«Θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό ότι οι δικαστές που συμμετείχαν στην Επιτροπή, θεώρησαν ότι οι προτάσεις αυτές της Επιτροπής βρίσκονται σε απόλυτη αρμονία με τις συνταγματικές επιταγές». Την τοποθέτηση αυτή έκανε ο υπουργός Εργασίας Γ. Κατρούγκαλος στις 15 Οκτώβρη, παρουσιάζοντας σε συνέντευξη Τύπου το κατάπτυστο πόρισμα των λεγόμενων «σοφών» για το Ασφαλιστικό. Πόρισμα ανθρώπων που εκτελούν διατεταγμένη από τις κυβερνήσεις υπηρεσία προς όφελος του κεφαλαίου. Πόρισμα που προετοιμάζει ιδεολογικά το έδαφος στην κυβέρνηση των Τσιπροκαμμένων για να κατασπαράξει, στην κυριολεξία, τις συντάξεις, όλων των συνταξιούχων, τόσο των παλιών (δηλαδή αυτών που έχουν ήδη βγει στη σύνταξη και έχουν γευτεί τις μεγάλες περικοπές των μνημονιακών νόμων 3845/2010, 3863/2010, 3986/2011, 4024/2012, 4046/2012, 4051/2012 και 4093/2012) όσο και αυτών που έχουν υποβάλει αιτήσεις και περιμένουν να βγουν οι πράξεις συνταξιοδότησης, με βάση τις οποίες θα αρχίσουν να καταβάλλονται οι συντάξεις τους.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι τρεις δικαστές του ΣτΕ και μία δικαστής του Ελεγκτικού Συνεδρίου ήταν μέλη της «επιτροπής σοφών» του Κατρούγκαλου και έκριναν ότι οι προτάσεις της είναι συνταγματικές. Ενας απ’ αυτούς, ο δικαστής του ΣτΕ Σπ. Μαρκάτης συμμετείχε και στις συνθέσεις της Ολομέλειας του ΣτΕ, που εκδίκασαν το 2014 προσφυγές συνταξιούχων του ΙΚΑ, και ανήκε στους δικαστές που μειοψήφισαν. Η μειοψηφία έκρινε συνταγματικές όχι μόνο τις διατάξεις των μνημονιακών νόμων 3845/2010, 3863/2010, 3986/2010, 3986/2011, 4024/2012 και 4046/2012, αλλά και τους νόμους 4051/2012 και 4093/2012, τους οποίους η πλειοψηφία έκρινε αντισυνταγματικούς ως προς το σκέλος της περικοπής των συντάξεων.
Με το νόμο 4093 μειώνονταν όλες οι συντάξεις που ξεπερνούσαν τα 1.000 ευρώ. Είναι ψέμα αυτό που ισχυριζόταν η τότε συγκυβέρνηση, ότι «δεν έκοψε συντάξεις κάτω από 1.000 ευρώ». Ως βάση υπολογισμού για τα 1.000 ευρώ θεωρήθηκε το άθροισμα όλων των συντάξεων που έπαιρνε ένας συνταξιούχος, ακόμα και αν αυτό το άθροισμα αφορούσε μόνο μια κύρια και μια επικουρική σύνταξη. Οποιος έπαιρνε αθροιστικά συντάξεις πάνω από 1.000 ευρώ υπέστη πετσόκομμα. Ετσι, πετσοκόπηκαν κύριες συντάξεις και κάτω από 1.000 ευρώ. Σύμφωνα μ΄ αυτό το νόμο, οι συντάξεις μεταξύ 1.000 και 1.500 ευρώ μειώθηκαν κατά 5%, οι συντάξεις μεταξύ 1.500 και 2.000 ευρώ κατά 10%, οι συντάξεις μεταξύ 2.000 και 3.000 ευρώ κατά 15% και οι συντάξεις πάνω από 3.000 ευρώ κατά 20%.
Ο δικαστής του ΣτΕ Σπ. Μαρκάτης, λοιπόν, μέλος της «επιτροπής σοφών» του Κατρούγκαλου, έκρινε ότι είναι νόμιμο και αυτό το πετσόκομμα των συντάξεων! Ηταν, λοιπόν, δυνατό να μη συμφωνήσει με το κατάπτυστο πόρισμα της «επιτροπής σοφών» και να μη θεωρήσει ότι η κατεύθυνσή του για πετσόκομμα όλων των συντάξεων είναι σύμφωνη με τις συνταγματικές διατάξεις; Ο Κατρούγκαλος κοκορεύεται, με το γνωστό ναρκισσιστικό και αλαζονικό του ύφος, ότι οι προτάσεις της «επιτροπής σοφών» είναι σε απόλυτη αρμονία με τις συνταγματικές επιταγές. Τζάμπα μάγκας, δηλαδή, αν σκεφτούμε ότι επέλεξε τα μέλη της επιτροπής για να βγάλουν ένα πόρισμα και να τσοντάρουν σ’ αυτό την εκτίμηση ότι οι προτάσεις του βρίσκονται σε αρμονία με τις συνταγματικές επιταγές.
