Σε ρόλο «λαγού» των καπιταλιστών και της κυβέρνησης για μια ακόμη φορά ο βιομήχανος και πρόεδρος του ΕΒΕΑ Κ. Μίχαλος, πρότεινε την εκ περιτροπής εργασία (3 ή 4 μέρες τη βδομάδα) σε επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν προβλήματα. Η λεγόμενη «λαϊκή δεξιά» πανικοβλήθηκε με το καινούργιο φασούλι (άντε να κερδίσεις εκλογές με τέτοια, σκέφτονται), η Φάνη Πάλλη-Πετραλιά έκανε δήλωση έμμεσης αποδοκιμασίας («Η κυβέρνηση εμμένει στην πολιτική για πλήρη και ποιοτική εργασία. Δεν θα επιτρέψουμε σε καμία περίπτωση στην κρίση να διαταράξει τις εργασιακές σχέσεις»), αλλά αυτηνής δεν της δίνει κανένας σημασία, όμως ο Αλογοσκούφης έδειξε απόλυτα ψύχραιμος και με μια μνημειώδη δήλωση άφησε το θέμα να «τρέχει», χωρίς να παίρνει θέση. «Δεν σχολιάζω τις δηλώσεις εκπροσώπων φορέων», ήταν η δήλωση του υπουργού Οικονομίας, ο οποίος έχει άπειρες φορές σχολιάσει αρνητικά δηλώσεις της ηγεσίας της ΓΣΕΕ!
Ο Μίχαλος δεν είναι κανένας τυχαίος. Εκτός από βιομήχανος και γόνος παραδοσιακής ακροδεξιάς οικογένειας (ο πατέρας του, επίσης βιομήχανος, διετέλεσε υπουργός της χούντας), είναι στέλεχος της ΝΔ και έχει διατελέσει γενικός γραμματέας του υπουργείου Οικονομίας το 2005-6. Είναι, δηλαδή, κολλητός του Αλογοσκούφη και αυτό λέει πολλά. Ανέλαβε, λοιπόν, ν’ ανοίξει μια συζήτηση που ήξεραν ότι θα προκαλέσει αντιδράσεις. Να την ανοίξει όχι για να προχωρήσει η κυβέρνηση άμεσα σε νομοθετικές ρυθμίσεις, αλλά για ν’ αλλάξει η ατζέντα. Αντί να γίνεται συζήτηση για μέτρα υπέρ των ανέργων που θα προκαλέσει η κρίση, να γίνεται συζήτηση για τις «ευθύνες» των εργαζόμενων έναντι της ανεργίας. Μία από τις ευθύνες τους είναι να δεχτούν να δουλεύουν το μισό χρόνο (και να πληρώνονται, φυσικά, το μισό χρόνο), προκειμένου οι επιχειρήσεις να προσαρμοστούν στη μειωμένη ζήτηση και να μη κλείσουν.
Εντυπωσιακός είναι ο τρόπος που υποδέχτηκε αυτή την πρόταση το ΠΑΣΟΚ. Ούτε κραυγές, ούτε καταγγελίες. Η τομεάρχισσα για θέματα απασχόλησης και κοινωνικής προστασίας Ε. Χριστοφιλοπούλου δήλωσε ότι δεν πρέπει να γίνονται τέτοιες προτάσεις «χωρίς ακόμη να έχει αποσαφηνιστεί ποια θα είναι η έκταση που θα πάρει η οικονομική κρίση στην Ελλάδα»! Δηλαδή, όταν σφίξει η κρίση, το ΠΑΣΟΚ είναι έτοιμο να συζητήσει και τέτοιες προτάσεις! Μα και ο Μίχαλος δεν είπε τίποτα το διαφορετικό: σε επιχειρήσεις που έχουν πρόβλημα να δοθεί νομοθετικά αυτή η δυνατότητα.
