Ενα κλειδί ήταν το σύμβολο της αραβο-διεθνούς συνδιάσκεψης για το δικαίωμα της επιστροφής, που έγινε στη Δαμασκό στις 23 και 24 Νοέμβρη. Το κλειδί είναι το σύμβολο της παλαιστινιακής προσφυγιάς. Οι πρόσφυγες, διωγμένοι από τις εστίες τους από τους Σιωνιστές, πήραν μαζί τους τα κλειδιά των σπιτιών τους. Εξήντα χρόνια από τότε, τα παιδιά και τα εγγόνια τους κρατούν ακόμα τα κλειδιά, ζουν και αγωνίζονται με τη βεβαιότητα ότι κάποια στιγμή θα επιστρέψουν στις εστίες τους, όπως έχουν δικαίωμα.
Η αραβο-διεθνής συνδιάσκεψη, που συγκλήθηκε στα 60 χρόνια της Νάκμπα, της Καταστροφής, όπως αποκαλούν οι Παλαιστίνιοι το διωγμό από τις εστίες και τα εδάφη τους, ήταν ένα πολύ σημαντικό γεγονός και αν θέλαμε να το χαρακτηρίσουμε με λίγες λέξεις θα λέγαμε ότι αποτελεί μια νίκη των δυνάμεων της Αντίστασης. Σηματοδότησε μια νέα κινητικότητα στο Παλαιστινιακό και αποκάλυψε την ύπαρξη μιας ευρύτερης πολιτικής «ενδοχώρας» για τις δυνάμεις της Αντίστασης και ιδίως τη Χαμάς. Ο τρόπος που το κατάμεστο αμφιθέατρο υποδέχτηκε τον Χάλεντ Μισάλ, τον ηγέτη της Χαμάς, ο διάλογος που αναπτύχθηκε ανάμεσα σ’ αυτόν τον χαρισματικό ρήτορα και τμήματα του ακροατήριου, που ασφαλώς δεν αποτελούνταν μόνο από μέλη και συμπαθούντες της Χαμάς, ήταν δηλωτικός αυτής της νέας πραγματικότητας και της νέας κινητικότητας. Αν κάποιος απομονώνεται στην Παλαιστίνη, δεν είναι η Χαμάς, αλλά η περί τον Αμπάς συμβιβαστική και υποταγμένη κλίκα της Φάταχ. Αλλωστε, η παρουσία του ιστορικού στελέχους της Φάταχ και αντιπροέδρου της PLO Φαρούκ Καντούμι, εν αντιθέσει με την πολιτική ηγεσία της Ραμάλας, που απουσίασε επιδεικτικά, αποτελεί μια ακόμη ένδειξη του γεγονότος ότι εκείνος που απομονώνεται είναι ο Αμπάς.
Στην εναρκτήρια συνεδρίαση της συνδιάσκεψης οι 5.000 σύνεδροι (από 70 περίπου χώρες!), μοιρασμένοι στην κεντρική σάλα και σε άλλα αμφιθέατρα απ’ όπου μπορούσαν να παρακολουθούν από γιγαντοοθόνες, περίμεναν με αγωνία τι θα πει ο Καντούμι και τι θα απαντήσει ο Μισάλ. Ο Καντούμι έκανε ένα ενωτικό κήρυγμα, όμως παραδέχτηκε ότι η PLO πρέπει να αναδιοργανωθεί. Τι άλλο μπορούσε να πει σ’ αυτό το ακροατήριο, όταν στην PLO δεν αντιπροσωπεύονται η Χαμάς και η Τζιχάντ, δηλαδή οι δυο βασικές συνιστώσες της Αντίστασης και το πλειοψηφικό ρεύμα στη Γάζα και τη Δυτική Οχθη; Στη δική του πύρινη ομιλία, που διακοπτόταν συνεχώς από συνθήματα και παρεμβάσεις από το τεράστιο αμφιθέατρο, ο Μισάλ εμφανίστηκε επίσης ενωτικός, ενώ ταυτόχρονα ξεγύμνωσε με μαεστρία τη συμβιβαστική πολιτική του Αμπάς, παραπέμποντας στον ίδιο τον παλαιστινιακό λαό, ως κυρίαρχο, για τις αποφάσεις.
