Στις 6 Απρίλη, η υφυπουργός Εργασίας και συντονίστρια της μεταναστευτικής πολιτικής της κυβέρνησης Α. Νταλάρα εξέδωσε μια πανηγυρική ανακοίνωση: «Η σημερινή απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου, με την οποία εγκρίθηκε η πρόταση του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος για αναθεώρηση του Δουβλίνο ΙΙ, είναι ένα πρώτο θετικό βήμα προς την κατεύθυνση μιας δικαιότερης ανακατανομής των βαρών που δημιουργεί το μεταναστευτικό ρεύμα, αλλά και η αυξανόμενη ροή αιτούντων άσυλο στην Ευρώπη και την Ελλάδα». Σε ομιλία που έκανε στις 12 Απρίλη, σε συνέδριο της EXPOSEC για θέματα Ασφάλειας και Αμυνας, παρουσίασε ως καρπό της κυβερνητικής προσπάθειας (και της ίδιας, βεβαίως, ως καθ’ ύλην αρμόδιας) την απόφαση του Ευρωκοινοβούλιου: «Στο σημείο αυτό θα πρέπει να επισημάνω ότι οι προσπάθειές μας στην κατεύθυνση αυτή αποδίδουν καρπούς. Και αναφέρομαι στην ιδιαίτερα σημαντική πρόσφατη απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου για την ανάγκη αναθεώρησης του Δουβλίνο ΙΙ».
Με το ίδιο πνεύμα υπήρξαν δημοσιεύματα στον ελληνικό Τύπο, τροφοδοτημένα προφανώς από τις δηλώσεις Νταλάρα. Δημοσιεύματα που εμφάνισαν το «Δουβλίνο ΙΙ» σαν να βρίσκεται υπό επικείμενη αναθεώρηση. Η πλάκα είναι πως και η «Κίνηση Απελάστε το Ρατσισμό», έβαλε καταχώρηση στην ιστοσελίδα της με τον πανηγυρικό τίτλο «Προς κατάργηση η συμφωνία “Δουβλίνο ΙΙ” για τους πρόσφυγες», στην οποία έγραψε τα εξής: «Το πράσινο φως για την κατάργηση της συμφωνίας “Δουβλίνο ΙΙ” έδωσε με σημερινό της ψήφισμα η ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Στο ψήφισμα συνιστάται να μην εφαρμόζεται η αρχή της επαναπροώθησης των αιτούντων άσυλο, στην πρώτη χώρα εισόδου τους στην Ευρώπη, ενώ διασφαλίζεται η οικονομική υποστήριξη από το Ευρωπαϊκό Ταμείο των κρατών που δέχονται μεγάλο αριθμό αιτήσεων ασύλου».
Η Νταλάρα κατασκεύασε ένα ωραίο παραμύθι και αρκετοί το έχαψαν. Αλλοι συνειδητά και άλλοι επειδή έχουν μάθει να ενεργούν αρπακολλατζίδικα και να έχουν επαφή περισσότερο με την αστική εξουσία και λιγότερο με την αλήθεια (αυτός δεν είναι, άλλωστε, ο ρόλος των ΜΚΟ;).
Το ψήφισμα των Σοσιαλιστών, που υπερψηφίστηκε από το Ευρωκοινοβούλιο, δεν είχε καμιά σχέση με το «Δουβλίνο ΙΙ», όπως έχει κωδικοποιηθεί να λέγεται ο Κανονισμός 343/2003. Το ψήφισμα αφορούσε τροποποίηση της Οδηγίας 85/2005, που αφορά τις «ελάχιστες προδιαγραφές για τις διαδικασίες με τις οποίες τα κράτη μέλη χορηγούν και ανακαλούν το καθεστώς του πρόσφυγα». Στο Ευρωκοινοβούλιο έγινε η πρώτη ανάγνωση, βάσει των προτάσεων της Κομισιόν, ενώ στο Συμβούλιο (το οποίο πρέπει να συμφωνήσει με το Ευρωκοινοβούλιο, αλλιώς δεν επέρχεται καμιά αλλαγή) η συζήτηση δεν έχει ξεκινήσει ακόμη.
Στην πρόταση που έχει υποβάλει η Κομισιόν γι’ αυτή τη συζήτηση, στην αιτιολογική θέση 36, διαβάζουμε: «Η παρούσα οδηγία δεν αφορά διαδικασίες μεταξύ κρατών μελών που διέπονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 342/2003 του Συμβουλίου…». Δηλαδή, η Κομισιόν εισηγείται να μείνει ανέγγιχτο το «Δουβλίνο ΙΙ». Αυτή η αιτιολογική σκέψη της Κομισιόν πέρασε ασχολίαστη από το ψήφισμα των Σοσιαλιστών που ενέκρινε το Ευρωκοινοβούλιο! Αν υπήρχε πρόθεση τροποποίησης του «Δουβλίνο ΙΙ» θα ήταν αυτή ακριβώς η αιτιολογική σκέψη που θα αντικρούονταν από το Ευρωκοινοβούλιο.
