Αν ήμασταν στην Ελλάδα, θα λέγαμε ότι η Λιζ Τρας δεν πρόλαβε να κάνει παρέλαση. Με αναγωγή στη βρετανική παράδοση, η συντηρητική πολιτικός που διαδέχτηκε τον Μπόρις Τζόνσον πρόλαβε μόνο να θάψει την Ελισάβετ. Και ο διάδοχος της τελευταίας, Κάρολος, κατέγραψε στο μπλοκάκι του την πρώτη πρωθυπουργό που παραιτήθηκε (η μάνα του είχε καταγράψει πολλούς/ές).
Κοιτάζοντας τα γεγονότα με φωτογραφική ματιά, θα συμφωνήσουμε ότι είναι εντελώς κωμικά. Από τότε που νίκησε το Brexit στο δημοψήφισμα, οι Τόρις αλλάζουν πρωθυπουργούς σαν τα πουκάμισα. Ο Κάμερον παραιτήθηκε, γιατί ήταν αντίθετος στο Brexit. Η Μέι μπήκε στον κυκεώνα των διαπραγματεύσεων με την ΕΕ και αναγκάστηκε να τα παρατήσει εντελώς ξεπουπουλιασμένη. Ο Τζόνσον διαδέχτηκε τη Μέι υποσχόμενος ότι είναι ο μόνος ικανός να υλοποιήσει το Brexit. Πολύ σύντομα επέβαλε εκλογές τις οποίες κέρδισε τον Δεκέμβρη του 2019 με μεγάλη διαφορά. Από τη δεκαετία του ’80 είχαν να δουν τέτοια νίκη οι Τόρις.
Τρία χρόνια μετά τη μεγαλειώδη εκλογική νίκη του, ο Τζόνσον υποχρεώθηκε από το ίδιο του το κόμμα σε μια ταπεινωτική παραίτηση. Οι υπουργοί του παραιτούνταν ο ένας μετά τον άλλο, μετά από αποκαλύψεις για κορονοπάρτι ή για τον υπουργό και κολλητό του Μπόρις που «χούφτωνε» άνδρες στην υπηρεσία. Η Τρας εκλέχτηκε από τους Τόρις ως διάδοχος του Τζόνσον με πολλά ταρατατζούμ. Και έμεινε στον υπουργικό θώκο μόλις 45 μέρες! Υποχρεώθηκε να παραιτηθεί μέσα σ’ ένα απέραντο μπάχαλο. Τις 45 μέρες που έμεινε στο 10 της Ντάουνινγκ Στριτ, η Τρας δεν έκανε τίποτ’ άλλο από το να ζητάει μέρα παρά μέρα συγγνώμη για στοιχεία της πολιτικής της. Μιλάμε για το απόλυτο μηδενικό.
Οταν οι βαρόνοι των Τόρις είπαν στην Τρας να τα μαζέψει και να φύγει πριν την… φύγουν αυτοί, ο Τζόνσον που απολάμβανε τις διακοπές του στην Καραϊβική (προηγουμένως είχε περάσει από την Ελλάδα, όπου παρατηρήθηκε έλλειψη στο ούζο στη Δυτική Εύβοια), μπήκε στο πρώτο αεροπλάνο και επέστρεψε στο Λονδίνο, φωνάζοντας ότι είναι ο πιο κατάλληλος για την πρωθυπουργία! Τα ηγετικά στελέχη των Τόρις έχουν την αίσθηση του μέτρου που δεν διαθέτει ο τυχοδιώκτης Μπόρις. Κατάλαβαν πως αν εξέλεγαν πρωθυπουργό αυτόν που είχαν διώξει πριν από τρεις μήνες θα αυτοκτονούσαν πολιτικά. Του μήνυσαν να αποσυρθεί, τρίβοντάς του στη μούρη τα «χαρτιά» που σίγουρα έχουν για την πάρτη του. Κι αυτός έβαλε την ουρά στα σκέλια και αποσύρθηκε, δηλώνοντας ότι δε θέλει να ηγηθεί ενός διχασμένου κόμματος! Ατακαδόρος είναι, κάτι θα έβρισκε να πει.
