Από την 1η Ιούλη, στον κανονισμό ΒΑΕ του ΙΚΑ θα έχει μείνει μόνο το 10% των επαγγελμάτων και χώρων που ανήκουν σήμερα. Το ποσοστό το καθορίζει το Μνημόνιο. Την ημερομηνία την προβλέπει ο τελευταίος αντιασφαλιστικός νόμος (3863/2010) και την επανέλαβε ο αναπληρωτής υπουργός Εργασίας Γ. Κουτρουμάνης, που έχει αναλάβει να εξαφανίσει και αυτόν τον ασφαλιστικό θεσμό, που καλύπτει –όπως ο ίδιος είπε– γύρω στις 520.000 εργάτες και εργάτριες.
Η ρύθμιση θα γίνει με υπουργική απόφαση. Για να έχει, όμως, αυτή η απόφαση κάποιο κύρος και να μη στηριχτεί μόνο στο άθλιο πόρισμα της επιτροπής Μπεχράκη (που κατηγοριοποίησε τα ΒΑΕ με βάση τη λογική «ψηλός-κοντός», όπως με θράσος είχε δηλώσει ο Μπεχράκης), ο Κουτρουμάνης συγκρότησε μια ακόμη Επιτροπή Κρίσεως Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων, την έναρξη των εργασιών της οποίας κήρυξε ο ίδιος την περασμένη Τετάρτη.
Με θράσος χιλίων πιθήκων ο αναπληρωτής υπουργός Εργασίας δήλωσε ότι «στόχος μας είναι να οδηγηθούμε σε ένα αποτέλεσμα που θα είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο». Οτι «θέλουμε να δώσουμε μια λύση επιστημονικά τεκμηριωμένη και κοινωνικά δίκαιη». Οτι η επιτροπή «δεν ξεκινά από μηδενική βάση» διότι υπάρχουν τα πορίσματα των επιτροπών Μπεχράκη και Λινού, τα οποία όμως δεν τη δεσμεύουν. Οτι η κυβέρνηση δεν προτίθεται «να πάρει αποφάσεις με διοικητικό χαρακτήρα χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση». Οτι «η επιτροπή δεν δεσμεύεται σε συγκεκριμένες αριθμητικές προσεγγίσεις και στόχους». Οτι «στόχος της επιτροπής θα πρέπει να είναι η σωστή αξιολόγηση των επαγγελμάτων με κοινωνικοασφαλιστική λογική και με βάση τις συνθήκες εργασίας σε κάθε κλάδο εργαζομένων».
Τα έλεγε αυτά και τα μέλη της επιτροπής κάθονταν και τον άκουγαν, λες και δεν καταλάβαιναν τι χοντρά ψέματα έλεγε. Το Μνημόνιο είναι σαφές: πρέπει να μείνουν στα ΒΑΕ μόνο το 10% των επαγγελμάτων και χώρων. Αν η επιτροπή αφήσει π.χ. το 50% τι θα κάνει η κυβέρνηση; Ο Κουτρουμάνης το είπε εμμέσως πλην σαφώς: «Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου δεν έχει καμία πρόθεση να κρυφτεί πίσω από την οποιαδήποτε επιτροπή. Εμείς έχουμε την πολιτική ευθύνη για τις τελικές επιλογές». Αρα, είτε η επιτροπή θα πάει στη λογική της κυβέρνησης είτε η κυβέρνηση θα πάρει ό,τι θέλει από την επιτροπή και θα συμπληρώσει τα υπόλοιπα μόνη της, για να φτάσει στο στόχο που ρητά έχει θέσει το Μνημόνιο.
