Τις εργασιακές συνθήκες γαλέρας, την ένταση της καταστολής και την πλήρη εγκατάλειψη των κτιριακών υποδομών του Ιδρύματος καταγγέλλει η Σωματειακή Επιτροπή ΕΜΠ του Σωματείου Εργαζομένων στην Eρευνα και την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση (ΣΕΡΕΤΕ). Παραθέτουμε την καταγγελία (οι εμφάσεις δικές μας).
Η καταγγελία
Ας δούμε σημείο-σημείο την εργασιακή συνθήκη στο ΕΜΠ:
Συνθήκες εργασίας & αποζημίωση συμμετοχής σε συνέδρια
Η ερευνητική διαδικασία του ιδρύματος βασίζεται στο έργο των ερευνητριών και των υποψήφιων διδακτόρων (ΥΔ), είναι η ίδια η δουλειά τους για την οποία υπερηφανεύονται οι εκάστοτε προσωπάρχες του ΕΜΠ. Εντούτοις, η εργασία στην έρευνα πληρώνεται κατ’ αρχήν με ΔΠΥ (Δελτίο Παροχής Υπηρεσιών, δηλαδή με το μπλοκάκι), ενώ δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που το ερευνητικό δυναμικό αποζημιώνεται μέσω υποτροφιών. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν υπάρχει σύμβαση εργασίας στην έρευνα (με τα σχετικά εργασιακά δικαιώματα) κι ότι σχεδόν όλοι και όλες δουλεύουμε ανασφάλιστα (εκτός αν αυτασφαλιστούμε), παρόλο που η παρουσία κι η εργασία μας στα εργαστήρια του ιδρύματος είναι καθημερινή.
Όσον αφορά τον εκπαιδευτικό μας ρόλο, η κακοπληρωμένη εργασία αποτελεί κι εδώ κανόνα. Για να καλυφθούν τα κενά του προγράμματος σπουδών, προκηρύσσονται ολιγόμηνες θέσεις διδασκόντων οι οποίες μετά βίας καλύπτουν ένα ακαδημαϊκό εξάμηνο, αφήνοντας όμως απλήρωτη την επαναληπτική εξέταση των μαθημάτων (εξεταστική περίοδος Σεπτεμβρίου). Ακόμη, τις πάγιες ανάγκες διδακτικού προσωπικού καλύπτουν έκτακτα οι ΥΔ μέσω της παροχής επικουρικού έργου, με γελοίες αποζημιώσεις για τον κόπο τους (8 €/ώρα παράδοσης μαθήματος-ασκήσεων).
Και στο θέμα των αποζημιώσεων για τη συμμετοχή σε συνέδρια (η οποία είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ερευνητικής διαδικασίας και υποχρεωτική για τη λήψη διδακτορικού) το ΕΜΠ δείχνει την πλήρη απαξίωση προς το ερευνητικό δυναμικό του: Το σχετικό κονδύλι που εγκρίνεται κάθε χρόνο παραμένει στα 50 χιλιάδες €, το οποίο καλούνται να μοιραστούν οι 2500+ Υποψήφιοι Διδάκτορες και ερευνήτριες (περίπου 20 € το άτομο/έτος!). Οι ελάχιστες αιτήσεις αποζημίωσης που εγκρίνονται, καλύπτουν πολλές φορές ένα μικρό μέρος από τα έξοδα (οδοιπορικά, διαμονή, σίτιση, κλπ) και τελικά αναγκαζόμαστε να βάζουμε το υπόλοιπο ποσό από την τσέπη μας, ενώ την τελευταία χρονιά οι αποζημιώσεις καταβλήθηκαν με απαράδεκτη καθυστέρηση πολλών μηνών.
Εκπόνηση διδακτορικού & υποτροφίες ΕΛΚΕ
Ο Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ) του ΕΜΠ δίνει κοντά στις 150 υποτροφίες των 7500 €/έτος (συνολικός προϋπολογισμός περίπου 1.1 εκ. €/έτος), σε Υποψήφιες Διδάκτορες του ιδρύματος. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε 625 €/μήνα (καθηλωμένο εδώ και δεκαετίες), δηλαδή ποσό κατώτερο του κατώτατου μισθού (830 μικτά, 710 καθαρά), χωρίς ασφάλιση, χωρίς σύμβαση εργασίας και συνεπώς εργασιακά δικαιώματα, και χωρίς δυνατότητα αναγνώρισης προϋπηρεσίας μελλοντικά.