Ετσι, άνοιξε ο δρόμος για τον Ρίσι Σούνακ, τον πρώην υπουργό Οικονομικών του Τζόνσον, που ήταν αυτός που του είχε δώσει το πιο ισχυρό πλήγμα παραιτούμενος. Ο Σούνακ, αν και ήταν ο εκλεκτός των βαρόνων των Τόρις, ήρθε δεύτερος μετά την Τρας στις εσωκομματικές εκλογές, ίσως γιατί η πλειοψηφία της συντηρητικής βάσης του κόμματος (γύρω στα 170.000 μέλη) δεν μπορούσε να ψηφίσει έναν σκουρόχρωμο ινδικής καταγωγής για πρωθυπουργό, έστω κι αν αυτός είναι δισεκατομμυριούχος. Η τρίτη σ’ εκείνη τη διαδικασία, Πένι Μόρντοντ, που μάζευε υπογραφές για να τεθεί απέναντι στον Σούνακ, «πείστηκε» την τελευταία στιγμή να μην προχωρήσει. Προφανώς θα πάρει ένα καλό υπουργείο και θα είναι η πρώτη στην επετηρίδα των υπουργήσιμων.
Ολα αυτά, διανθισμένα με το «αλατοπίπερο» των αστικών ΜΜΕ, προσφέρουν μια εικόνα ιλαρότητας. Ομως δεν έχουμε να κάνουμε με την ανικανότητα του Τζόνσον (που ήταν ικανός επί τριετία και μετά έγινε… ανίκανος) ή της Τρας (αυτή ήταν απλά το σύμπτωμα), αλλά με τη βαθιά κρίση του βρετανικού ιμπεριαλισμού, που μετά τους κλυδωνισμούς του Brexit βρέθηκε απροετοίμαστος και στην κρίση της πανδημίας και στην ενεργειακή κρίση που βάθυνε απότομα με την έκρηξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Δεν φέρνουν οι πρωθυπουργοί την κρίση αλλά η κρίση καταπίνει τους πρωθυπουργούς. Σε λίγο οι πάντες θ’ αρχίσουν να στοιχηματίζουν πόσο θ’ αντέξει ο Σούνακ στην πρωθυπουργία, γιατί ξέρουν ότι κανένας ιμπεριαλιστής πολιτικός δεν κρατάει το μαγικό ραβδί. Οι Εργατικοί ζητούν εκλογές, αλλά οι Τόρις προτιμούν να κρατούν την κυβερνητική εξουσία αλλάζοντας πρωθυπουργούς, χάρη στην άνετη πλειοψηφία που κέρδισε ο Τζόνσον (πράγμα που ο «κλόουν» δεν παραλείπει να θυμίζει).
Ο Σούνακ, άνθρωπος του χρηματιστικού κεφαλαίου με προσωπικούς δεσμούς με το City, αναμένεται να σκληρύνει τη δημοσιονομική πολιτική, στρεφόμενος ενάντια στην εργατική τάξη. Ο μοναδικός παράγοντας που δεν έχει μπει μέχρι στιγμής στην εξίσωση είναι αυτή η τάξη. Ενδεχομένως η σκλήρυνση της δημοσιονομικής πολιτικής από τον Σούνακ να τη βγάλει στο προσκήνιο.
ΥΓ. Και για να τελειώνουμε με το παραμύθι του «γιου των μεταναστών» (σιγά μην πέρασαν τη Μάγχη κολυμπώντας), να πούμε ότι οι γονείς του Σούνακ γεννήθηκαν στην Αφρική (στην Κένυα ο πατέρας του, στην Τανζανία η μητέρα του), γόνοι στελεχών της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Γιατρός ο πατέρας, φαρμακοποιός η μητέρα, εγκαταστάθηκαν στο Σαουθάμπτον τη δεκαετία του ’60 και είχαν την οικονομική άνεση να σπουδάσουν τα παιδιά τους στα καλύτερα κολλέγια και πανεπιστήμια. Ο Ρίσι, μετά τις σπουδές στην Οξφόρδη και στο Στάνφορντ στην Καλιφόρνια, έγινε στέλεχος της Goldman Sachs και μετά χώθηκε στις επιχειρήσεις του δισεκατομμυριούχου πεθερού του, Ναραγιάνα Μέρθι, ενός από τους μεγάλους χρηματιστές του City και εκ των βασιλιάδων του real estate. Ο Ρίσι Σούνακ έχει μια τεράστια περιουσία σε πολυτελή ακίνητα, καταθέσεις και «τοποθετήσεις» σε διάφορα funds και το πέρασμά του στη βρετανική αστική πολιτική ήταν ένα φυσιολογικό βήμα.
Μπορεί να ορκίζεται στο Μπαγκαβάντ Γκίντα, το ιερό βιβλίο των Ινδουϊστών, αυτό όμως δεν τον εμποδίζει να σοδειάζει πλούτη και να υποστηρίζει απάνθρωπα σχέδια όπως η βίαιη μεταφορά μεταναστών χωρίς χαρτιά στη Ρουάντα. Τέτοιος «γόνος μεταναστών» είναι.
