ΙΚΑ την απαιτούμενη δαπάνη.
Επίσης, μολονότι από τον ιδρυτικό νόμο (1846/1951) προβλεπόταν συμμετοχή του κράτους στη χρηματοδότηση της Ασφάλισης, επί δεκαετίες το κράτος δεν έδινε δεκάρα τσακιστή. Και όταν θεσμοθετήθηκε συγκεκριμένη κρατική συμμετοχή, με το νόμο Σιούφα, για τους προσλαμβανόμενους από 1.1.1993, σε εφαρμογή υποτίθεται της τριμερούς χρηματοδότησης, και πάλι το κράτος δεν ήταν συνεπές στις υποχρεώσεις του. Ετσι, εμφανιζόταν το φαινόμενο, το ΙΚΑ να εξαναγκάζεται σε τραπεζικό δανεισμό με επαχθείς όρους και την ίδια στιγμή το κράτος έγραφε… χρέη, τα οποία δεν είχε σκοπό να πληρώσει.
Τί έκανε; Με τον ίδιο τρόπο που κάθε δυο χρόνια το κράτος βγάζει μια χαριστική ρύθμιση για τους εισφοροκλέφτες και τους λέει πληρώστε τα άτοκα, χωρίς τα πρόστιμα και με δόσεις, έτσι έσβησε και τα δικά του χρέη, με το νόμο Ρέππα-Χριστοδουλάκη. Εδωσε κάτι έναντι, έσβησε την υποχρέωση που είχε από το νόμο Σιούφα, μαγείρεψε τα νούμερα, ανέλαβε και την υποχρέωση να δίνει 1% του ΑΕΠ κάθε χρόνο ως επιχορήγηση στο ΙΚΑ και… καθάρισε. Φυσικά, όλοι ήξεραν ότι στην κατάσταση που βρισκόταν το ΙΚΑ, καταληστευμένο και χωρίς αποθεματικά, χρωστώντας λεφτά στον ΟΑΕΔ, τον ΟΕΚ και την Εργατική Εστία, χρωστώντας πολύ περισσότερα στο επικουρικό του, το ΤΕΑΜ (αναλυτικά γράψαμε στο προηγούμενο φύλλο), δεν υπήρχε περίπτωση να «βγει» όχι με 1% αλλά ούτε με 3% του ΑΕΠ κάθε χρόνο. Εβαλε πλάτη, όμως, η συνδικαλιστική γραφειοκρατία και πέρασε ο νόμος Ρέππα, κοροϊδεύοντας τους εργαζόμενους, ότι το πρόβλημα λύθηκε μέχρι το 2032.
Ας δούμε, όμως, πώς εφαρμόστηκε ακόμα και αυτός ο νόμος Ρέππα-Χριστοδουλάκη. Στο άρθρο 4, παρ. 1α, προβλέπεται ότι από το 2003 μέχρι το 2008 το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ «χρηματοδοτείται κατ’ έτος με κυμαινόμενα ποσά, τα οποία, κατά μέσο όρο, αντιστοιχούν σε ποσοστό 1% του ετήσιου Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ)». Στην επόμενη παράγραφο (2β) προβλέπεται ότι από το 2009 μέχρι το 2032 η ετήσια κρατική επιχορήγηση θα είναι στάνταρ 1% του ΑΕΠ.
Το ερώτημα είναι γιατί να υπάρχουν δυο περίοδοι, μία μέχρι το 2008 και μία από το 2009 και μετά; Η απάντηση μας πάει στην ουσία. Στην πρώτη περίοδο, που είναι ορατή, το κράτος παίρνει το δικαίωμα να δίνει κυμαινόμενη επιχορήγηση. Στη δεύτερη περίοδο «σταντάρει» το 1%, αλλά μέχρι τότε, μέχρι το 2009, οι εμπνευστές του νόμου Ρέππα ήξεραν πολύ καλά ότι θα υπάρξει καινούργιος ασφαλιστικός νόμος, γι’ αυτό και δεν τους ένοιαζε.