Η πλειοψηφία της Ολομέλειας του ΣτΕ που εκδίκασε προσφυγές συνταξιούχων του ΙΚΑ και εξέδωσε τις αποφάσεις 2287 και 2288 του 2014 έκρινε ότι οι συνταξιοδοτικές διατάξεις του νόμου 4093/2012 είναι αντισυνταγματικές. Ο Γ. Κατρούγκαλος δεν επέλεξε κανέναν δικαστή από την πλειοψηφία, όχι γιατί θα του δημιουργούσε σοβαρά προβλήματα η διαφωνία ενός από τα μέλη της «επιτροπής σοφών», αλλά επειδή ήθελε, για προπαγανδιστικούς λόγους να κουνάει τη σημαία της ομοφωνίας των μελών της «επιτροπής σοφών» μεταξύ των οποίων ήταν και δικαστές, οι οποίοι μάλιστα επεξεργάστηκαν το σχετικό με τη συνταγματικότητα κεφάλαιο του πορίσματος και έκριναν ομόφωνα ότι αυτό (το πόρισμα) βρίσκεται σε πλήρη αρμονία με τις συνταγματικές επιταγές. Θέλησε έτσι να σπείρει απογοήτευση και να παραλύσει την αντίσταση της εργατικής τάξης και των υπόλοιπων εργαζόμενων στην επερχόμενη νέα αντιασφαλιστική επίθεση.
Οι υποθέσεις που έκρινε το ΣτΕ και εξέδωσε τις αποφάσεις που προαναφέραμε δεν εισήχθησαν πρωτογενώς στο ΣτΕ. Εισήχθησαν στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθήνας και αυτό τις παρέπεμψε στο ΣτΕ με το προδικαστικό ερώτημα για το συνταγματικό ή μη χαρακτήρα των συνταξιοδοτικών διατάξεων του συγκεκριμένου μνημονιακού νόμου. Αυτή η διαδικασία προβλέπεται από το νόμο 3900/2010 και το ΠΔ 18/1989. Ετσι, οι αποφάσεις του ΣτΕ δεν είναι οριστικές, αφού οι υποθέσεις επιστρέφουν στο Διοικητικό Πρωτοδικείο. Το βασικό αίτημα των αγωγών των συνταξιούχων του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, η κατάργηση των αντιασφαλιστικών διατάξεων, θα κριθεί από το Διοικητικό Πρωτοδικείο και δεν είναι σίγουρο ότι αυτό θα τους δικαιώσει.
Αξίζει, επίσης, να επισημανθεί ένα ιδιαίτερα προκλητικό σημείο της απόφασης της Ολομέλειας του ΣτΕ. Αποφάσισε ότι η περί αντισυνταγματικότητας κρίση του μπορεί να έχει εφαρμογή μόνο σε όσους προσέφυγαν κατά του υπό κρίση μνημονιακού νόμου μέχρι την έκδοση της απόφασης του ΣτΕ και όχι σε όσους τυχόν προσφύγουν μετά. Εξέδωσαν δηλαδή μια απόφαση… αλα καρτ. Αυτοί που κόπτονται για την ισότητα έναντι του συντάγματος και για τη δίκαιη κατανομή των βαρών, αποφάσισαν πως ναι μεν ο νόμος που πετσόκοψε τις συντάξεις είναι αντισυνταγματικός ως προς αυτό το σκέλος του, όμως… όποιος πρόλαβε πρόλαβε. Το Διοικητικό Πρωτοδικείο θα μπορεί ενδεχομένως να δικαιώσει τους συγκεκριμένους συνταξιούχους, όχι όμως άλλους που θα προσφύγουν κατά του ίδιου νόμου στη συνέχεια. Το δικαστήριο που φτιάχτηκε για να υπερασπίζεται το δίκαιο του μονάρχη έδειξε για μια φορά ακόμη την υπευθυνότητά του έναντι του συστήματος. Ναι μεν έστειλε στις μνημονιακές κυβερνήσεις το μήνυμα ότι πρέπει να σταματήσουν αυτού του τύπου τα πετσοκόμματα των συντάξεων, ταυτόχρονα όμως τις προστάτευσε από το ενδεχόμενο μιας γενικευμένης ακύρωσης των συγκεκριμένων ρυθμίσεων.
