Η πρόθεση της κυβέρνησης να καταργήσει στην ουσία τα Βαρέα και Ανθυγιεινά (ΒΑΕ), απεντάσσοντας από το σχετικό καθεστώς την πλειοψηφία των επαγγελμάτων είναι γνωστή. Εως τώρα, η σχετική «επιστημονική» επιτροπή υπολειτουργούσε, διότι η κυβέρνηση περίμενε να κατακαθήσει κάπως ο κουρνιαχτός που σηκώθηκε με την ψήφιση του αντιασφαλιστικού νόμου Πετραλιά. Τώρα, όμως, επείγεται και ζορίζει την επιτροπή να τελειώνει στα γρήγορα, για να προωθήσει τη σχετική ρύθμιση μέσα στο καλοκαίρι. Η Πετραλιά έβαλε μπροστά μερικά παπαγαλάκια να μεταδώσουν «ρεπορτάζ» σε φυλλάδες και το κρατικό ραδιόφωνο, προετοιμάζοντας το έδαφος. Κι ενώ ο πρόεδρος της Επιτροπής Μπεχράκης διέψευδε τα δημοσιεύματα, η Πετραλιά κάλεσε την Επιτροπή σε συνάντηση (μερικοί παραλίγο να πάνε με τα μαγιό από τους τόπους των διακοπών τους) και όλα έγιναν καθαρά.
Το σχέδιο κατάργησης των ΒΑΕ ξεκίνησε με τον αντιασφαλιστικό νόμο Ρέππα, που πρόβλεψε τον επανακαθορισμό της λίστας των ΒΑΕ. Η νέα λίστα θα ισχύσει μόνο για τους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας. Για να δώσει άλλοθι στη συνδικαλιστική γραφειοκρατία της ΓΣΕΕ να συμφωνήσει, ο νόμος Ρέππα πρόβλεπε ότι ο επανακαθορισμός θα γίνει με τη σύμφωνη γνώμη της «επιστημονικής επιτροπής».
Η πρώτη επιτροπή που λειτούργησε (συγκροτήθηκε επί ΠΑΣΟΚ και συνέχισε επί ΝΔ) κατέληξε σ’ ένα πόρισμα που έλεγε ότι δε μπορεί να προτείνει καμιά λίστα, διότι δεν έχει στη διάθεσή της αντικειμενικά επιστημονικά δεδομένα (επιδημιολογικά και άλλα) για να πει ποιο επάγγελμα είναι βαρύ και ανθυγιεινό και ποιο όχι. Αυτό όχι μόνο δεν έκαμψε την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης Καραμανλή να ολοκληρώσει το έργο που ξεκίνησε ο Ρέππας, αλλά την οδήγησε και σε προσαρμογές. Σε τροπολογία που ψήφισε (πάλι καλοκαιριάτικα) λίγο πριν τις εκλογές του 2007, για να παρατείνει το χρόνο λειτουργίας της Επιτροπής, άλλαξε το χαρακτήρα της γνωμοδότησής της. Ετσι, η Επιτροπή θα εκφράσει απλώς γνώμη. Αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση δεν είναι υποχρεωμένη να δεχτεί τη λίστα της Επιτροπής. Τη χρειάζεται απλά για προπαγανδιστικούς λόγους.
Οπως είναι γνωστό, από την Επιτροπή έχουν αποχωρήσει διαδοχικά οι εκπρόσωποι της ΓΣΕΕ και του ΤΕΕ. Ετσι, έχουν μείνει μόνο οι διορισμένοι από την κυβέρνηση και οι εκπρόσωποι των καπιταλιστικών οργανώσεων. Και με αυτή τη σύνθεση, όμως, η Επιτροπή είχε δυσκολία να καταλήξει σε ένα επιστημονικοφανές πόρισμα, διότι δεν είχε στα χέρια της ούτε μια μελέτη. Είναι χαρακτηριστικό ότι το ΕΛΙΝΥΑΕ (Ελληνικό Ινστιτούτο για την Υγιεινή και την Ασφάλεια της Εργασίας) απάντησε στην Επιτροπή, ότι οι δικές του μελέτες δεν προσφέρονται για να βγουν συμπεράσματα ως προς την ένταξη ή μη επαγγελμάτων στα ΒΑΕ. Ο Μπεχράκης, όμως, μαζί με τα στελέχη του υπουργείου Εργασίας βρήκαν τη λύση στην κατηγοριοποίηση. Θα μοιράσουν τα ΒΑΕ σε κατηγορίες… βαρύτητας, ώστε να τα μοιράσουν με βάση κριτήρια της μπακαλικής, που βοηθούν στη δημαγωγία. Για παράδειγμα, ο μεταλλωρύχος κάνει σαφώς βαρύτερη εργασία από τον ηλεκτροσυγκολλητή. Βάζοντας στη μία κατηγορία τον μεταλλωρύχο (διατήρηση του χαρακτηρισμού ΒΑΕ), θα βάλλουν σε μία άλλη τον ηλεκτροσυγκολλητή. Σ’ αυτή την άλλη κατηγορία δε θα προβλέπεται μείωση του ορίου συνταξιοδότησης κατά 5 χρόνια, αλλά… φροντίδα για την υγΙεινή και την ασφάλεια της εργασίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις ίσως να διατηρηθεί και το προβλεπόμενο ανθυγιεινό επίδομα, το οποίο είναι μισθολογική και όχι ασφαλιστική κατάκτηση. Ασφαλιστικά, ελάχιστα επαγγέλματα θα εξακολουθήσουν να έχουν τη συνταξιοδότηση 5 χρόνια πριν.
