Μήνα με το μήνα συρρικνώνεται ολοένα και περισσότερο ο αριθμός των οικοδομικών αδειών που εκδίδεται στη χώρα και το εμβαδόν των οικοδομών που πρόκειται να ανεγερθούν. Το Νοέμβρη του 2008, τελευταίο μήνα για τον οποίο υπάρχουν στοιχεία της ΕΣΥΕ, ο αριθμός των οικοδομικών αδειών μειώθηκε (σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2007) κατά 21,2%, κατά 29,5% στην επιφάνεια και κατά 30,2% στον όγκο. Στο εντεκάμηνο Γενάρη-Νοέμβρη του 2008 η μείωση (σε σχέση με το 2007) ήταν 16,2% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, 18,1% στην επιφάνεια και 17,4% στον όγκο. Οπως διαπιστώνουμε, η κρίση είναι προϊούσα. Δηλαδή, βαθαίνει μήνα με το μήνα. Τις πιο καταστροφικές συνέπειές της δεν τις έχουμε δει ακόμα. Θα τις δούμε μέσα στο 2009 και σίγουρα το 2010 και το 2011 (τίποτα δεν αποκλείει να επεκταθεί και τα επόμενα χρόνια).
Ενώ τα στοιχεία της ΕΣΥΕ αποτυπώνουν μόνο τις νέες άδειες που εκδίδονται, μελέτη ενός ιδιωτικού οίκου αποκαλύπτει ένα κυριολεκτικά εφιαλτικό τοπίο. Σε μελέτη της «Ομικρον ΕΠΕ» αναφέρεται: «Τα επόμενα δύο χρόνια η έκδοση αδειών νέων οικοδομών (και με μικρή χρονική υστέρηση και η οικοδομική δραστηριότητα) θα υποχωρήσει περαιτέρω κατά 20%, κάτω από τα χαμηλά ήδη επίπεδα του 2008, φτάνοντας τα 38 εκ. μ3 το 2010, έναντι 88 εκ. μ3 το έτος ρεκόρ 2005. Προβλέπεται μερική μόνο ανάκαμψη στην περίοδο 2011-2015… Ως αποτέλεσμα της ύφεσης, το 2009-2010 θα χαθούν από 40.000 θέσεις απασχόλησης στην οικοδομή κάθε χρόνο. Οι συνολικές απώλειες θέσεων απασχόλησης έως το 2011 θα ξεπεράσουν τις 100.000. Οι μισθοί και τα εισοδήματα στον τομέα θα μειώνονται με ρυθμό 1 δισ. ευρώ κάθε χρόνο στην περίοδο 2009-2010».
Οταν αναφερόμαστε στους οικοδόμους αναφερόμαστε πλέον πρωτίστως σε μετανάστες εργάτες. Οπότε, πέρα από το γενικό πρόβλημα της ανεργίας, προκύπτουν και άλλα προβλήματα που απορρέουν από το καθεστώς που υπάρχει για τους μετανάστες. Ο μετανάστης οικοδόμος πρέπει να έχει 150 ένσημα το χρόνο για να ανανεώσει την άδεια παραμονής του (για όλους τους άλλους μισθωτούς μετανάστες απαιτούνται 200 ένσημα και για τους ελευθεροεπαγγελματίες και εμπόρους 250). Επομένως, με το σημερινό καθεστώς, μέσα σ’ ένα χρόνο ένας μεγάλος αριθμός μεταναστών οικοδόμων θα βρεθεί χωρίς άδεια παραμονής. Για αγορά ενσήμων ούτε λόγος να γίνεται. Μέχρι τώρα πολλοί μετανάστες αγόραζαν έναν αριθμό ενσήμων, για να ισοφαρίσουν αυτά που τους κλέβουν κατασκευαστές και εργολάβοι. Τι ένσημα ν’ αγοράσει, όμως, κάποιος που δεν έχει μεροκάματο;
Η στέρηση της άδειας παραμονής οδηγεί σε στέρηση από τον μετανάστη ακόμα και του επιδόματος ανεργίας που του έχει χορηγηθεί. Ο ΟΑΕΔ πληρώνει επίδομα ανεργίας μόνο με την επίδειξη της άδειας παραμονής, με το πρόσχημα ότι δεν μπορεί να επιδοτεί κάποιον που μπορεί κάποια στιγμή να κληθεί να πάει σε μια δουλειά, όμως δεν θα έχει το δικαίωμα, επειδή δεν θα έχει άδεια παραμονής. Ετσι, ο μετανάστης οικοδόμος που δικαιούται επίδομα ανεργίας, θα βρεθεί κάποια στιγμή χωρίς αυτό, επειδή δεν θα έχει ανανεώσει την άδεια παραμονής.
Επειδή η κρίση στην οικοδομή θα είναι μακρά, επειδή οι οικοδόμοι έχουν περάσει και άλλα διαστήματα παρατεταμένης ανεργίας και γνωρίζουν τις συνέπειες, είναι απαραίτητο να διαμορφώσουν από τώρα ένα συγκεκριμένο πλαίσιο αιτημάτων και να βγουν δυναμικά στο προσκήνιο, γιατί αύριο θα είναι αργά. Δεν πρέπει να ξεχνάμε και την κατάσταση στην οικοδομή με τα πολλά διάσπαρτα μικρά έργα, που δεν παίρνει κανείς είδηση ποιοι έχουν και ποιοι δεν έχουν δουλειά. Δεν είναι εργοστάσιο που οι εργάτες είναι συγκεντρωμένοι και έχουν άλλη δυνατότητα αντίδρασης απέναντι στους καπιταλιστές.
Θεμελιώδη αιτήματα αυτού του προγράμματος πρέπει να είναι:
♦ Επιδότηση κάθε άνεργου οικοδόμου για όσο διάστημα θα παραμένει άνεργος.
♦ Κατάργηση του υποχρεωτικού αριθμού ενσήμων για την ανανέωση της άδειας παραμονής των μεταναστών.
♦ Καταβολή του επιδόματος ανεργίας στους μετανάστες χωρίς καμιά άλλη προϋπόθεση.