Τι είδους επιστημονική τεκμηρίωση μπορεί να κάνει η όποια επιτροπή μέσα σε 40 μέρες, από τις οποίες εργάσιμες δεν θα είναι ούτε οι μισές; Με τι στοιχεία; Για να μην παραθέσουμε δικές μας απόψεις, θα παραθέσουμε τις απόψεις δυο μελών της επιτροπής, του προέδρου της Θ. Κωνσταντινίδη, αναπληρωτή καθηγητή Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Θράκης, και του Β. Δρακόπουλου, εκπροσώπου του ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. Απόψεις που είχαν υπογράψει με τις ιδιότητες του προέδρου (ο πρώτος) και του γενικού γραμματέα (ο δεύτερος) της Ελληνικής Εταιρίας Ιατρικής της Εργασίας και Περιβάλλοντος: «Είναι ευκαιρία για επιστημονική τεκμηρίωση της επικινδυνότητας με τη συνεργασία φορέων και ειδικών επιστημόνων που μπορούν να εφαρμόσουν μεθοδολογίες αποδεικτικής ιατρικής. Η αυξημένη επικινδυνότητα των εργασιακών δραστηριοτήτων στην υγεία των εργαζομένων, όπως είναι γνωστό, τεκμηριώνεται επιστημονικά και επιβεβαιώνεται από: α. την ιατρική στατιστική και επιδημιολογική έρευνα (δείκτες γενικής νοσηρότητας και θνησιμότητας κ.ά. κατά επάγγελμα και παραγωγική δραστηριότητα), β. δείκτες επαγγελματικής νοσηρότητας (αριθμός εργατικών ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών), γ. μελέτη των υφιστάμενων συνθηκών εργασίας σε σχέση με εθνικά ή διεθνή πρότυπα (ποσοτικές και ποιοτικές μετρήσεις, εκτίμηση του επαγγελματικού κινδύνου και συσχέτισή τους με δείκτες της κατάστασης υγείας του πληθυσμού των εργαζομένων). Οι μεθοδολογίες αυτές εφαρμόζονται από τους Ειδικούς Ιατρούς Εργασίας… Είναι σαφές ότι τώρα αρχίζει η συζήτηση για τα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα εκ του μηδενός, αφού έργο της Επιτροπής (σ.σ. Λινού) είναι η εξέταση αιτημάτων για την ένταξη επαγγελμάτων στο θεσμό των ΒΑΕ, ενώ στην προηγούμενη Επιτροπή η προσέγγιση ήταν αυτή του αποκλεισμού επαγγελμάτων, που ήταν ήδη ενταγμένα και η αυθαίρετη κατηγοριοποίησή τους, χωρίς επιστημονικά κριτήρια».
Υπάρχουν αυτές οι μελέτες; Οχι. Είναι δυνατόν να εκπονηθούν στα ασφυκτικά χρονικά περιθώρια που έθεσε η κυβέρνηση; Οχι. Τότε τι έργο μπορεί να επιτελέσει αυτή η επιτροπή; Αν τα μέλη της θέλουν να διασώσουν το επιστημονικό τους κύρος και να μη καταγραφούν στην Ιστορία ως οι άνθρωποι που έδωσαν επιστημονική κάλυψη σε μια ακραία αντεργατική-αντιασφαλιστική επιτροπή, δεν έχουν παρά να δηλώσουν ότι δεν μπορούν να βγάλουν κανένα πόρισμα, γιατί δεν έχουν τις απαραίτητες μελέτες, ούτε το χρόνο για να τις πραγματοποιήσουν.
Υπενθυμίζουμε τι έγραφε η Ελληνική Εταιρία Ιατρικής της Εργασίας και Περιβάλλοντος το Γενάρη του 2007, σε μια εμπεριστατωμένη και από άποψη αρχών τοποθέτησή της για τα ΒΑΕ:
«Η προσπάθεια οποιουδήποτε αποχαρακτηρισμού των ΒΑΕ κρίνεται τουλάχιστον αυθαίρετη, ατεκμηρίωτη και κατά τούτο αντιεπιστημονική. Αντιθέτως αναδεικνύεται η ανάγκη διεύρυνσης του θεσμού… Η αντίστοιχη επιτροπή που είχε συσταθεί το 1992 δήλωσε ότι αδυνατεί να γνωμοδοτήσει επί του θέματος λόγω έλλειψης στοιχείων που να αφορούν τις συνθήκες εργασίας. Τα δεδομένα αυτά δεν υπάρχουν ούτε σήμερα, αναδεικνύεται έτσι ότι σκοπός της επιτροπής (σ.σ. Μπεχράκη) είναι να δοθεί επιστημονική επίφαση-άλλοθι στην πολιτική σκοπιμότητα περικοπής των ΒΑΕ και της σαλαμοποίησης του θεσμού».
Τα ίδια ακριβώς ισχύουν και σήμερα. Και το ερώτημα είναι αν θα υπάρξει επιστημονική συνέπεια απ’ όσους δεν θέλουν να γίνουν τσιράκια της κυβέρνησης. Οσο για τη ΓΣΕΕ, δεν δίστασε να πάρει μέρος, με απόλυτη ξετσιπωσιά, και σ’ αυτή την επιτροπή. Για να κάνει τι; Αφού είναι δεδομένο αυτό που προβλέπει το Μνημόνιο. Επομένως, η συμμετοχή της ΓΣΕΕ στην επιτροπή (με εκπρόσωπο τον Α. Κολλά) αποσκοπεί στην παροχή στην κυβέρνηση άνεσης χρόνου για να περάσει την ανατροπή μέσα σε λίγες μέρες. Προοπτική που μόνο ένας γενικός ξεσηκωμός των εργατών μπορεί να αποτρέψει. Αλλιώς θα χαθούν και τα ΒΑΕ, όπως χάθηκαν και τ’ άλλα.