Η διάρκεια της υποτροφίας ορίζεται στα 3 έτη, με δυνατότητα επέκτασης κατά 1 έτος κατόπιν αίτησης του/της ΥΔ και έγκρισης από μια επιστημονική επιτροπή. Την ίδια στιγμή, ο μέσος όρος του χρόνου που απαιτείται για την απόκτηση διδακτορικού τίτλου στον κλάδο των μηχανικών είναι 5 έτη. Μάλιστα, ήδη από το 2022 έχει ανοίξει η κουβέντα για κατάργηση του 4ου έτους της υποτροφίας με πρόσχημα “να δοθούν περισσότερες”, αντί να υποστηριχθούν εδώ και τώρα οι υφιστάμενοι/ες ΥΔ.
Στα συνεχή αιτήματα μας για άμεση αύξηση του ύψους της υποτροφίας ώστε αυτή να ανταποκρίνεται στο πραγματικό κόστος διαβίωσης στην Αθήνα εν έτει 2024, τόσο η προηγούμενη όσο και η καινούργια διοίκηση απαντά πως “ο ΕΛΚΕ ΕΜΠ είναι ο μοναδικός που δίνει τόσες πολλές και τόσο υψηλές υποτροφίες”, εννοώντας πως υπάρχουν χειρότερες γαλέρες στην ακαδημία και κακώς διαμαρτυρόμαστε.Την ίδια στιγμή που το ΕΜΠ έχει όλο και περισσότερα έσοδα από την συνεχή αύξηση των ερευνητικών προγραμμάτων τα τελευταία χρόνια.
Υλικές υποδομές & κοινωνικές παροχές
Την ίδια στιγμή που το ΕΜΠ υπερηφανεύεται για τις κατατάξεις του σε διεθνείς λίστες αξιολόγησης Πανεπιστημιακών ιδρυμάτων [i], υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις τόσο σε ζητήματα στελέχωσης υποδομών, όσο και στις ίδιες τις υποδομές και τον υλικοτεχνικό εξοπλισμό τους. Μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι τα διάφορα κτίρια του ΕΜΠ που χτίστηκαν πριν τον αντισεισμικό κανονισμό του 1985 αλλά και οι διάφορες φθορές που υπάρχουν σε αυτά, που είτε μένουν ως έχουν αποτελώντας ρίσκο συχνά για τους εργαζόμενους/ες/α και τους φοιτητές/τριες/τα σε αυτά, είτε φτιάχνονται με υπερβολική χρονοκαθυστέρηση (π.χ. ο πεσμένος σοβάς στο αμφιθέατρο ½ των πολιτικών μηχανικών πήρε πάνω από 5 χρόνια για να επισκευαστεί, οι απαγωγοί αέρα σε εργαστήρια των χημικών μηχανικών έχουν μείνει χαλασμένοι χρόνια ενώ χημικά απόβλητα παραμένουν παρατημένα στους διαδρόμους, το μεγάλο αμφιθέατρο ΜΑΧ των αρχιτεκτόνων μηχανικών έχει καταντήσει περιστερώνας κλπ.).
Μεταξύ άλλων, το ιατρείο του ΕΜΠ έχει σοβαρές ελλείψεις αναλώσιμων φαρμακευτικών ειδών και στελεχώνεται μόνο από έναν γιατρό (ειδικότητας παθολόγου), σε όλο το ίδρυμα για την κάλυψη έκτακτων περιστατικών, τα οποία δεν είναι λίγα λόγω των πολλών εργαστηρίων, στα οποία χρησιμοποιούνται χημικά και μηχανήματα από ΥΔ, φοιτητά και άλλα εργαζόμενα. Ακόμη, το τμήμα υποστήριξης παρεμβάσεων Κοινωνικής Μέριμνας Φοιτητών ΕΜΠ στελεχώνεται από 2 μόνο ψυχολόγους και 1 ψυχίατρο, γεγονός που δημιουργεί λίστα αναμονής ώστε να ξεκινήσει κάποιο ψυχοθεραπεία και μάλιστα περιορισμένης διάρκειας (12 συνεδρίες συνολικά) για να μπορέσουν να καλυφθούν τα επόμενα άτομα της λίστας. Επίσης, σημαντική έλλειψη καθίσταται κι η αδυναμία φύλαξης μικρών παιδιών (4 ετών και κάτω) των ερευνητριών/τών κατά τους θερινούς μήνες.
