Κάθε φορά που μια μεγάλη συμφορά είναι «προ των πυλών», είτε αυτή ξεπηδά από τη φύση (π.χ. πυρκαγιά μεγάλων διαστάσεων τους θερινούς μήνες στα μέρη μας, στα άφθονα ξερά χορτάρια και τις παράνομες χωματερές που είναι διάχυτες σε όλη την Ελλάδα, με αποκλειστική ευθύνη της ίδιας της πολιτείας που δεν δαπανά πια κονδύλια από τους μνημονιακούς προϋπολογισμούς για καθαρισμό των δασών και πρόληψη), είτε ξεπηδά από τις ίδιες τις κοινωνικές σχέσεις παραγωγής (π.χ. διεθνής καπιταλιστική κρίση), παράγονται και διαδίδονται ακαριαία θεωρίες συνωμοσίας. Στην τελευταία περίπτωση διάχυτη είναι η άποψη ότι η κρίση ήταν «τεχνητή» και αποδίδεται στο «εβραϊκό» χρηματιστικό κεφάλαιο. Πάντα υπάρχει κάποιος αόρατος, σκοτεινός «δάκτυλος» που για δικούς του απόκρυφους λόγους άναψε το φυτίλι. Oι θεωρίες συνωμοσίας πολλές φορές κατασκευάζονται και διαχέονται από τους ίδιους τους μηχανισμούς των αστικών κρατών, προκειμένου να απομακρύνουν τις ευθύνες από πάνω τους για τη μη έγκαιρη πρόληψη και έγκαιρη καταπολέμηση των καταστροφικών φαινομένων.
Στην περίπτωση του SARS-COV-2, αμερικάνοι δημοσιολόγοι κατηγορούν την Κίνα ότι ο ιός διέρρευσε από εγκαταστάσεις αναβαθμισμένου εργαστηρίου ιολογίας στην πόλη Γουχάν, όπου είναι γνωστό (από διεθνείς δημοσιεύσεις) ότι γίνονταν πειράματα σε στελέχη κοροναϊού σε ξενιστές νυχτερίδες. Το εργαστήριο αυτό φέρεται να βρίσκεται 9 μίλια μακριά από την υπαίθρια αγορά πώλησης ζώων, στην οποία οι Κινέζοι απέδωσαν αρχικά την εμφάνιση και διάδοση του νέου ιού. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Τραμπ αναφέρεται τελευταία συνεχώς στον «κινέζικό ιό». Με αυτόν τον τρόπο υποθάλπει και ενισχύει το σενάριο συνωμοσίας που διαχέεται από οπαδούς του «δικού του» στρατοπέδου, προκειμένου να απομακρύνει την ευθύνη για την εγκληματική ολιγωρία που επέδειξε η κυβέρνησή του στην επιβολή μέτρων για τον τερματισμό της εξάπλωσης του ιού, μέτρα που βέβαια θα έπλητταν πρώτα και κύρια την αμερικανική καπιταλιστική οικονομία με την αναστολή τμήματος της παραγωγής, του εμπορίου, του τουρισμού. Αντίστοιχα, κινέζοι αξιωματούχοι κατηγορούν στελέχη του αμερικανικού στρατού ως υπεύθυνα για τη μετάδοση του ιού στην Κίνα, υποστηρίζοντας ότι η νόσος είχε ξεκινήσει ήδη στις ΗΠΑ νωρίτερα, προκειμένου να κρύψουν τη δική τους εγκληματική ολιγωρία για την εξάπλωση της νόσου στην επαρχία Χουμπέι.
Ακόμη κι αν όντως διέρρευσε ο ιός από το εργαστήριο ιολογίας, λόγω πλημμελών μέτρων φύλαξης, πράγμα διόλου απίθανο (εδώ και καιρό, επιστήμονες καταγγέλλουν ότι τα πειράματα αυτά έχουν τεράστιο ρίσκο, ενώ στο παρελθόν υπήρξαν διαρροές από εργαστήρια καταγεγραμμένες ακόμα και στην επίσημη σελίδα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας), ο ιός αυτός δεν είναι κατασκευασμένος. Δεν υπάρχει γενετική τροποποίηση του ιού από άνθρωπο για τη δημιουργία ενός «φονικού όπλου» εναντίον του πληθυσμού της αντίπαλης χώρας. Σε αυτό συνομολογούν χιλιάδες επιστήμονες σε όλο τον κόσμο. Ο λόγος είναι ότι το DNAτου SARS-COV-2 μοιάζει κατά μεγάλο ποσοστό με κοροναϊό σε ζώα. Δεν υπάρχει όμως απόλυτη ταύτιση. Πράγμα που σημαίνει ότι μεσολάβησε η φυσική μετάλλαξή του (ίσως σε άλλον ξενιστή, πιθανώς ζώο) μέχρι να γίνει θανατηφόρος για τον άνθρωπο.