Η πλειοψηφούσα άποψη της Ολομέλειας του ΣτΕ δεν αποκλείει γενικά τα νέα πετσοκόμματα στις συντάξεις, μέσω νέων νομοθετικών παρεμβάσεων. Με τις αποφάσεις αυτές δίνεται η δυνατότητα στην κυβέρνηση, σε συνθήκες όπως η τωρινή, που σύμφωνα με τους τροϊκανούς και την κυβέρνηση τα δημοσιονομικά δεδομένα είναι δυσμενή και υπάρχει αδυναμία διασφάλισης της βιωσιμότητας του ασφαλιστικού συστήματος (π.χ. μέσω τροποποίησης των συνταξιοδοτικών προϋποθέσεων, όπως τα όρια ηλικίας, τα ποσοστά αναπλήρωσης, οι συντάξιμες αποδοχές, ή μέσω αύξησης των αποθεματικών) να προχωρήσει σε νέες περικοπές των καταβαλλόμενων συντάξεων. Με λίγα λόγια, με τις αποφάσεις αυτές το ΣτΕ προσφέρει στη σημερινή συγκυβέρνηση δύο εναλλακτικά σενάρια: είτε νέο υπολογισμό όλων των καταβαλλόμενων συντάξεων και υπολογισμό των συντάξεων των νέων συνταξιούχων με το νέο τρόπο (που θα προβλέπει -εκτός των άλλων- ότι θα πετσοκοπούν τα ποσοστά αναπλήρωσης και οι συντάξιμες αποδοχές), είτε νέο κόψιμο των συντάξεων, αν υπάρχει αδυναμία να εφαρμοστεί ο πρώτος τρόπος.
Η συγκυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου, προκειμένου να δείξει ότι διαφοροποιείται από τις προηγούμενες μνημονιακές κυβερνήσεις και προκειμένου να βγαίνει και να δημαγωγεί ότι είναι ενάντια στις οριζόντιες περικοπές συντάξεων, μέσω Κατρούγκαλου προπαγανδίζει την ιδέα ότι προσανατολίζεται να επιλέξει το πρώτο σενάριο, δηλαδή τον υπολογισμό των συντάξεων από την αρχή, με την τροποποίηση των συνταξιοδοτικών προϋποθέσεων. Αποφεύγει, όμως, όπως ο διάολος το λιβάνι να ανακοινώσει στην εργατική τάξη και στους εργαζόμενους ποιος είναι αυτός ο νέος τρόπος. Δεν το κάνει, για-τί και μ’ αυτή την παραλλαγή το πρακτικό αποτέλεσμα θα είναι το ίδιο: θα πέσει μεγάλο μαχαίρι στις συντάξεις. Το ότι ο Κατρούγκαλος θα βαφτίσει το κρέας ψάρι και θα πει ότι εμείς δεν πετσοκόβουμε συντάξεις, αλλά κάνουμε επανυπολογισμό τους με το νέο σύστημα, εφαρμόζοντας ίδιες προϋποθέσεις για όλους τους συνταξιούχους, παλιούς, υπό συνταξιοδότηση σήμερα και μελλοντικούς, δεν αλλάζει τίποτα, όταν το αποτέλεσμα θα είναι το πετσόκομμα. Δε θα μπορέσει να κοροϊδέψει ούτε ένα συνταξιούχο.
Στην άγρια αυτή επίθεση η συγκυβέρνηση θα έχει αρωγό το ΣτΕ, όποιο σενάριο και αν αποφασίσει να εφαρμόσει τελικά, με τη συγκατάθεση φυσικά της τρόικας. Γι’ αυτό και η εργατική τάξη δεν πρέπει να σαγηνευθεί από τα κελεύσματα των δικηγόρων για προσφυγές στο ΣτΕ. Θα το επαναλάβουμε για μια φορά ακόμη: το ΣτΕ υπερασπίζεται «το δίκαιο του μονάρχη» και όχι των εργαζόμενων. Η εργατική τάξη, που παράγει όλο τον κοινωνικό πλούτο και βλέπει το κεφάλαιο να τον καρπώνεται, έχει μια υποχρέωση: να βάλει τέλος στη μίζερη και ετεροκαθοριζόμενη στάση της, να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων και να παίξει τον πρωτοπόρο ρόλο της.