Η Πετραλιά συναντήθηκε με την Επιτροπή στις 17 Ιούλη και απεφάνθη ότι «έχει κάνει μια εξαιρετική δουλειά» (αλήθεια, πώς το ξέρει;), της οποίας «το μεγαλύτερο μέρος έχει ήδη γίνει» αλλά «υπολείπεται ένα σημαντικό κομμάτι». Και κατέληξε: «Μέσα στο καλοκαίρι πιστεύω και ελπίζω, ότι η Επιτροπή θα έχει ολοκληρώσει το έργο της, όπως της έχει ανατεθεί από τις υπουργικές αποφάσεις».
Ο Μπεχράκης, αφού ευχαρίστησε γλοιώδικα την Πετραλιά «για την πολύ θετική και δημιουργική συνεργασία», κατέληξε ότι βρίσκονται «σε μια θετική πορεία, η οποία θα οδηγήσει στο αποτέλεσμα που διακαώς επιθυμείτε» (ούτε τα προσχήματα δε μπορεί να κρατήσει ο κυβερνητικός εντολοδόχος υπόσχεται στην υπουργό το αποτέλεσμα που διακαώς επιθυμεί!). Σύμφωνα με δικές μας σίγουρες πληροφορίες, υπήρξε γκρίνια από μέλη της Επιτροπής που θέλουν να πάνε διακοπές, συμφώνησαν όμως να δουλέψουν και τον Αύγουστο (τόσο σοβαρή δουλειά κάνουν, που θα κουβαλιούνται από τις διακοπές για μερικές ώρες κάθε εβδομάδα!) και είναι πολύ πιθανό μέχρι τα τέλη του Αυγούστου να τελειώσουν τη λίστα με τις κατηγορίες.
Ο Μπεχράκης υπήρξε σαφέστατος, απαντώντας σε σχετική ερώτηση: «Η πρόταση θα περιλαμβάνει και κατηγοριοποίηση, διότι δεν πιστεύουμε σαν Επιτροπή ότι όλα τα Βαρέα και όλα τα Ανθυγιεινά έχουν την ίδια βαρύτητα και τον ίδιο βαθμό επικινδυνότητας. Ομως όσα από αυτά, η Πολιτεία θα νομοθετήσει, για να συμπεριλάβουν τους εργαζόμενους ανάλογα, δεν αποτελεί ένδειξη της Επιτροπής».
Τι μένει στην κυβέρνηση; Ο νόμος Ρέππα, που καθορίζει τα σχετικά, προβλέπει ότι η νέα λίστα ορίζεται με Προεδρικό Διάταγμα. Δεν αναφέρεται, όμως, σε κατηγοριοποίηση, γι’ αυτό και είναι πιθανό να χρειαστεί νομοθετική παρέμβαση.
Επίσης, ο νόμος Ρέππα προβλέπει ότι η νέα λίστα των ΒΑΕ θα ισχύσει για τους νεοπροσλαμβανόμενους. Θα το τηρήσει αυτό η κυβέρνηση Καραμανλή; Σε βάθος χρόνου σίγουρα όχι, αλλά είναι πολύ πιθανό να το αλλάξει από τώρα. Η Πετραλιά ρωτήθηκε ευθέως αν θα ισχύσει μόνο για τους νεοπροσλαμβανόμενους και ουσιαστικά άφησε ανοιχτό να ισχύσει για όλους: «Σας είπα ότι η Επιτροπή θα ολοκληρώσει το έργο της. Οταν η Επιτροπή ολοκληρώσει το έργο της και θα το έχω στα χέρια μου μαζί με τις προτάσεις, τότε θα τα ξαναπούμε». Ομως, η λίστα της Επιτροπής δεν έχει καμιά σχέση με το διαχωρισμό σε παλιούς και νέους.
Το πιθανότερο, λοιπόν, είναι η κυβέρνηση να επεκτείνει τη νέα λίστα σε όλους τους εργαζόμενους, προωθώντας νομοθετική ρύθμιση στο θερινό τμήμα του Σεπτέμβρη. Ακόμα, όμως, κι αν δεν το κάνει τώρα, θα το κάνει αργότερα. Σημασία έχει να προχωρήσει στον αποχαρακτηρισμό της πλειοψηφίας των ΒΑΕ. Αλλωστε, η αγορά θα φροντίσει να λύσει σε σημαντικό βαθμό το πρόβλημα. Ποιος εργαζόμενος με καθεστώς ΒΑΕ θα μπορεί να βρίσκει δουλειά, όταν θα υπάρχουν νέοι συνάδελφοί του χωρίς ΒΑΕ; Πολλοί θα υποκύψουν στον εκβιασμό των καπιταλιστών.
