Την περασμένη Τετάρτη, 23 Νοέμβρη, ο Γ. Κουτρουμάνης έδωσε στη δημοσιότητα την υπουργική Απόφαση, με την οποία κατακρεουργεί τα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα (ΒΑΕ), ανοίγοντας το δρόμο για την πλήρη κατάργησή τους στο μέλλον. Στο δελτίο Τύπου που συνοδεύει την υπουργική Απόφαση για την περιβόητη νέα λίστα των ΒΑΕ ο Κουτρουμάνης ισχυρίζεται, ψευδόμενος ασύστολα, ότι με βάση την ισχύουσα λίστα των ΒΑΕ ήταν ενταγμένοι σ’ αυτά 531.000 εργαζόμενοι. Τον διαψεύδουν τα επίσημα στοιχεία του ΙΚΑ.
Στους προϋπολογισμούς του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, σε αντίθεση με τους ισολογισμούς του, υπάρχουν στοιχεία για τον αριθμό των εργατών και υπαλλήλων που ασφαλίζονται στα ΒΑΕ. Ενώ το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ έχει δική του στατιστική υπηρεσία και καταγράφει τους ασφαλισμένους του, δεν καταγράφει στοιχεία για τον αριθμό των ασφαλισμένων στα ΒΑΕ. Ετσι, αναγκαστικά καταφύγαμε στους προϋπολογισμούς βάσει των οποίων δημιουργήσαμε τον Πίνακα που δημοσιεύουμε.
Μια πρώτη γενική παρατήρηση είναι ότι, βάσει αυτών των στοιχείων, οι ασφαλισμένοι στα ΒΑΕ κινήθηκαν μεταξύ 765.000 το 2000 και 700.000 το 2011. Αριθμοί που βρίσκονται πολύ μακριά απ’ αυτόν που έδωσε ο υπουργός Εργασίας. Ενώ δεν διαθέτει άλλα στοιχεία απ’ αυτά που αναφέρουμε, ο Γ. Κουτρουμάνης ισχυρίζεται ότι οι ασφαλισμένοι στα ΒΑΕ είναι μόνο 531.000, υποβιβάζοντας τον αριθμό τους κατά 25%. Γι’ αυτό λέμε ότι ψεύδεται ασύστολα. Ολοι, χωρίς εξαίρεση, οι εργατικοί συντάκτες, όμως, οι περισσότεροι από σκοπιμότητα και μερικοί επειδή δεν διακρίνονται για την εργατικότητά τους, έσπευσαν να υιοθετήσουν τους κάλπικους αριθμούς του Κουτρουμάνη.
Από τα στοιχεία του Πίνακα διαπιστώνουμε ότι την περίοδο 2000-2003, περίοδο προετοιμασίας των έργων για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, περίοδο που η καπιταλιστική ανάπτυξη κινείται γύρω στο 4%, οι ασφαλισμένοι στα ΒΑΕ κινούνται μεταξύ 765.000 και 783.000. Την περίοδο 2004-2008, περίοδο που η καπιταλιστική ανάπτυξη κινείται επίσης γύρω στο 4%, οι ασφαλισμένοι στα ΒΑΕ κινούνται μεταξύ 780.000 και 805.000.
Σε επίπεδο ποσοστού σε σχέση με το σύνολο των ασφαλισμένων του ΙΚΑ, οι ασφαλισμένοι στα ΒΑΕ κινήθηκαν την πρώτη περίοδο μεταξύ 38,25% έως 38,29% του συνόλου και τη δεύτερη περίοδο μεταξύ 36,88% έως 36,79%. Ενώ, λοιπόν, εδώ και πολλά χρόνια είχε αναπτυχθεί από τις πράσινες και μπλε κυβερνήσεις και τους κολαούζους τους η αντεργατική φιλολογία, ότι είναι πολύ μεγάλος ο αριθμός των εργατών που ασφαλίζονται στα ΒΑΕ, τώρα που μπήκε σε εφαρμογή από τον Γ. Κουτρουμάνη το ξεχαρβάλωμα του θεσμού, μέχρι τη διάλυσή του, ο υπουργός Εργασίας «ξέχασε» αυτή τη φιλολογία και ισχυρίζεται ότι στα ΒΑΕ είναι ενταγμένοι μόνο 531.000 εργαζόμενοι, προκειμένου με αριθμητικά ψεύδη να μειώσει τη σημασία των μαζικών απεντάξεων από τα ΒΑΕ.
