Ο Καραμανλής έβαλε την προσωπική του σφραγίδα στο (επαν)άνοιγμα του Ασφαλιστικού, όπως φάνηκε από τις δηλώσεις του αρμόδιου υπουργού Π. Παναγιωτόπουλου, που επισκέφτηκε το μέγαρο Μαξίμου την περασμένη Τρίτη. Το ασφαλιστικό των τραπεζών, έτσι όπως βγήκε στην επιφάνεια με την πρωτοβουλία του διοικητή της Εμπορικής Γ. Προβόπουλου, δεν είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου, αλλά και το κλειδί για να οδηγηθούμε «εν ευθέτω χρόνω» σε μια νέα ριζική ανατροπή του ασφαλιστικού σε βάρος των εργαζόμενων και συνταξιούχων. Δεν είναι τυχαίο ότι την κυβέρνηση έσπευσαν να επικουρήσουν δυο κορυφαία στελέχη του ΠΑΣΟΚ, η Α. Διαμαντοπούλου και ο Μ. Χρυσοχοϊδης, που δήλωσαν ότι δεν αρκεί να γίνει η εφαρμογή των υπαρχόντων νόμων, αλλά το ασφαλιστικό πρέπει να ανοίξει εξ υπαρχής.
Ο πονηρός λαϊκιστής Π. Παναγιωτόπουλος δηλώνει ότι «δεν αλλάζουν οι υπάρχοντες νόμοι, αλλά υπάρχει ζήτημα με την εφαρμογή τους». Ομως ο τρόπος εφαρμογής του τελευταίου νόμου Ρέππα (ν. 3029/2002) έχει αφήσει ανοιχτό ένα τεράστιο ζήτημα. Αυτό της υπαγωγής των ειδικών Ταμείων (ΔΕΚΟ, Τραπεζών) στο ΙΚΑ και της ομαδοποίησης των επικουρικών Ταμείων. Οι όροι με τους οποίους θα γίνουν αυτές οι τεράστιες αλλαγές θα προσδιορίσουν το μέλλον του ΙΚΑ και συνολικά του ασφαλιστικού συστήματος. Δεν πρόκεειται, λοιπόν, για επιμέρους ζητήματα, αλλά για ένα θεμελιώδες ζήτημα κι ας τ’ αφήσει αυτά που ξέρει ο Παναγιωτόπουλος.
Ο υφυπουργός Κοινωνικής Προστασίας Ν. Αγγελόπουλος είναι πιο ειλικρινής όταν, αναφερόμενος στα ποσά που πρέπει να καταβάλει ο κρατικός προϋπολογισμός στο ΤΑΠ-ΟΤΕ και στον ΟΑΠ-ΔΕΗ, δηλώνει: «Αν η ίδια κατάσταση παραμείνει και το 2006, θα έχουμε χάσει μία γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου» (Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 28.11.04).
Ενα το κρατούμενο, λοιπόν: το κράτος προσπαθεί να γλιτώσει λεφτά από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Ποιος θα τα επιβαρυνθεί αυτά; Μήπως οι ΔΕΚΟ και οι Τράπεζες που προσπαθούν να ξεφορτωθούν τα ειδικά Ταμεία; Ο διοικητής της Εμπορικής είναι εξίσου αποκαλυπτικός με τον υφυπουργό, σε συνέντευξή του στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία: «Το μείζον εδώ είναι να μείνει εκτός τραπέζης το Επικουρικό Ταμείο έτσι ώστε να μην είναι αναγκασμένη η Εμπορική Τράπεζα να παρέχει εγγύηση». Οταν δε ρωτήθηκε, αν η τράπεζα είναι διατεθειμένη να εισφέρει ένα σταθερό ποσό κάθε χρόνο σε αντάλλαγμα της «ανεξαρτοποίησης» του Επικουρικού Ταμείου, απάντησε εξίσου αφοπλιστικά: «Είναι διατεθειμένη (η Τράπεζα) να εισφέρει ποσό αντίστοιχο των δυνατοτήτων της. Οχι ποσό που θα ξεφεύγει από τις δυνατότητές της και θα την κάνει έτσι μη ανταγωνιστική». Ας σημειωθεί ότι η Εμπορική έχει την υποχρέωση να καλύπτει όλα τα ελλείμματα του Επικουρικού των υπαλλήλων της. Ανέλαβε αυτή την υποχρέωση πριν από χρόνια σε αντάλλαγμα των αποθεματικών του Ταμείου, τα οποία ενθυλάκωσε.