Δεν είναι διόλου δύσκολο να «περπατήσουν» τα σενάρια των «φονικών όπλων» σε ευρύτατα τμήματα του πληθυσμού. Πάνω στην ευρεία άγνοια για ζητήματα της παραγωγής, βιολογίας, της διαχρονικότητας των λοιμωδών νόσων στην ιστορία της ανθρωπότητας, η εμφάνιση και μόνο της λέξης κοροναϊός σε ένα κείμενο, βίντεο, ένα ντοκουμέντο καταγραφής του παρελθόντος σηματοδοτεί αμέσως σε πολύ κόσμο ότι «κάποιοι γνώριζαν» για τα μελλούμενα. Τι κι αν οι κοροναϊοί είναι οικογένεια ιών που υπάρχουν στα ζώα και στους ανθρώπους χιλιάδες χρόνια, ιοί που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά και έχουν λάβει από επιστήμονες το συγκεκριμένο όνομα, λόγω του σχήματός τους, όπως φαίνεται στο μικροσκόπιο. Το περίγραμμά τους στην απεικόνιση μοιάζει με στέμμα, δηλαδή «κορώνα» .
Θυμίζουμε, με την ευκαιρία, ότι εδώ και καιρό αναπτυσσόταν με φρενήρεις ρυθμούς στις μητροπόλεις του καπιταλισμού το «αντιεμβολιαστικό κίνημα». Χιλιάδες γονείς δεν εμβολίαζαν τα παιδιά τους, επειδή πίστευαν σε θεωρίες τσαρλατάνων ότι τα εμβόλια έχουν ισχυρές παρενέργειες και ότι τα παιδιά τους μπορούν να προστατευτούν καλύτερα από τα νοσήματα του παρελθόντος αν δεν εμβολιαστούν. Το φαινόμενο αυτό εμφανίστηκε και στην Ελλάδα. Οσο ο μη εμβολιασμένος πληθυσμός είναι αρκετά μικρότερος από τον εμβολιασμένο, η ανοσία των περισσότερων μπορεί να προστατέψει τους μη εμβολιασμένους. Οταν όμως χάβουν πολλοί αυτή τη θεωρία και μαζικοποιείται ο πληθυσμός των μην εμβολιασμένων, τότε ξεσπά κρούσμα παλιάς λοίμωξης και αν δεν παρθούν έκτακτα μέτρα, η επέκταση του ιού στον μη εμβολιασμένο πληθυσμό μπορεί να αποκτήσει εκθετική ανάπτυξη. Η έξαρση κρουσμάτων από ιλαρά στις ΗΠΑ πέρσι οφειλόταν σε αυτόν το λόγο, αφού εμφανίστηκε κατά πλειοψηφία σε μη εμβολιασμένα παιδιά.
Τα σενάρια συνωμοσίας παράγονται και αναπαράγονται σε μεγάλη κλίμακα γιατί η πανδημία ήταν λέξη άγνωστη σε μεγάλο τμήμα του πλανήτη, ειδικά του αναπτυγμένου καπιταλισμού της Δύσης. Τα εμβόλια, τα αντιβιοτικά, η αποκωδικοποίηση του DNA, η μελέτη του γονιδιώματος των κυττάρων, η αποκάλυψη της λειτουργίας και δράσης των ιών, οδήγησαν σε μια τεχνολογική επανάσταση στον τομέα της Υγείας αλλά και της αγροτικής ανάπτυξης στο δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα, που κατάφερε σε οικονομικά αναπτυγμένες καπιταλιστικές κοινωνίες να εξαλείψει θανατηφόρα λοιμώδη νοσήματα και τον λιμό, που οδηγούσαν στο παρελθόν σε εκατομμύρια θανάτους σε όλη την υφήλιο.
Μέχρι που εμφανίστηκαν στο προσκήνιο νέοι ιοί που ακόμα η επιστήμη δεν μπορεί να αντιμετωπίσει και να θεραπεύσει τις επιπτώσεις τους. Χαρακτηριστικότερη και πιο γνωστή είναι η περίπτωση του HIV που αναγνωρίστηκε το 1980 και καταστρέφει το ανοσοποιητικό σύστημα. Με την πάροδο του χρόνου αναπτύχθηκαν ειδικές φαρμακευτικές αγωγές που απαλύνουν τις επιπτώσεις του ιού και αυξάνουν το προσδόκιμο ζωής του ασθενούς, αλλά ο φορέας του ΗΙV δε θεραπεύεται πλήρως. Αλλος θανατηφόρος ιός ήταν ο Εμπολα που αναγνωρίστηκε στην Αφρική, κοντά στο ποτάμι Εμπολα, στο έδαφος της σημερινής Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, με τεράστια θνητότητα το 1976. Ο Εμπολα εικάζεται ότι μεταδόθηκε από ζώο (νυχτερίδα ή χιμπατζή) στον άνθρωπο, όπως συμβαίνει χιλιάδες χρόνια με τους ιούς.