Πήραμε τους προϋπολογισμούς του ΙΚΑ για τα έτη 2003, 2004 και 2005 και είδαμε ότι οι ετήσιες κρατικές επιχορηγήσεις είναι 0,9%, 0,88%, 0,91%, αντίστοιχα. Μέσος όρος πρώτης τριετίας εφαρμογής του νόμου Ρέππα 0,9%. Υπολείπονται 510 εκατ. ευρώ, ποσό διόλου ευκαταφρόνητο. Λέτε να σπεύσει το 2006 ή έστω το 2007 το κράτος να καλύψει τη διαφορά; Δηλαδή, άφηνε υπόλοιπο οφειλής τα χρόνια που το δημοσιονομικό πρόβλημα δεν ήταν τόσο εκρηκτικό και θα σπεύσει να το καλύψει τα επόμενα χρόνια, σε μια περίοδο που το δημοσιονομικό πρόβλημα έχει πάρει εκρηκτικές διαστάσεις και η Ελλάδα έχει μπει στις γνωστές κοινοτικές διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος; Η Κομισιόν είναι σαφής. Περισσότερες από μία φορές έχει ζητήσει από την ελληνική κυβέρνηση να μεταρρυθμίσει το ασφαλιστικό, ώστε να μειωθεί το αναλογιστικό έλλειμμα. Αλλά και η κυβέρνηση, που επιβάλλει τα χαράτσια, δεν πρόκειται να σπεύσει να καλύψει τα χρωστούμενα στο ΙΚΑ. Θα φτάσουμε στο 2008 και το μισό δισ. που χρωστάει σήμερα το κράτος θα έχει γίνει ένα δισ. ευρώ. Τότε θα έχει έρθει η ώρα για ένα νέο αντιασφαλιστικό νόμο, οπότε και αυτά τα χρωστούμενα θα πάνε «υπέρ πίστεως», όπως και τα προηγούμενα.
Πάει πολύ, λοιπόν, να ζητάνε και τα ρέστα από εργαζόμενους και συνταξιούχους, μετά απ’ όλη αυτή την προϊστορία. Ταυτόχρονα, όμως, είναι ασυγχώρητη αφέλεια να δείχνει οποιοσδήποτε εργαζόμενος εμπιστοσύνη σ’ αυτά που υπόσχονται οι κυβερνήσεις. Η προϊστορία, στην οποία εντελώς περιληπτικά αναφερθήκαμε παραπάνω, δείχνει ότι όλες οι κυβερνήσεις είναι αφερέγγυες. Ακόμα και ως προς τις υποχρεώσεις που με νόμο αναλαμβάνει το κράτος έναντι των ασφαλιστικών ταμείων ενεργούν σαν κοινοί μπαταχτσήδες.
Βγαίνει ο Αλογοσκούφης και δηλώνει κουτοπόνηρα, ότι το 1% του ΑΕΠ που προβλέπει ο νόμος Ρέππα (αυτό που δεν το δίνουν ολόκληρο, όπως είδαμε) είναι επαρκές και για τη συγχώνμευση των Ειδικών Ταμείων που προβλέπει ο νόμος Ρέππα. Δεν δεσμεύεται, όμως, για τίποτα. Δηλώνει απλώς, ακόμα πιο κουτοπόνηρα, ότι δεν υπάρχει λόγος α νησυχίας, γιατί έτσι κι αλλιώς το κράτος εγγυάται την καταβολή των συντάξεων. Φέξε μου και γλίστρησα, δηλαδή. Διότι πάντοτε το κράτος εγγυόταν την καταβολή των συντάξεων. Και ταυτόχρονα εγγυόταν την καταλήστευση του ΙΚΑ. Κι όταν τα ελλείμματα συσσωρεύονταν, εξαιτίας της καταλήστευσης, το κράτος ερχόταν με ένα νόμο και επέβαλε το πετσόκομμα των συντάξεων και την αύξηση των ορίων ηλικίας. Από κει και πέρα… εγγυόταν την καταβολή των πετσοκομμένων συντάξεων.
Το ίδιο θα γίνει και τώρα. Από την εποχή του νόμου Ρέππα υπάρχει μια μεθόδευση συγκέντρωσης όλων των Ταμείων στο ΙΚΑ και το ΕΤΕΑΜ, για να περάσει πιο εύκολα η γενική αντιασφαλιστική ανατροπή. Τί μαζεύουν στο ΙΚΑ και στο ΕΤΕΑΜ; Ταμεία ελλειμματικά με συνταξιούχους που παίρνουν συντάξεις πάνω από το μέσο όρο του ΙΚΑ και που οι εργοδότες τους θέλουν να ξεφορτωθούν τις υποχρεώσεις τους. Αν ήταν να συνεχίσουν να έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις, δεν θα έκαναν τόση φασαρία για τη συγχώνευση. Ποιο θα είναι το αποτέλεσμα; Το ΙΚΑ θα φτάσει μια ώρα γρηγορότερα κοντά στη χρεοκοπία. Για το ΕΤΕΑΜ δεν το συζητάμε. Αυτό είναι ήδη χρεοκοπημένο και στέκεται με το ζόρι. Γι’ αυτό και ο Αλογοσκούφης εξήγγειλε ότι θα συνενώσει ξανά τα δυο Ταμεία (ΙΚΑ και ΕΤΕΑΜ), που ο Ρέππας τα είχε κάνει εντελώς χωριστά. Ας απεμπλακούμε, λοιπόν, μια ώρα γρηγορότερα από τις ψυχοβγαλτικές λογιστικές προσεγγίσεις και ας διεκδικήσουμε αυτά που δικαιούμαστε. Ας κόψουν το λαιμό τους να τα ικανοποιήσουν.