Η πουλημένη συνδικαλιστική γραφειοκρατία της ΓΣΕΕ πήγε αλλού την κουβέντα, σημειώνοντας σε ανακοίνωσή της: «Με την πρότασή του (σ.σ. ο Μίχαλος) θέλει να διευκολύνει την κυβέρνηση και να μετατρέψει την κρίση της κυβερνητικής πολιτικής σε κρίση των εργαζομένων, σε κρίση της κοινωνίας»! Τι έχουμε τελικά, κρίση του καπιταλισμού που θα φουντώσει την ανεργία ή κρίση της κυβέρνησης; Δεν μετατρέπεται πάντοτε η κρίση του καπιταλισμού σε κρίση των εργαζόμενων, στους ο-ποίους φορτώνονται τα βάρη; Γιατί δε μιλούν για την ουσία, αλλά μεταθέτουν τη συζήτηση στον κομματικό ανταγωνισμό;
Γιατί, απλούστατα, είναι έτοιμοι να αποδεχτούν και τέτοια μέτρα, όπως αποδέχτηκαν και τη μερική απασχόληση και τη διευθέτηση. Ετσι ξεκινά πάντοτε η συνδικαλιστική γραφειοκρατία. Στην αρχή απορρίπτει, τσιρίζει, καταγγέλλει, αποκοιμίζει τους εργαζόμενους και μετά προσγειώνεται σε… ρεαλιστικές θέσεις: «αντί ν’ αφήσουμε τη ρύθμιση στις ανεξέλεγκτες δυνάμεις της αγοράς, να παρέμβουμε για να βάλλουμε κανόνες». Για παράδειγμα, να εργάζονται οι εργαζόμενοι 3 μέρες, αλλά να πληρώνονται για 4. Τέτοια πράγματα.
Αυτό που προτείνει ο Μίχαλος επί της ουσίας δεν διαφέρει απ’ όλες τις υπόλοιπες «ελαστικές» μορφές απασχόλησης. Ο τετραωρίτης, για παράδειγμα, σε τι διαφέρει απ’ αυτόν που θα κληθεί για ένα διάστημα να εργάζεται 3 μέρες την εβδομάδα; Ας σταματήσουν, λοιπόν, την υποκρισία όλοι αυτοί που έπαθαν «σύγκρυο» με την πρόταση Μίχαλου.
Εκείνο που αποδεικνύεται είναι ότι η κρίση κάνει τους καπιταλιστές πιο ανάλγητους, πιο επιθετικούς, πιο βίαιους. Η αγορά στενεύει, αυτοί όμως δε θέλουν να μειώσουν τα κέρδη τους, ούτε να χρηματοδοτήσουν την περίοδο των «ισχνών αγελάδων» με εκείνα που συσσώρευσαν την περίοδο των «παχιών αγελάδων». Γι’ αυτούς οι εργάτες δεν διαφέρουν σε τίποτα από τις πρώτες ύλες. Η ανάγκη της επιβίωσης δεν τους ενδιαφέρει. Ας κόψουν το λαιμό τους να ζήσουν με τα μισά. Η πρόταση Μίχαλου έχει ως σκοπό να προκαλέσει το πρώτο σοκ. Οταν η κρίση κάνει αισθητή την καταστροφική της δράση (ακόμη δεν έχουμε δει τίποτα στη χώρα μας), όταν η απειλή της ανεργίας θα κρέμεται πάνω από τα κεφάλια των εργατών, τέτοιες προτάσεις θ’ ακούγονται ως «ρεαλιστική» διέξοδος, στη λογική του «μικρότερου κακού». Σε κάτι τέτοια είναι «μανούλες» και οι κυβερνήσεις και η συνδικαλιστική γραφειοκρατία.
Γι’ αυτό και δεν υπάρχουν περιθώρια ούτε για εφησυχασμούς ούτε για «βλέποντας και κάνοντας». Πρέπει να βγούμε μπροστά με επιθετικά ταξικά αιτήματα, αλλιώς θα μας πάρουν σβάρνα.