Η Νταλάρα έκανε μια λαθροχειρία. Παρουσίασε τη θέση για «τήρηση της αρχής της μη επαναπροώθησης» σαν να αφορά τη μη επαναπροώθηση στη χώρα πρώτης εισόδου του πρόσφυγα. Εκείνο που αναφέρεται στο ψήφισμα (αιτιολογική σκέψη 14α), αλλά και στο δελτίο Τύπου των Ευρωσοσιαλιστών είναι ότι «τα κράτη μέλη οφείλουν να τηρούν πλήρως την αρχή της μη επαναπροώθησης και το δικαίωμα στο άσυλο, όπου περιλαμβάνεται και η δυνατότητα εκκίνησης διαδικασίας ασύλου για κάθε πρόσωπο που επιθυμεί να ζητήσει άσυλο». Αυτό αφορά π.χ. την Ελλάδα, όταν ένας πρόσφυγας υποβάλει αίτηση ασύλου. Δεν αφορά, όμως, π.χ. τη Γαλλία ή τη Γερμανία, που μπορούν, αν συλλάβουν στο έδαφός τους πρόσφυγα που υπέβαλε αίτηση ασύλου στην Ελλάδα, να τον στείλουν πακέτο εδώ, βάσει του Κανονισμού «Δουβλίνου ΙΙ». Το μόνο καλό νέο για το ελληνικό κράτος είναι ότι, με βάση τις αιτιολογικές σκέψεις για την τροποποίηση της Οδηγίας 85/2005, θα μπορεί να διεκδικήσει κάνα φράγκο παραπάνω από το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Ασυλο, επειδή δέχεται «δυσανάλογα μεγάλο αριθμό αιτήσεων ασύλου σε σχέση με τον πληθυσμό της».
Οπως βλέπετε, αλλαγή του «Δουβλίνο ΙΙ» δεν υπάρχει. Υπάρχει ένας εκσυγχρονισμός της Οδηγίας που αφορά τη χορήγηση ασύλου, για να ζωγραφίσουν με λαμπερότερα χρώματα το ανθρωπιστικό τους προσωπείο τα ευρωπαϊκά κράτη. Η κατεύθυνση, που φαίνεται ανάγλυφα στις αιτιολογικές σκέψεις που συζήτησε σε πρώτη ανάγνωση το Ευρωκοινοβούλιο, είναι σαφέστατη: εξετάστε τις αιτήσεις για άσυλο, μην τους απελαύνετε μέχρι να δοθεί απάντηση στο αίτημά τους και κρατήστε τους μαντρωμένους στη χώρα πρώτης εισόδου, διατηρώντας ακέραια την ουσία του «Δουβλίνου ΙΙ».
Η αλήθεια είναι ότι ο Κανονισμός 343/2003 («Δουβλίνο ΙΙ») βρίσκεται υπό αναθεώρηση. Ομως, η αναθεωρητική διαδικασία καρκινοβατεί. Η Κομισιόν έχει υποβάλει την πρότασή της στις 3.12.2008 με το έγγραφο COM (2008) 820, όμως, η συζήτηση δεν έχει αρχίσει ούτε στο Ευρωκοινοβούλιο ούτε στο Συμβούλιο. Οπως βλέπετε, κανείς δεν βιάζεται να προχωρήσει. Κι έχουν περάσει δυόμισι χρόνια από τότε.
Εχει, όμως, σημασία να δού-με τι γράφει η Κομισιόν σ’ αυτή την πρότασή της. Παραθέτουμε δυο χαρακτηριστικά σημεία:
«Ο κανονισμός του Δουβλίνου θεωρείται ως ο πρώτος ακρογωνιαίος λίθος του ΚΕΣΑ. Βελτίωσε σημαντικά τη σύμβαση του Δουβλίνου, περιέλαβε ορισμένες καινοτομίες και βασίστηκε στις ίδιες γενικές αρχές, ιδίως στο γεγονός ότι η ευθύνη για την εξέταση μιας αίτησης πρέπει να βαρύνει πρωταρχικά το κράτος μέλος που διαδραμάτισε το μεγαλύτερο ρόλο στην είσοδο και τη διαμονή του αιτούντος στα εδάφη των κρατών μελών, με ορισμένες εξαιρέσεις που σχεδιάστηκαν για την προστασία της ενότητας της οικογένειας.
[…]
Από τη διαδικασία διαβούλευσης προέκυψε ότι η πλειοψηφία των κρατών μελών τάσσεται υπέρ της διατήρησης των θεμελιωδών αρχών του κανονισμού του Δουβλίνου, ενώ αναγνωρίζει την ανάγκη βελτίωσης ορισμένων πτυχών, που αφορούν κυρίως την αποτελεσματικότητά του».
Η κατεύθυνση είναι καθαρή. Μπορεί να λέει ό,τι θέλει η Νταλάρα, μπορεί να επαναλαμβάνουν τα παραμύθια της όχι μόνο ο αστικός Τύπος αλλά και διάφοροι αντιρατσιστές, όμως το «Δουβλίνο ΙΙ» ζει και βασι- λεύει και κανένας στην ιμπεριαλιστική Ευρώπη δεν έχει σκοπό να το αλλάξει. Οι ιμπεριαλιστικές χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης δεν έχουν καμιά διάθεση να δεχτούν στο έδαφός τους πρόσφυγες και μετανάστες. Το πολύ να δώσουν μερικά χρήματα στις χώρες εισόδου των μεταναστών, όπως η Ελλάδα, τις οποίες έχουν μετατρέψει σε τεράστιες ανοιχτές φυλακές.
Οι τελευταίες εξελίξεις, μετά τον τσαμπουκά του Μπερλουσκόνι και τη συμφωνία με τον Σαρκοζί, που ακολούθησε, δείχνουν ότι η ΕΕ πάει σε μια σκλήρυνση της πολιτικής της, με την επιστροφή στους διασυνοριακούς ελέγχους ακόμη και εντός του χώρου Σένγκεν. Γι’ αυτά, όμως, θα γράψουμε σε επόμενα φύλλα.