Υπό κάποιες πολύ συγκεκριμένες συνθήκες, ακόμα άγνωστες, συνθήκες που ευνοούν μαζικά τις στενές επαφές ζώων-ανθρώπων, πιθανόν στην παραγωγή, στο εμπόριο, ίσως στην ίδια τη φυσική οικονομία, ένας ιός που μεταφέρεται από το ένα είδος στο άλλο αποκτά ραγδαία ανάπτυξη, άλλοτε απλώς μεταλλάσσεται και άλλοτε μετατρέπεται σε θανατηφόρο ιό. Ο κοροναϊός δεν μεταφέρεται από τρόφιμα στον άνθρωπο, από ψημένο κρέας ζώου. Μπορεί όμως να μεταφερθεί από το ίδιο το ζώο πριν και μετά τη σφαγή.
Τέλη του 2002 και αρχές του 2003, αναγνωρίστηκε στην Κίνα ένας κοροναϊός που προκαλούσε σύνδρομο οξείας αναπνευστικής ανεπάρκειας, βαριά συμπτώματα και σημαντική θνητότητα. Ηταν ο κοροναϊός SARS. Ο συγκεκριμένος ιός εικάζεται ότι μεταδόθηκε στον άνθρωπο από είδος ασιατικής γάτας, την ασιατική μοσχογαλή, που αν και δεν είναι ιδιαίτερα χαριτωμένη, συνιστά λιχουδιά στην επαρχία Γκουαντόγκ της Κίνας, όπου εντοπίστηκε ο ιός.
Ο ιός αυτός μεταδόθηκε γρήγορα σε χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας προκαλώντας το θάνατο σε εκατοντάδες ανθρώπους, οδηγώντας γρήγορα τις χώρες (Κίνα, Ιαπωνία, Σιγκαπούρη, Ταϊβάν), στις οποίες επεκτάθηκε, να πάρουν μέτρα αντιμετώπισης επιδημίας, θέτοντας -στην περίπτωση της Ταϊβάν- σε καραντίνα αρκετές χιλιάδες πολίτες τους. Οι επώδυνες οικονομικές επιπτώσεις από την εξάπλωση του SARS οδήγησαν αρκετές από αυτές τις χώρες να αναπροσαρμόσουν την τακτική τους στην έγκαιρη πρόληψη, τον έλεγχο εξάπλωσης και καταπολέμησης των ιών, δαπανώντας σημαντικό τμήμα του προϋπολογισμού τους σε νέες τεχνολογίες καταγραφής και επιτήρησης του πληθυσμού από ηλεκτρονικές συσκευές, πιστωτικές κάρτες και κινητά, πράγμα που φάνηκε αυτή την περίοδο, όταν έκλεισαν αμέσως τα σύνορα στην Κίνα, μετά το ξέσπασμα του SARS-COV-2, και μπόρεσαν -μέχρι αυτή τη στιγμή- σε μεγάλο βαθμό να συγκρατήσουν την εξάπλωσή του.
Βλέποντας τις «ευκαιρίες» σε αυτή τη νέα αναδυόμενη αγορά τεχνολογικού εξοπλισμού επιτήρησης, το 2015, ο Μπιλ Γκέϊτς «έκρουε τον κώδωνα» του κινδύνου για την εξάπλωση επιδημιών από ιούς, θεωρώντας τον Νο 1 κίνδυνο για την ανθρωπότητα. Χωρίς να γνωρίζουν τις παραπάνω λεπτομέρειες, οι κατεξοχήν συνωμοσιολόγοι σπεύδουν να «αποκαλύψουν» ότι πίσω από το νέο ιό κρύβεται και ο Γκέϊτς που «γνώριζε» τα μελλούμενα!
Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι οι θεωρίες συνωμοσίας, όπως και στο παρελθόν, αξιοποιούνται κατά κόρον για τη συγκάλυψη των εγκληματικών ευθυνών των αστικών κρατών ως προς την αντιμετώπιση της εξάπλωσης αυτών των νοσημάτων. Ακόμα και η έρευνα που πραγματοποιείται σε εργαστήρια ιολογίας εγείρει ερωτήματα για τις συνθήκες ασφάλειας Συνθήκες που θα έπρεπε να ταιριάζουν σε αυτές ενός πυρηνικού αντιδραστήρα, αν υπολογίσουμε τον αριθμό των θανάτων από ενδεχόμενη διαρροή ενός θανατηφόρου ιού στον πληθυσμό. Εξίσου σημαντικό ζήτημα, επίσης, είναι η τεράστια υστέρηση στη μελέτη και κατανόηση του μηχανισμού της μεταφοράς των νοσημάτων από τα ζώα στον άνθρωπο, η ακριβής γνώση των συνθηκών κάτω από τις οποίες πραγματοποιούνται οι μεταλλάξεις σε ιούς που αποκτούν θανατηφόρα χαρακτηριστικά. Δεν πρέπει να ξεχνάμε, ότι στον καπιταλιστικό κόσμο η επιστήμη εξυπηρετεί τα συμφέροντα μιας συγκεκριμένης τάξης. Το μέγιστο κέρδος των καπιταλιστών αφήνει παντού το στίγμα του και προφανώς στη χρηματοδότηση της έρευνας. Στο μέλλον θα προσπαθήσουμε να επανέλθουμε σε αυτά τα ζητήματα κατόπιν πιο ενδελεχούς έρευνας.