Την περίοδο 2009-2011, περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα μπήκε σε βαθιά καπιταλιστική κρίση, ο αριθμός των ασφαλισμένων στα ΒΑΕ μειώθηκε από 805.000 σε 700.000 εργαζόμενους. Και πάλι ο αριθμός 531.000 του Κουτρουμάνη είναι κατά πολύ μικρότερος από τις 700.000 που αναφέρει ο προϋπολογισμός του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ για το 2011. Επειδή εμείς δεν θέλουμε να κάνουμε παιχνίδια με τους αριθμούς, σημειώνουμε και πάλι αυτό που πολλές φορές έχουμε επισημάνει. Οτι η διοίκηση του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ φουσκώνει τα έσοδα, προκειμένου να επιβεβαιώνει τους ισχυρισμούς της, ότι πάνε καλά τα οικονομικά του ΙΚΑ. Ομως, είναι άλλο πράγμα τα έσοδα του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και άλλο ο αριθμός των ασφαλισμένων του.
Είναι γνωστή η μάστιγα της εισφοροδιαφυγής, λόγω της οποίας εμφανίζονται λιγότεροι οι ασφαλισμένοι. Είναι επίσης γνωστή η μάστιγα της ανεργίας, ιδιαίτερα κατά την περίοδο 2009-2011, που έχει ως συνέπεια να εμφανίζονται σημαντικά λιγότεροι οι ασφαλισμένοι στα ΒΑΕ (για παράδειγμα, αυτή την περίοδο η συντριπτική πλειοψηφία των οικοδόμων είναι άνεργοι). Αυτούς θα τους διαγράψουμε από τα ΒΑΕ; Κάποια χρονική στιγμή, εάν και όταν παγιωθεί η «κινεζοποίηση» του προλεταριάτου και των εργαζόμενων στην Ελλάδα, θα έχουμε πάλι καπιταλιστική ανάπτυξη και τότε θα έπρεπε να έχουμε ασφαλισμένους στα ΒΑΕ στα τωρινά επίπεδα, των 800.000 εργαζόμενων, αν ο Γ. Κουτρουμάνης δεν ξεχαρβάλωνε τον θεσμό των ΒΑΕ.
Με βάση τα παραπάνω, και ο ισχυρισμός του Γ. Κουτρουμάνη, ότι με τη νέα λίστα θα μείνουν στα ΒΑΕ 365.000 εργαζόμενοι (από τους… 531.000 σημερινούς ασφαλισμένους) είναι αυθαίρετος.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι ο Γ. Κουτρουμάνης, ως πολιτικός υπηρέτης της κεφαλαιοκρατίας και υπό την υψηλή καθοδήγηση της τρόικας, έβαλε μπροστά τη διαδικασία για την πλήρη κατάργηση του θεσμού των ΒΑΕ, στηριζόμενος στη βοήθεια που του προσέφερε και εξακολουθεί να του προσφέρει η Διαρκής Επιτροπή Κρίσης των ΒΑΕ. Αναφέρει τον αριθμό των 365.000 εργαζόμενων που θα παραμείνουν ασφαλισμένοι στα ΒΑΕ, για να συγκαλύψει τον πραγματικό στόχο του, που δεν είναι άλλος από την κατάργηση του θεσμού των ΒΑΕ και την αντικατάστασή από τον Φορέα Ασφάλισης Επαγγελματικού Κινδύνου (ΦΑΕΚ).
Ανεξάρτητα από τον αριθμό των εργαζόμενων που θα βρεθούν εκτός καθεστώτος ΒΑΕ (οι οποίοι είναι εκατοντάδες χιλιάδες, αν αναλογιστούμε ότι με τα κάλπικα, υποεκτιμημένα στοιχεία του Κουτρουμάνη οι απεντασσόμενοι είναι 166.000), σημασία έχουν οι ειδικότητες και οι χώροι εργασίες που απεντάσσονται από τα ΒΑΕ και η λογική βάσει της οποίας έγινε η απένταξή τους.