Αυταρχισμός & αστυνομοκρατία
Τελικά, για τις Πρυτανικες αρχές το πρόβλημα δεν είναι οι ρημαγμένες υποδομές, οι ανύπαρκτες κοινωνικές παροχές και η έλλειψη μέτρων ασφαλείας για οσα εργάζονται στο ίδρυμα, αλλά τα γκράφιτι και τα πολιτικά συνθήματα, τα οποία σπεύδουν να σβήσουν μέσα σε μία ημέρα, καταστέλλοντας την ελεύθερη έκφραση. Αποκορύφωμα αυτής της αυταρχικότητας ήταν η σύλληψη φοιτητή που έγραψε σύνθημα ενάντια στη συνεργασία του ΕΜΠ με φορείς συνδεδεμένους με τη πολεμική μηχανή του Ισραήλ. Ο κοσμήτορας ΗΜΜΥ Τσανάκας και ο πρύτανης Χατζηγεωργίου κατέδωσαν τον φοιτητή στην κρατική ασφάλεια, με την τελευταία να τον συλλαμβάνει έξω από το σπίτι του.
Τελευταία μάλιστα έχουμε γίνει μάρτυρες μιας ιδιόρρυθμης πολεμικής κατάστασης στο ίδρυμα με αθρόες αστυνομικές επεμβάσεις, προσαγωγές και συλλήψεις φοιτητών και συναδέλφων, ενώ στο βωμό της διαμάχης της διοίκησης με αυτοδιαχειριζόμενο στέκι φοιτητών στους χημικούς μηχανικούς κατέληξε να κατεδαφίζεται μέρος της σχολής και να αφήνεται ερείπιο μέχρι και σήμερα. Από το αυταρχικό μένος της Πρυτανείας Χατζηγεωργίου δεν ξεφεύγουν ούτε οι αφίσες και τα πανό που καλούνται να κατεβάσουν οι καθαρίστριες, οι οποίες απειλούνται με παράβαση καθήκοντος και απόλυση σε περίπτωση που αρνηθούν.
Λαμβάνοντας υπόψη και τις υπόλοιπες ενέργειες απονέκρωσης των χώρων του ιδρύματος με επαναλαμβανόμενα lock-out του συγκροτήματος Πατησίων παρουσία αστυνομίας και το κλείσιμο του χορευτικού τομέα ΕΜΠ, καθίστανται σαφείς οι προτεραιότητες και οι ιδεοληψίες της διοίκησης, δημιουργώντας κι εδραιώνοντας αισθήματα φόβου και αγανάκτησης σε όλους κι όλες που εργαζόμαστε στο ίδρυμα.
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΥΤΑΝΗ ΕΡΕΥΝΑΣ – ΠΕΜΠΤΗ 20/6 12.00 ΣΤΗΝ ΠΡΥΤΑΝΕΙΑ ΕΜΠ ΓΙΑ ΝΑ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΟΥΜΕ:
ΑΜΕΣΗ ΑΥΞΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΟΝΔΥΛΙΟΥ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΔΠΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΜΕ ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΣΦΑΛΙΣΗ
ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ
Πανελλαδικό Σωματείο Εργαζομένων στην Έρευνα και τη Τριτοβάθμια Εκπαίδευση
Σωματειακή Επιτροπή ΕΜΠ
[i] https://ntua.gr/el/component/k2/item/4103-o-emp-1-stin-ellada-kai-321-ston-kosmo-stin-katataks-qs-world-university-rankings-2025