Ο ηγέτης της Ισλαμικής Τζιχάντ Δρ Ραμαντάν ελ-Σάλαχ ήταν εκεί, καθισμένος στην πρώτη σειρά του αμφιθέατρου, όμως ούτε στο προεδρείο κάθισε ούτε πήρε το λόγο. Οταν αναφέρθηκε το όνομά του καταχειροκροτήθηκε, ενώ με θερμά χειροκροτήματα τον υποδέχονταν οι σύνεδροι κάθε φορά που έμπαινε στην αίθουσα περιστοιχιζόμενος από τη φρουρά του. Με τον τρόπο αυτό προφανώς η Τζιχάντ έστειλε το δικό της μήνυμα. Στηρίζουμε την Αντίσταση, θεωρούμε τη Χαμάς νόμιμη κυβέρνηση, αλλά δεν είμαστε συνυπεύθυνοι για τη δράση της. Εμείς στηρίζουμε μόνο την Αντίσταση, μόνο τον ένοπλο αγώνα και δεν μας ενδιαφέρουν τα παιχνίδια εξουσίας.
Η φιλοξενία της συνδιάσκεψης από τη Συρία ήταν από μόνη της ένα σημαντικό γεγονός, όπως μας τόνισαν πολλοί από τους συνομιλητές μας. Παγώνει, αν δεν ακυρώνει, τις προσπάθειες να συρθεί και η Συρία στο αντι-παλαιστινιακό μέτωπο, όπως έχει συμβεί με την Αίγυπτο. Από την άλλη, η πολυπληθέστατη αιγυπτιακή αντιπροσωπεία, στην οποία συμμετείχαν σημαντικές προσωπικότητες, απετέλεσε μια ένδειξη, ότι ασκείται μια πίεση πάνω στο καθεστώς Μουμπάρακ, αν όχι να αλλάξει το στρατηγικό του προσανατολισμό, πράγμα δύσκολο για να μην πούμε ακατόρθωτο, αλλά τουλάχιστον να άρει τον αποκλεισμό της Λωρίδας της Γάζας από το Νότο, που αν επιτευχθεί θα αποτελεί μια μεγάλη νίκη της Παλαιστινιακής Αντίστασης και όλων όσων στέκονται αλληλέγγυοι σ’ αυτή.
Η συνδιάσκεψη αυτή προετοιμάστηκε κυρίως από τις οργανώσεις της παλαιστινιακής διασποράς που είναι φιλικές στη Χαμάς και στέκονται στο πλευρό της Αντίστασης. Στηρίχτηκε από τη Χαμάς, τη Τζιχάντ και το Λαϊκό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης. Πήραν μέρος περίπου 5.000 άνθρωποι, στην πλειοψηφία τους εκπρόσωποι παλαιστινιακών συλλόγων και οργανώσεων της προσφυγιάς, αλλά και πολυπληθείς αντιπροσωπείες από όλες τις αραβικές χώρες, αλλά και χώρες της Ασίας, της Αφρικής και της Ευρώπης. Ηταν εκπληκτικό το θέαμα το πρωί της Κυριακής, καθώς κατέφθαναν κατά ομάδες οι εκπρόσωποι των προσφύγων, άνθρωποι της δουλειάς, με σκαμμένα πρόσωπα και ροζιασμένα χέρια, που είχαν φορέσει τα καλά τους για την περίσταση. Ηταν εκεί ένα πολύχρωμο μωσαϊκό ανθρώπων, διάφορων τάξεων (αυτό το έβλεπες και οπτικά) και πολιτικών κατευθύνσεων, που ήρθαν να διακηρύξουν ότι οι Παλαιστίνοι πρόσφυγες έχουν το δικαίωμα της επιστροφής και πρέπει να επιστρέψουν στις εστίες τους.
Καλεσμένοι μαζί με τον Βαγγέλη Πισσία και τον Κώστα Καλαρέμα ως μέλη της αποστολής που τον περασμένο Αύγουστο έσπασε τον αποκλεισμό της Γάζας είχαμε την ευκαιρία να απευθυνθού-με στο σώμα (μίλησε ο Πισσίας στην κεντρική σάλα) και να συναντηθούμε και να συζητήσουμε με πολλές αντιπροσωπείες. Συναντηθήκαμε επίσης και συζητήσαμε με τον Χάλεντ Μισάλ, που μας υποδέχτηκε με ιδιαίτερη θερμότητα, ενώ είχαμε και μια εκτενή και σε βάθος συζήτηση με τον Ραμαντάν ελ-Σάλαχ. Γι’ αυτές τις συναντήσεις θα γράψουμε σε επόμενα φύλλα.
Πέτρος Γιώτης