Η έννοια του ανθυγιεινού χώρου εργασίας στην ουσία καταργείται, αφού απεντάσσονται όσοι δεν εργάζονται στην παραγωγή. Εξαιρείται, για παράδειγμα ολόκληρο το Φωταέριο. Κλάδος με εργάτες που σκάβουν χαντάκια, με τεχνίτες που δουλεύουν στα χαντάκια, όχι μόνο εκτεθειμένοι στις καιρικές συνθήκες, αλλά και στους κινδύνους που το αντικείμενο της εργασίας τους συνεπάγεται. Εξαιρούνται ως χώρος τα ΗΛΠΑΠ.
Οσο για τα επαγγέλματα, ο κατάλογος είναι τεράστιος. Καθαρίστριες (ένα τεράστιας σημασίας δώρο στους γνωστούς δουλέμπορους), συντηρητές κτιρίων, ζαχαροπλάστες, μάγειροι, κομμωτές και κομμώτριες, οδηγοί ταξί εκτός Αθήνας-Θεσσαλονίκης και άλλες ειδικότητες. Πέρα, όμως, από τις συγκεκριμένες ειδικότητες που απεντάσσονται άμεσα, εκείνο που έχει σημασία είναι η λογική, η φιλοσοφία που υπάρχει πίσω απ’ αυτές τις πρώτες μαζικές απεντάξεις. Μια λογική και μια φιλοσοφία που προδιαγράφει όχι μόνο και άλλες απεντάξεις (η τρόικα θα «βοηθήσει» σ’ αυτό), αλλά την πλήρη κατάργηση του θεσμού. Γιατί εδώ έχουμε τη λογική της απόλυτης αυθαιρεσίας. Χωρίς κανένα στοιχείο, χωρίς κανένα πρόσχημα, αποφαινόμαστε ότι αυτή η ειδικότητα ή αυτός ο χώρος πρέπει να απενταχθεί από τα ΒΑΕ, γιατί… έτσι μας κάπνισε.
Για μια ακόμη φορά πρέπει να τονίσουμε ότι τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά και ο Γ. Κουτρουμάνης θα ήταν εντελώς απογυμνωμένος, αν στο πλευρό του δεν συντασσόταν, με προκλητικό τρόπο, η Διαρκής Επιτροπή Κρίσης ΒΑΕ, στην οποία συμμετέχει και η ΓΣΕΕ. Θυμίζουμε, ότι ηυ εν λόγω Επιτροπή αρχικά κατέληξε σ’ ένα ιδιαίτερα θετικό πόρισμα και μετά, με μια θεαματική κωλοτούμπα που θα τη ζήλευε και ο Μελισσανίδης, συντάχθηκε απόλυτα με τον Κουτρουμάνη και διεκπεραίωσαν από κοινού τη βρόμικη δουλειά.
Στο πόρισμά της η Επιτροπή είχε αποφανθεί ότι δεν πρέπει να γίνει καμιά απένταξη από τα ΒΑΕ, να φύγουν μόνο τα επαγγέλματα που δεν υπάρχουν πια στη ζωή και να ενταχθούν όλοι οι ομοειδείς κλάδοι. «Στο πνεύμα των επισημάνσεων που καταγράφηκαν και από προηγούμενες Επιτροπές, οι προτάσεις για εξαίρεση εργαζομένων που ήδη υπάγονται στα ΒΑΕ σήμερα (χωρίς να υπάρχουν ειδικές μελέτες) θα κινδύνευε να είναι με επιστημονικούς όρους άστοχη. Η Επιτροπή, λόγω των παραπάνω αντικειμενικών δυσκολιών κατέληξε να προτείνει την παραμονή των ήδη υπαρχόντων εργασιών και ειδικοτήτων στο καθεστώς βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ και την επικαιροποίηση της λίστας με αφαίρεση εργασιών, ειδικοτήτων ή χώρων εργασίας που δεν υφίστανται πλέον».
Μετά έγινε η κωλοτούμπα και η Επιτροπή, παρέα με τους ανθρώπους του Κουτρουμάνη, έφτιαξε τη νέα λίστα, προχωρώντας στη μαζική απένταξη και ανοίγοντας το δρόμο για τη μελλοντική κατάργηση του θεσμού.