Εδώ και χρόνια οι Τράπεζες θέλουν να ξεφορτωθούν τα Ασφαλιστικά Ταμεία των υπαλλήλων τους. Οπως ξεφορτώθηκε η ΔΕΗ τον δικό της κλάδο ασφάλισης προσωπικού, με το αισχρό ξεπούλημα της συνδικαλιστικής γραφειοκρατίας της ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ επί υπουργίας Βενιζέλου (ο τότε πρόεδρος της ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ Εξαρχος ανταμείφθηκε γι’ αυτή του την υπηρεσία με το πόστο του γενικού γραμματέα Αθλητισμού). Τώρα, το ζήτημα μπαίνει πιεστικά εκ μέρους τους, επειδή από τη νέα χρονιά θα πρέπει να ακολουθήσουν τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα στην κατάρτιση των ισολογισμών τους. Στις λογιστικές τους καταστάσεις θα πρέπει να εμφανίζουν και τα κεφάλαια που δίνουν στα Ταμεία των υπαλλήλων τους (η υποχρεώση προκύπτει από παλιότερες συμφωνίες και συλλογικές συμβάσεις επικυρωμένες με νόμους), εξέλιξη που θα έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση των λογιστικών κερδών τους και τη μείωση της ανταγωνιστικότητάς τους, όπως λένε. Γι’ αυτό και ζητούν την ανατροπή όλων αυτών των συμφωνιών του παρελθόντος. Η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να σταθεί στο πλευρό των τραπεζών, επειδή αυτό ζητούν ξένες τράπεζες που συμμετέχουν στο μετοχικό τους κεφάλαιο, όπως η Credit Αgricole, στην οποία η κυβέρνηση φιλοδοξεί να πουλήσει όχι μερίδιο αλλά ολόκληρη την Εμπορική. Είναι χαρακτηριστική η δήλωση Παναγιωτόπουλου: «Μέχρι το τέλος του χρόνου θα πρέπει να δούμε πως θα αντιμετωπιστεί λογιστικά και το Ασφαλιστικό». Μέχρι το τέλος του χρόνου, επειδή αυτό απαιτούν οι τραπεζίτες.
Δύο τα κρατούμενα, λοιπόν: οι διοικήσεις των ΔΕΚΟ και των Τραπεζών προσπαθούν να γλιτώσουν λεφτά από τα κονδύλια που είναι υποχρεωμένες να δίνουν για την ασφάλιση των υπαλλήλων τους.
Ποιος μένει, λοιπόν; Μένει το ΙΚΑ, στο οποίο επιδιώκεται να συγχωνευτούν τα Ταμεία κύριας ασφάλισης, και το ΕΤΑΜ, για τα Ταμεία επικουρικής ασφάλισης. Κάποιος που δεν γνωρίζει καλά το Ασφαλιστικό θα μπορούσε να πει, ότι το ΙΚΑ και το ΕΤΑΜ θα ενισχυθούν με την απορρόφηση «ευγενών» Ταμείων. Οποιος, όμως, γνωρίζει σε βάθος το Ασφαλιστικό ξέρει πολύ καλά ότι αυτό θα είναι η πλήρης καταστροφή του ΙΚΑ και του ΕΤΑΜ, που σε λίγα χρόνια θα καταρρεύσουν. Γιατί τα Ταμεία αυτά είναι υπονομευμένα. Υπονομευμένα, κατ’ αρχάς, λόγω πολύ κακής σχέσης ασφαλισμένων προς συνταξιούχους. Εδώ και χρόνια μειώνεται συνεχώς το προσωπικό στις ΔΕΚΟ και τις Τράπεζες, ενώ προσλαμβάνεται συνεχώς προσωπικό που ασφαλίζεται στο ΙΚΑ (αυτό ισχύει για την πλειοψηφία των ιδιωτικών Τραπεζών, για το μερικής απασχόλησης προσωπικό των ΔΕΚΟ και για το προσωπικό των θυγατρικών επιχειρήσεων των ΔΕΚΟ, όπως η Cosmote, η ΕΡΓΟΣΕ κ.ά.). Υπονομευμένα, δεύτερο, λόγω της χρόνιας αφαίμαξης των αποθεματικών τους από κράτος και καπιταλιστές.
Γι’ αυτό κράτος και ΔΕΚΟ-Τράπεζες θέλουν να ξεφορτωθούν τα Ταμεία και να τα φορτώσουν σε ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Γιατί ό,τι ήταν να πάρουν απ’ αυτά τα Ταμεία το πήραν. Τα ξεζούμισαν και τώρα τα φορτώνουν στο ΙΚΑ, για να «ωριμάσει» πιο γρήγορα η νέα συνολική αντιασφαλιστική ανατροπή, μέσα από την έκρηξη των ελλειμμάτων του ΙΚΑ. Οι μεν διοικήσεις των ΔΕΚΟ-Τραπεζών θα απεμπλακούν απ’ όλες τις υποχρεώσεις τους, που απέρρεαν από παλιές συμφωνίες, και θα «καθαρίσουν» με κάποια συμμετοχή τους στο ασφάλιστρο (άντε κάπως μεγαλύτερη απ’ αυτή που ισχύει για τους καπιταλιστές του ιδιωτικού τομέα), το δε κράτος έχει δέσει το γάιδαρό του, αφού σύμφωνα με το νόμο Ρέππα η υποχρέωση του κράτους προς το ΙΚΑ εξαντλείται με τη χορήγηση ετήσιας επιχορήγησης ίσης με το 1% του ΑΕΠ.
Αξίζει εδώ να θυμίσουμε ότι λίγο πριν τις εκλογές η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ φόρτωσε στο ΙΚΑ το ΤΑΠΙΛΤ (Ταμείο της Ιονικής), απαλλάσσοντας την Alpha Bank από υποχρεώσεις ύψους 200 δισ. δραχμών, τις οποίες φορτώθηκε το ΙΚΑ. Αξίζει ακόμα να παραθέσουμε μια ειλικρινή ομολογία του Γ. Προβόπουλου από την προαναφερθείσα συνέντευξή του στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία: «Είναι αλήθεια ότι το ΙΚΑ καλείται να σηκώσει ένα σημαντικό μέρος του βάρους». Τα χρωστάει μήπως το ΙΚΑ αυτά τα βάρη στις ΔΕΚΟ και τις Τράπεζες και πρέπει να τα σηκώσει;
Το αποτέλεσμα που θα υπάρξει είναι προφανές. Το ΙΚΑ, που ήδη κάθε χρόνο κλείνει με έλλειμμα, θα φορτωθεί νέα ελλείμματα και με την πρώτη αναλογιστική μελέτη θα φανεί ότι δεν μπορεί να βγάλει ούτε δεκαετία. Θα αρχίσει, λοιπόν, ένας νέος γύρος ελλειμματολογίας-καταστροφολογίας και θα παρουσιαστεί σαν αδήριτη ανάγκη μια νέα, γενικευμένη αντιασφαλιστική ανατροπή, που θα σαρώσει συντάξεις και όρια ηλικίας.
